ΤΟΥΡΚΙΑ: Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο μετά τις πληροφορίες που θέλουν την Τουρκία να προετοιμάζει την έξοδο του γεωτρύπανου «Αμπντουλχαμίτ Χαν» σε περιοχές που η Άγκυρα θεωρεί στρατηγικής σημασίας για τους ενεργειακούς της σχεδιασμούς.
Του Γιάννη Παπανικολάου
Οι πληροφορίες που δημοσιεύονται στον τουρκικό Τύπο συνδέουν άμεσα την κίνηση αυτή με τις πρόσφατες εξελίξεις στο Χιούστον του Τέξας, όπου Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν στη δημιουργία νέου πλαισίου ενεργειακής συνεργασίας για την Ανατολική Μεσόγειο.
Η Άγκυρα επιχειρεί να απαντήσει στις νέες συμμαχίες
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις διπλωματικών κύκλων, η τουρκική ηγεσία θεωρεί ότι δημιουργείται σταδιακά ένα ενεργειακό και γεωπολιτικό πλέγμα συνεργασιών στο οποίο η ίδια δεν έχει κεντρικό ρόλο.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό στην Άγκυρα, η οποία τα τελευταία χρόνια επένδυσε σημαντικά στην πολιτική της «Γαλάζιας Πατρίδας», επιχειρώντας να διεκδικήσει αυξημένη επιρροή σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η πιθανή έξοδος του «Αμπντουλχαμίτ Χαν» δεν αφορά μόνο την αναζήτηση υδρογονανθράκων, αλλά και την αποστολή πολιτικών και διπλωματικών μηνυμάτων προς όλες τις πλευρές.
Οι περιοχές που προκαλούν ανησυχία
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται κυρίως σε θαλάσσιες ζώνες που βρίσκονται βόρεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και σε περιοχές του Ανατολικού Αιγαίου.
Η Λευκωσία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς οποιαδήποτε τουρκική κίνηση εντός περιοχών που η Κυπριακή Δημοκρατία θεωρεί μέρος της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της αναμένεται να προκαλέσει νέες διπλωματικές αντιδράσεις.
Παράλληλα, η Αθήνα βρίσκεται σε αυξημένη ετοιμότητα, ενώ οι ελληνικές θέσεις παραμένουν σταθερές και βασίζονται στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας και στις αποφάσεις των ευρωπαϊκών θεσμών, όπως έχει επανειλημμένα επισημανθεί από το Υπουργείο Εξωτερικών.
Τι γράφουν τα διεθνή μέσα ενημέρωσης
Διεθνή μέσα ενημέρωσης και αναλυτές ασφαλείας παρακολουθούν με προσοχή τις εξελίξεις στην περιοχή.
Σε αναλύσεις που δημοσιεύονται το τελευταίο διάστημα σε ευρωπαϊκά και αμερικανικά μέσα επισημαίνεται ότι τα ελληνοτουρκικά παραμένουν μία από τις πιο ευαίσθητες γεωπολιτικές εξισώσεις της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Η ανησυχία που εκφράζεται αφορά κυρίως τον κίνδυνο ενός θερμού επεισοδίου από λανθασμένους χειρισμούς, υπερβολικές στρατιωτικές κινήσεις ή παρατεταμένες επιχειρήσεις σε αμφισβητούμενες περιοχές.
Αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η Ανατολική Μεσόγειος συγκεντρώνει πλέον στρατηγικό ενδιαφέρον ανάλογο με εκείνο που είχε πριν από μερικά χρόνια η περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, εξαιτίας της ενέργειας, των αγωγών και των νέων γεωπολιτικών ισορροπιών.
Τι λένε αναλυτές σε Αθήνα, Λευκωσία και Γαλλία
Σύμφωνα με πληροφορίες του vimaorthodoxias.gr, γεωπολιτικοί παρατηρητές από την Αθήνα εκτιμούν ότι η Τουρκία επιδιώκει να διατηρήσει την εικόνα περιφερειακής δύναμης που δεν αποδέχεται τετελεσμένα.
Από τη Λευκωσία υπογραμμίζεται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τα κυριαρχικά της δικαιώματα και ότι οποιαδήποτε ενέργεια σε αδειοδοτημένες ή διεκδικούμενες περιοχές θα αντιμετωπιστεί μέσω των διεθνών θεσμών.
Την ίδια στιγμή, αναλυτές από τη Γαλλία εκτιμούν ότι η Ευρώπη δεν επιθυμεί νέα κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η προσοχή της είναι στραμμένη στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και στην ενεργειακή ασφάλεια.
Το μήνυμα των ΗΠΑ και η νέα πραγματικότητα
Η ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών δημιουργεί νέα δεδομένα στην περιοχή.
Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η παρουσία της Ουάσιγκτον λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει το γεωπολιτικό βάρος των εξελίξεων.
Οι ίδιες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι η Τουρκία δύσκολα θα προχωρήσει σε ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ευθεία σύγκρουση, όμως είναι πιθανό να επιχειρήσει κινήσεις υψηλού συμβολισμού προκειμένου να καταγράψει παρουσία και να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση.
Η επόμενη ημέρα στην Ανατολική Μεσόγειο
Το επόμενο διάστημα αναμένεται καθοριστικό για τις ισορροπίες στην περιοχή.
Η έξοδος του «Αμπντουλχαμίτ Χαν», εφόσον επιβεβαιωθεί, θα αποτελέσει ακόμη μία δοκιμασία για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και για την ευρύτερη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτό που σήμερα καταγράφεται από διπλωματικές πηγές και διεθνείς αναλυτές είναι ότι η περιοχή παραμένει μία από τις πιο ευαίσθητες γεωπολιτικές ζώνες του πλανήτη. Και όσο αυξάνεται η σημασία της ενέργειας, των θαλάσσιων οδών και των στρατηγικών συμμαχιών, τόσο μεγαλύτερη θα γίνεται η ανάγκη για ψυχραιμία, αποτροπή και ισχυρή διπλωματική παρουσία από όλες τις πλευρές.
