Θεσσαλονίκη: Έως τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου το προσκύνημα στον Άγιο Σπυρίδωνα Τριανδρίας. Τι αναφέρει το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο για τον κάλαμο και πώς φυλάσσεται το κειμήλιο στη Μονή Βατοπαιδίου.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Η πρώτη ιερά αγρυπνία μετά την υποδοχή του Τιμίου Καλάμου τελέστηκε το βράδυ της Τετάρτης 11 Νοεμβρίου 2026 στον Άγιο Σπυρίδωνα Τριανδρίας. Το κειμήλιο μεταφέρθηκε το ίδιο απόγευμα από την Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου.
Σύμφωνα με την Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης και τη Μονή, είναι η πρώτη φορά που το συγκεκριμένο κειμήλιο εξέρχεται από το Άγιον Όρος. Οι πιστοί θα μπορούν να το προσκυνήσουν στον ναό της Τριανδρίας μέχρι τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου.
Το vimaorthodoxias.gr παρουσιάζει το ιστορικό του Τιμίου Καλάμου, τη θέση του στην ευαγγελική αφήγηση των Παθών και τα στοιχεία που δημοσιεύει η Μονή Βατοπαιδίου για τη φύλαξή του. Η αναφορά στον κάλαμο οδηγεί στο πραιτώριο, στη σκηνή όπου οι στρατιώτες εμπαίζουν τον Χριστό πριν τον οδηγήσουν στη Σταύρωση.
Η πρώτη αγρυπνία στον Άγιο Σπυρίδωνα Τριανδρίας
Της αγρυπνίας προεξήρχε ο Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Αθανάσιος. Όπως κατέγραψε ο Ραφαήλ Γεωργιάδης για το Πρακτορείο Ορθοδοξία, μαζί του συμμετείχαν κληρικοί της Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, Βατοπαιδινοί πατέρες και ο προϊστάμενος του ναού, αρχιμανδρίτης Ιγνάτιος Ιωαννίδης. Το κήρυγμα εκφώνησε ο ιεροκήρυκας της Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, αρχιμανδρίτης Μιχαήλ Σαντοριναίος.
Πριν από την απόλυση, ο κ. Αθανάσιος ευχαρίστησε τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Φιλόθεο για την πρόσκληση και τον καθηγούμενο της Μονής Βατοπαιδίου, Γέροντα Εφραίμ, για τη μεταφορά του κειμηλίου. Στην προσφώνησή του ευχήθηκε στους πιστούς να τους δοθεί χρόνος μετανοίας και δύναμη να αλλάξουν πορεία στη ζωή τους. Συνέδεσε την προσευχή της αγρυπνίας με τον καθημερινό πνευματικό αγώνα και ευχήθηκε ο Χριστός να ανταποκριθεί σε όσα ζήτησαν με πίστη. Μετά την ακολουθία, οι πιστοί προσκύνησαν το κειμήλιο.
Τι είναι ο Τίμιος Κάλαμος και τι λένε τα Ευαγγέλια
Στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (27, 27–31), οι στρατιώτες του ηγεμόνα οδηγούν τον Ιησού στο πραιτώριο. Του φορούν κόκκινη χλαμύδα, τοποθετούν στο κεφάλι του ακάνθινο στεφάνι και βάζουν στο δεξί του χέρι έναν κάλαμο. Γονατίζουν μπροστά του για να τον χλευάσουν ως βασιλιά. Ύστερα παίρνουν τον κάλαμο και τον χτυπούν στο κεφάλι. Το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο (15, 16–20) περιγράφει επίσης τον εμπαιγμό και τα χτυπήματα με το καλάμι. Η Μονή Βατοπαιδίου συνδέει το κειμήλιο που φυλάσσει με αυτή τη σκηνή.
Ο κάλαμος εμφανίζεται και σε μεταγενέστερο επεισόδιο της αφήγησης των Παθών. Στον Ματθαίο (27, 48) και στον Μάρκο (15, 36), ένας από τους παρισταμένους στερεώνει σε καλάμι έναν σπόγγο βουτηγμένο σε όξος και τον υψώνει προς τον Εσταυρωμένο. Ο Ιωάννης (19, 29) αναφέρει ύσσωπο στη δική του περιγραφή της προσφοράς του όξους. Η σκηνή αυτή εκτυλίσσεται στον Γολγοθά, ενώ το επεισόδιο με το καλάμι ως σκωπτικό σκήπτρο προηγείται της Σταύρωσης. Στη σκηνή του πραιτωρίου παραπέμπει η περιγραφή του κειμηλίου από τη Μονή Βατοπαιδίου.
Η χλαμύδα, ο ακάνθινος στέφανος και ο κάλαμος παραπέμπουν στα γνωρίσματα της βασιλικής εξουσίας. Στο πραιτώριο οι στρατιώτες τα χρησιμοποιούν για να εξευτελίσουν τον Ιησού. Στην εκκλησιαστική ανάγνωση, η σκηνή υπενθυμίζει την ταπείνωση που δέχθηκε ο Χριστός κατά τα Πάθη. Με αυτή την ευαγγελική μνήμη συνδέεται το προσκύνημα του Καλάμου.
Η λειψανοθήκη στο Βατοπαίδι
Η Μονή περιγράφει μια σερβική λειψανοθήκη με πατριαρχικό σταυρό στο κέντρο. Στον σταυρό έχει ενσωματωθεί λωρίδα από τον Τίμιο Κάλαμο, η οποία εκτείνεται κατά μήκος και κατά πλάτος του. Γύρω από τον σταυρό υπάρχουν χωριστές θήκες με λείψανα αγίων. Η βατοπαιδινή καταγραφή εκτιμά ότι τη λειψανοθήκη πιθανότατα δώρισαν στη Μονή Σέρβοι ευγενείς.
Η εκκλησιαστική παράδοση που διατηρεί το Βατοπαίδι συνδέει το τεμάχιο με τον κάλαμο του εμπαιγμού. Η περιγραφή της λειψανοθήκης δείχνει πώς φυλάχθηκε το τεμάχιο στη Μονή. Η θέση του στο κέντρο του σταυρού παραπέμπει στα Πάθη, ενώ οι περιμετρικές θήκες εντάσσουν στο ίδιο σύνολο τα Ιερά Λείψανα των Αγίων.
Το πρόγραμμα του προσκυνήματος έως τις 16 Νοεμβρίου
Κατά την παραμονή του Τιμίου Καλάμου στην Τριανδρία, στον Άγιο Σπυρίδωνα έχουν προγραμματιστεί καθημερινές Θείες Λειτουργίες, Παρακλήσεις, Χαιρετισμοί, δεήσεις υπέρ υγείας και αγρυπνίες. Την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, στις 18.30, ο Γέροντας Εφραίμ θα μιλήσει στο πνευματικό κέντρο του ναού.
Την Κυριακή 15 Νοεμβρίου θα τελεστεί Αρχιερατική Θεία Λειτουργία με ιερουργό τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Φιλόθεο. Η Δευτέρα 16 Νοεμβρίου είναι η τελευταία ημέρα του προσκυνήματος. Το κειμήλιο θα αναχωρήσει από τον ναό μετά την ολοκλήρωση των ακολουθιών και των δεήσεων της ημέρας.
Για όσους προσέρχονται με αστική συγκοινωνία, η αφίσα του προσκυνήματος αναφέρει τις γραμμές 17, 30 και 36Χ για τη στάση «Άγιος Σπυρίδωνας». Ως δεύτερη επιλογή αναφέρει τη γραμμή 37, με αποβίβαση στη στάση «Νησάκι».
ΦΩΤΟ: thestival.gr
