Άγιο Όρος: Η πανδημία του κορονοϊού, την οποία διέρχεται όλος ο πλανήτης, και η οποία έχει επηρεάσει ιδιαίτερα και την ελληνική οικονομία, δεν θα μπορούσε να αφήσει έξω και το Άγιον Όρος.
Του Γιώργου Θεοχάρη – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Μέχρι σήμερα οι οικονομικές επιπτώσεις σε αυτό, από τότε που ξεκίνησε η πανδημία, είναι βαριές.
Η οικονομία του Αγίου Όρους είναι εν μέρει αυτοδύναμη, αλλά και εν μέρει εξαρτημένη από εξωγενείς παράγοντες.
Αυτοδύναμη είναι όσον αφορά την διατροφή των μοναχών σε λαχανικά και φρούτα, καθώς, λίγο-πολύ, οι περισσότερες μονές καλλιεργούν κάποιες εκτάσεις από τις οποίες λαμβάνουν τα προϊόντα αυτά. Επίσης οι περισσότερες μονές καλλιεργούν ελαιώνες και παράγουν το δικό τους λάδι, όπως και αμπελώνες για το κρασί, που αποτελεί απαραίτητο συμπλήρωμα της αγιορείτικης τράπεζας στις ημέρες που δεν υπάρχει νηστεία.
Αντίθετα, οι μονές είναι υποχρεωμένες να εισάγουν γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά, ενώ όσον αφορά τα ψάρια λίγες είναι αυτές που ψαρεύουν τα δικά τους ψάρια. Οι περισσότερες τα αγοράζουν.
Επιπλέον οι μονές έχουν έξοδα για την ένδυση των μοναχών, τις μετακινήσεις, την υγεία, τα καύσιμα για την παραγωγή ρεύματος, αφού στο Άγιο Όρος δεν υπάρχει ΔΕΗ, κ.λπ. Για αρκετές μονές βασικό έσοδο, ιδίως μετά την οικονομική κρίση του 2009 και εξής, ήταν τα περίπτερά τους (εκθετήρια).
Σε αυτά πουλούσαν συνήθως δικά τους προϊόντα, εικόνες, κομποσχοίνια, εκδόσεις, αναμνηστικά κ.λπ., και από αυτά κάλυπταν σημαντικό μέρος των εξόδων τους.
Όμως, τα περίπτερα, για να αποδώσουν για τις μονές, απαιτούν προσκυνητές.
Κατά τους «σκληρούς» μήνες της πανδημίας, Μάρτιο έως Μάιο, οι προσκυνητές ήταν μηδέν, με αποτέλεσμα να εκμηδενιστούν και τα έσοδα των μονών από τα περίπτερα-εκθετήρια. Από τον Ιούνιο επιτράπηκε η είσοδος περιορισμένου αριθμού επισκεπτών, με αποτέλεσμα να παρουσιαστούν κάποια έσοδα, αλλά και αυτά είναι μηδαμινά, αφού οι επισκέπτες στο Άγιον Όρος έχουν πλέον μειωθεί τουλάχιστον στους μισούς, σε σχέση με τις αντίστοιχες περιόδους άλλων ετών.
Επιπλέον οι επισκέπτες πλέον είναι κυρίως Έλληνες, οι οποίοι, με την γενική κρίση που μαστίζει την Ελλάδα, δεν είναι δυνατόν να προσφέρουν σημαντικά πράγματα στην οικονομία του Αγίου Όρους.
Με την μείωση των επισκεπτών, μειώθηκαν και οι δωρεές, οι οποίες επίσης αποτελούν για τις μονές σημαντική πηγή εσόδων.
Η ραγδαία μείωση των προσκυνητών επηρέασε βαθιά όχι μόνο την οικονομία των μονών, αλλά και των κοσμικών, οι οποίοι εργάζονται στο Άγιο Όρος. Δραματική ήταν η πτώση στα έσοδα των καταστημάτων πωλήσεων αναμνηστικών, καθώς αυτά εξαρτώνται απόλυτα από την παρουσία επισκεπτών, ενώ σοβαρά επηρεάστηκαν και οι εταιρείες θαλάσσιων και χερσαίων μεταφορών.
Με λίγα λόγια η οικονομία του Αγίου Όρους έχει δεχθεί ένα σοβαρό πλήγμα, εξαιτίας της πανδημίας, από το οποίο κανείς δεν ξέρει πότε και πώς θα συνέλθει.
