Χίος: Με την έπαρση της μεγάλης ελληνικής σημαίας στο λιμάνι, τη λιτάνευση των ιερών εικόνων στους δρόμους της πόλης και τη μαθητική και στρατιωτική παρέλαση, η Χίος τίμησε τους Πολιούχους της, Αγίους Μηνά, Βίκτωρα και Βικέντιο, και την 114η επέτειο της απελευθέρωσής της.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ | vimaorthodoxias.gr
Στο επίκεντρο των εκδηλώσεων της 10ης και 11ης Νοεμβρίου 2026 βρέθηκε ο Μητροπολιτικός Ναός, με τη συμμετοχή του πρωτοσυγκέλλου της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, Επισκόπου Χριστουπόλεως κ. Βαρνάβα, και του Μητροπολίτη Χίου κ. Μάρκου.
Η υποδοχή της Παναγίας και η έπαρση της σημαίας στο λιμάνι
Οι εορτασμοί άρχισαν το πρωί της 10ης Νοεμβρίου με την υποδοχή της ιερής εικόνας της Παναγίας της Οδηγήτριας, γνωστής ως Λατομίτισσας. Στη δοξολογική δέηση που τελέστηκε στον Μητροπολιτικό Ναό, ο κ. Μάρκος αναφέρθηκε στο προσωνύμιο της Παναγίας και στη σημασία του για τους πιστούς, υπογραμμίζοντας ότι η Θεοτόκος οδηγεί τον άνθρωπο στον Χριστό, «την Οδό και την Αλήθεια και τη Ζωή».
Στη συνέχεια, οι εκδηλώσεις μεταφέρθηκαν στο λιμάνι. Σπουδαστές της Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού Μηχανικών Χίου ύψωσαν τη μεγάλη ελληνική σημαία, την οποία είχε προσφέρει ο Μητροπολίτης. Ο κ. Μάρκος έκλεισε την τελετή με δύο στίχους για τη συγκίνηση που προκαλεί η θέα της γαλανόλευκης, η οποία βρέθηκε στο επίκεντρο και του επετειακού λόγου του την επομένη.
Ο Εσπερινός, η τιμή στον Επίσκοπο Βαρνάβα και η λιτανεία
Το απόγευμα της παραμονής τελέστηκε ο Μέγας Εσπερινός, στον οποίο χοροστάτησε ο Επίσκοπος Χριστουπόλεως κ. Βαρνάβας, συγχοροστατούντος του Μητροπολίτη Χίου. Κατά τη διάρκεια της ακολουθίας, ο κ. Μάρκος μίλησε για τον φιλοξενούμενο ιεράρχη και του απένειμε το παράσημο της Ιεράς Μητροπόλεως Χίου. Ο πρωτοσύγκελλος της Αρχιεπισκοπής Αθηνών ανέλαβε το κήρυγμα και ανέπτυξε τη θεολογική διάσταση της ελευθερίας ως δώρου του Θεού.
Μετά τον Εσπερινό, οι εικόνες της Παναγίας και των τριών Πολιούχων λιτανεύθηκαν στο λιμάνι και στην κεντρική αγορά. Στην κεντρική πλατεία τελέστηκε δέηση και ο Μητροπολίτης Χίου αναφέρθηκε σε σταθμούς της εκκλησιαστικής και ιστορικής διαδρομής του νησιού. Ολοκλήρωσε την ομιλία του με τη φράση «Κι εμείς εδώ επάνω είμαστε Έλληνες».
Από τη Δοξολογία στο Ηρώο και στη Μονή Αγίου Μηνά
Ανήμερα της εορτής, την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, τελέστηκαν Αρχιερατικό Συλλείτουργο και Δοξολογία. Ο Μητροπολίτης Χίου εκφώνησε τον πανηγυρικό της ημέρας, αρχίζοντας με απόσπασμα από τον Επιτάφιο του Περικλή. Υπενθύμισε ότι στον ίδιο ναό χειροτονήθηκε διάκονος ο Άγιος Νεκτάριος και ανέτρεξε στη μαρτυρία του Ιωάννη Στ. Γλύκα, γραμματέα του Καθεδρικού Ναού, για τις πρώτες στιγμές της απελευθέρωσης, όταν η γαλανόλευκη υψώθηκε στα καμπαναριά και στα σπίτια της πόλης.
