Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης-ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ | vimaorthodoxias.gr
Επίσκεψη στην Ουκρανία με στόχο να συμβάλει στις προσπάθειες για ειρήνη προετοιμάζει ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος Γ΄, σύμφωνα με τις πληροφορίες που συγκέντρωσε το vimaorthodoxias.gr.
Η πρωτοβουλία ακολουθεί τις συναντήσεις του με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο και τον Βλαντίμιρ Πούτιν στο Κρεμλίνο. Το ερώτημα είναι αν ο Προκαθήμενος της Σιωνίτιδος Εκκλησίας μπορεί να ανοίξει έναν δίαυλο επικοινωνίας εκεί όπου η πολιτική διπλωματία δυσκολεύεται να σημειώσει πρόοδο.
Μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο TASS, ο κ. Θεόφιλος δήλωσε ότι θα επικεντρωθεί στην προετοιμασία της επίσκεψης και των συνομιλιών στην Ουκρανία, με σκοπό να συμβάλει στην ειρήνη στην περιοχή. Στη δήλωσή του δεν προσδιόρισε ημερομηνία ούτε κατονόμασε τους συνομιλητές του. Ήδη από τον Αύγουστο είχε εκφράσει την πρόθεση να συναντήσει και τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Το αν θα υπάρξει τέτοια συνάντηση παραμένει ανοιχτό.
Σύμφωνα με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, ο κ. Θεόφιλος συζήτησε με τον Πούτιν στις 5 Νοεμβρίου τρόπους ενθάρρυνσης του διαλόγου για τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, σε συνέχεια των επαφών του με τον Τραμπ στις 4 Ιουνίου. Στις συνομιλίες τέθηκε επίσης το ζήτημα της προστασίας των χριστιανικών κοινοτήτων στους Αγίους Τόπους. Το Πατριαρχείο περιγράφει την πρωτοβουλία του για την ειρήνη ως πνευματική και ανθρωπιστική.
Όταν η θρησκευτική διπλωματία άνοιξε τον δρόμο για συμφωνία
Το Βήμα Ορθοδοξίας ανέτρεξε σε περιπτώσεις θρησκευτικής διαμεσολάβησης, από την κρίση ανάμεσα στην Αργεντινή και τη Χιλή το 1978 έως τις σημερινές ανθρωπιστικές επαφές για την Ουκρανία. Σε δύο από αυτές, εκκλησιαστικοί φορείς βοήθησαν τα εμπλεκόμενα μέρη να φτάσουν σε συμφωνία όταν οι μεταξύ τους επαφές είχαν δυσκολέψει.
Αργεντινή και Χιλή. Τον Δεκέμβριο του 1978 οι δύο χώρες βρέθηκαν στα πρόθυρα πολέμου για τη διαφορά τους στην περιοχή του διαύλου Μπιγκλ. Ο πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ ανέλαβε πρωτοβουλία και ο καρδινάλιος Αντόνιο Σαμορέ έκανε τις πρώτες επαφές για να αποτραπεί η σύγκρουση. Η διαμεσολάβηση συνεχίστηκε για σχεδόν έξι χρόνια και κατέληξε στην υπογραφή της Συνθήκης Ειρήνης και Φιλίας στο Βατικανό, στις 29 Νοεμβρίου 1984.
Μοζαμβίκη. Η καθολική κοινότητα του Αγίου Αιγιδίου είχε επαφές με την κυβέρνηση και τη RENAMO πριν αρχίσουν οι απευθείας συνομιλίες στη Ρώμη το 1990. Στη διαμεσολάβηση συμμετείχαν επίσης ο αρχιεπίσκοπος της Μπέιρα και εκπρόσωπος της ιταλικής κυβέρνησης. Η διαδικασία κατέληξε στη Γενική Συμφωνία Ειρήνης της 4ης Οκτωβρίου 1992, η οποία έθεσε τέλος στον εμφύλιο πόλεμο. Η συμβολή της κοινότητας ήταν ότι διατήρησε επαφή και με τις δύο πλευρές ώσπου εκείνες να δεχθούν να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι.
Τι μπορεί να πετύχει η πρωτοβουλία Θεοφίλου
Στην ίδια την Ουκρανία υπάρχει ήδη ένα παράδειγμα εκκλησιαστικής διπλωματίας με συγκεκριμένη ανθρωπιστική ατζέντα. Ο καρδινάλιος Ματέο Τζούπι, ειδικός απεσταλμένος της Αγίας Έδρας, έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένες επαφές στην Ουκρανία και τη Ρωσία για ζητήματα όπως η επιστροφή παιδιών στις οικογένειές τους, η αναζήτηση αγνοουμένων και η τύχη αιχμαλώτων πολέμου. Πρόκειται για θέματα στα οποία μπορούν να γίνουν πρακτικά βήματα ακόμη και όσο συνεχίζεται ο πόλεμος.
Για τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων, η πρώτη δοκιμασία θα είναι να αποκτήσει συνομιλητές στην Ουκρανία και να διαπιστώσει ποια θέματα είναι διατεθειμένες να συζητήσουν οι εμπλεκόμενες πλευρές. Οι επαφές με τον Τραμπ και τον Πούτιν του έδωσαν τη δυνατότητα να θέσει το ζήτημα στο ανώτατο επίπεδο. Η ανταπόκριση στο Κίεβο θα δείξει αν μπορεί να δώσει συνέχεια σε αυτές τις συζητήσεις. Εκεί θα φανεί αν η θρησκευτική διπλωματία μπορεί να πετύχει ένα πρώτο άνοιγμα για την ειρήνη, όπως έχει συμβεί σε άλλες συγκρούσεις.
