ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Ραγδαίες εξελίξεις διαμορφώνονται στην αγορά των σιτηρών αλλά και στο μέτωπο των αγροτικών ενισχύσεων, με τους παραγωγούς να βρίσκονται ανάμεσα σε δύο παράλληλες πιέσεις: από τη μία το εκρηκτικό κόστος παραγωγής και από την άλλη η αβεβαιότητα για τις επικείμενες πληρωμές οικολογικών σχημάτων και συνδεδεμένων ενισχύσεων.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Σύμφωνα με πληροφορίες του Βήμα Ορθοδοξίας, ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εκφράζουν έντονο προβληματισμό για τη φετινή καλλιεργητική περίοδο, καθώς οι διεθνείς πιέσεις σε ενέργεια, καύσιμα και λιπάσματα δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον για χιλιάδες παραγωγούς.
Η εικόνα που διαμορφώνεται στην αγορά του σκληρού σίτου θεωρείται ήδη εκρηκτική. Αναλυτές του αγροτικού χώρου εκτιμούν ότι ακόμη και τα 28 λεπτά το κιλό δεν επαρκούν πλέον για να εξασφαλίσουν βιωσιμότητα στον παραγωγό, καθώς τα κόστη έχουν εκτοξευθεί σε πρωτοφανή επίπεδα.
Άδειες αποθήκες και διεθνής πίεση οδηγούν σε νέο ανοδικό κύμα
Το μεγαλύτερο στοιχείο ανησυχίας είναι ότι τα αποθέματα εμφανίζονται περιορισμένα σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, ενώ παράλληλα η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές διατηρεί υψηλά τα κόστη μεταφοράς, ενέργειας και πρώτων υλών.
Σύμφωνα με στοιχεία που επεξεργάζονται ευρωπαϊκές οργανώσεις όπως η Copa-Cogeca, η καλλιέργεια σκληρού σίτου σε πολλές περιπτώσεις εμφανίζει ήδη ζημία άνω των 50 ευρώ ανά στρέμμα. Αυτό σημαίνει ότι χωρίς ουσιαστική ενίσχυση των τιμών παραγωγού, αρκετοί αγρότες ενδέχεται να περιορίσουν δραστικά τις σπορές της νέας χρονιάς.
Την ίδια ώρα, οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με αγωνία:
• τις εξελίξεις στο ενεργειακό κόστος,
• την πορεία του πετρελαίου,
• τις γεωπολιτικές εντάσεις,
• αλλά και τις αυξήσεις στα λιπάσματα που πιέζουν συνολικά την ευρωπαϊκή γεωργία.
Παράγοντες της αγοράς θεωρούν σχεδόν βέβαιο ότι η πραγματική ανοδική διόρθωση στις τιμές θα φανεί μετά τα αλώνια και πριν τις νέες σπορές του φθινοπώρου.
Άνοδος και στο κριθάρι – Εξαντλήθηκαν τα αποθέματα
Ιδιαίτερα δύσκολη εμφανίζεται και η κατάσταση στο κριθάρι. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, τα αποθέματα της περσινής χρονιάς έχουν ουσιαστικά εξαντληθεί, δημιουργώντας σοβαρές πιέσεις τόσο στην κτηνοτροφία όσο και στη βιομηχανία παραγωγής βύνης.
Ήδη οι πρώτες επαφές μεταξύ παραγωγών, κτηνοτρόφων και εμπόρων ξεκινούν από τα 20 λεπτά το κιλό, όταν πέρυσι οι τιμές κινούνταν αισθητά χαμηλότερα.
Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι η φετινή παραγωγή δύσκολα θα καλύψει πλήρως τις ανάγκες της εγχώριας ζήτησης, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις το επόμενο διάστημα.
Οι μυκητιάσεις και ο καιρός θα κρίνουν την τελική εικόνα
Καθοριστικός παραμένει και ο παράγοντας του καιρού. Οι βροχοπτώσεις των προηγούμενων εβδομάδων δημιούργησαν σοβαρές πιέσεις από μυκητολογικές προσβολές σε αρκετές καλλιέργειες.
Παρότι μέχρι στιγμής η ποιότητα της παραγωγής εμφανίζεται ικανοποιητική σε αρκετές περιοχές, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η τελική εικόνα θα κριθεί τις επόμενες εβδομάδες, λίγο πριν μπουν οι θεριζοαλωνιστικές στα χωράφια.
Παράλληλα, μεγάλο πρόβλημα εξακολουθεί να αποτελεί η αδυναμία ισχυρής συνεταιριστικής εκπροσώπησης, αλλά και η περιορισμένη ρευστότητα των οργανώσεων παραγωγών, οι οποίες αδυνατούν να διαμορφώσουν αυτόνομη εμπορική πολιτική απέναντι στους μεγάλους παίκτες της αγοράς.
Αγωνία για τις πληρωμές έως 29 Μαΐου
Στο μεταξύ, χιλιάδες παραγωγοί περιμένουν με αγωνία τις πληρωμές ύψους 297 εκατ. ευρώ που προγραμματίζονται έως την Παρασκευή 29 Μαΐου από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και την ΑΑΔΕ.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες από υπηρεσιακούς παράγοντες, τα προβλήματα με το monitoring, τα γεωχωρικά δεδομένα και τους δορυφορικούς ελέγχους εξακολουθούν να προκαλούν μεγάλες δυσλειτουργίες.
Χιλιάδες παραγωγοί εκφράζουν φόβους ότι:
• μπορεί να υπάρξουν περικοπές,
• να καθυστερήσουν πιστώσεις,
• ή ακόμη και να μείνουν εκτός πληρωμών λόγω τεχνικών αστοχιών του συστήματος.
Ιδιαίτερα προβληματική εμφανίζεται η κατάσταση στις συνδεδεμένες ενισχύσεις, καθώς πολλές ηλεκτρονικές καταχωρήσεις παραδόσεων προϊόντων μετά τις 13 Μαΐου αναμένεται να μεταφερθούν για επεξεργασία τον Ιούνιο.
Αυστηροί έλεγχοι στα eco-schemes
Σημαντικά προβλήματα εμφανίζονται και στα οικολογικά σχήματα, όπου οι έλεγχοι αναμένεται να είναι εξαιρετικά αυστηροί.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία:
• η ζήτηση σε αρκετές δράσεις υπερβαίνει κατά πολύ τον διαθέσιμο προϋπολογισμό,
• ενώ οι διοικητικοί και επιτόπιοι έλεγχοι βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
Ιδιαίτερα αυξημένη εμφανίζεται η συμμετοχή:
• στη Δράση 6 για τις ψηφιακές εφαρμογές,
• αλλά και στη Δράση 4 για την κομποστοποίηση.
Παράλληλα, αυξημένοι έλεγχοι πραγματοποιούνται και στις βιολογικές καλλιέργειες, κυρίως γύρω από ζητήματα συνταγογράφησης και παραστατικών.
Στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επισημαίνουν ότι στόχος είναι να αποφευχθούν λάθη που θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέες δημοσιονομικές διορθώσεις από τις Βρυξέλλες και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται απολύτως κρίσιμες τόσο για την πορεία των αγροτικών πληρωμών όσο και για τη διαμόρφωση των νέων τιμών στα σιτηρά, με τους παραγωγούς να ζητούν πλέον άμεσα ουσιαστικά μέτρα στήριξης ώστε να μπορέσουν να κρατήσουν ζωντανή την ελληνική παραγωγή.