Ο κ. Μάρκος μνημόνευσε, μεταξύ άλλων, τον ανθυποπλοίαρχο Νικόλαο Ρίτσο και τον αρχικελευστή Ιωάννη Παστρικάκη, που έπεσαν στις επιχειρήσεις του 1912. Στο τέλος της ομιλίας κάλεσε τους παρισταμένους να ψάλουν τον Εθνικό Ύμνο. Ακολούθησαν επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων στο Ηρώο της πόλης και μαθητική και στρατιωτική παρέλαση.
Στις εκδηλώσεις παρέστησαν ο υφυπουργός κ. Σπανάκης, οι βουλευτές του νησιού, εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης και των στρατιωτικών αρχών, καθώς και η μεγάλη ευεργέτιδα της Μητρόπολης Αλεξάνδρα Μαμαλίγκα-Προκοπίου. Μετείχαν επίσης σπουδαστές των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού Χίου και Οινουσσών και η χορωδία ιεροψαλτών «Ρωμανός ο Μελωδός», υπό τον Βασίλειο Χαμέτη. Μετά το πέρας των εκδηλώσεων, οι δύο ιεράρχες επισκέφθηκαν τη Μονή Αγίου Μηνά, τόπο συνδεδεμένο με τη Σφαγή της Χίου το 1822, και το μουσείο της μονής.
Το ιστορικό της απελευθέρωσης της Χίου
Το vimaorthodoxias.gr σας παρουσιάζει το ιστορικό της απελευθέρωσης της Χίου, από την απόβαση της 11ης Νοεμβρίου 1912 έως την παράδοση της οθωμανικής φρουράς τον Δεκέμβριο.
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου. Το πρωί της 11ης Νοεμβρίου, ελληνικά πλοία έφτασαν ανοιχτά της Χίου και ο επικεφαλής της Μοίρας Ευδρόμων, πλοίαρχος Ιωάννης Δαμιανός, ζήτησε την παράδοση της πόλης. Ο Οθωμανός διοικητής Ζιχνύ Βέης αρνήθηκε. Οι ελληνικές δυνάμεις, υπό τον συνταγματάρχη Νικόλαο Δελαγραμμάτικα, αποβιβάστηκαν στην παραλία Κοντάρι, νότια της πόλης, και προωθήθηκαν προς τη χερσαία ζώνη γύρω από το λιμάνι. Ως το βράδυ, η οθωμανική φρουρά είχε εγκαταλείψει τις θέσεις της και είχε υποχωρήσει προς τα ορεινά.
Στις 12 Νοεμβρίου, τα ελληνικά τμήματα μπήκαν στην πόλη της Χίου, όπου έγιναν δεκτά με ενθουσιασμό. Επιτροπή υπό τον δήμαρχο Νικόλαο Κουβελά ανέλαβε τον ανεφοδιασμό των στρατευμάτων, ενώ με πρωτοβουλία του τότε Μητροπολίτη Ιερωνύμου και της Αδελφότητας Κυριών Χίου οργανώθηκε πρόχειρο στρατιωτικό νοσοκομείο. Τις επόμενες εβδομάδες συνεχίστηκαν οι επιχειρήσεις στην ενδοχώρα, με ενισχύσεις που έφτασαν μετά την κατάληψη της.
Η απελευθέρωση ολόκληρου του νησιού ολοκληρώθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 1912, με την άνευ όρων παράδοση του Ζιχνύ Βέη. Η Χίος καθιέρωσε ως επέτειο την 11η Νοεμβρίου, την ημέρα της απόβασης. Την ίδια ημερομηνία η Εκκλησία τιμά τη μνήμη των Αγίων Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου, τους οποίους το νησί τιμά ως Πολιούχους και Ελευθερωτές του.
