ΟΠΕΚΕΠΕ: Έλεγχος στις πληρωμές αναδιανεμητικής ενίσχυσης, νέων αγροτών και εξισωτικής αποζημίωσης – Η ειδική ομάδα θα εξετάσει εάν εφαρμόστηκαν οι συστάσεις της ΕΔΕΛ, ενώ οι παραγωγοί καλούνται να υπολογίσουν και τις νέες εισφορές ΕΛΓΑ για το 2026.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Σε νέα περίοδο εντατικών ελέγχων εισέρχεται το σύστημα αγροτικών ενισχύσεων, καθώς η ΑΑΔΕ συγκροτεί ειδική ομάδα για την παρακολούθηση των συστάσεων που προέκυψαν από τους τακτικούς ελέγχους της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου. Στο επίκεντρο μπαίνουν πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής μετά το 2023, με στόχο να διαπιστωθεί εάν οι διαδικασίες ήταν επαρκείς και εάν έχουν διορθωθεί οι αδυναμίες που είχαν εντοπιστεί.
Η διαδικασία δεν συνιστά έναν απλό λογιστικό έλεγχο. Αφορά την αξιοπιστία του μηχανισμού διαχείρισης των ευρωπαϊκών γεωργικών πόρων και την προστασία των κονδυλίων των Ταμείων ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ. Παράλληλα, αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της μεταφοράς των αρμοδιοτήτων πληρωμών και ελέγχων στην ΑΑΔΕ.
Ποιες ενισχύσεις ελέγχονται
Η απόφαση επικεντρώνεται σε τρεις βασικές παρεμβάσεις του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027.
Πρώτη είναι η συμπληρωματική αναδιανεμητική εισοδηματική στήριξη για τη βιωσιμότητα, γνωστή ως αναδιανεμητική ενίσχυση. Πρόκειται για πληρωμή που κατευθύνεται κυρίως σε μικρές και μεσαίες γεωργικές εκμεταλλεύσεις, με σκοπό την ανακατανομή μέρους των άμεσων ενισχύσεων.
Δεύτερη είναι η συμπληρωματική εισοδηματική στήριξη γεωργών νεαρής ηλικίας. Θα εξεταστούν οι διαδικασίες με τις οποίες επιβεβαιώθηκαν η ηλικία, η ιδιότητα του αρχηγού της εκμετάλλευσης, η πρώτη εγκατάσταση και τα υπόλοιπα κριτήρια επιλεξιμότητας.
Τρίτη κατηγορία είναι οι ενισχύσεις σε περιοχές με φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα, δηλαδή η εξισωτική αποζημίωση. Ο έλεγχος αφορά, μεταξύ άλλων, την επιλεξιμότητα των εκτάσεων, την πραγματική άσκηση γεωργικής δραστηριότητας και την ορθότητα των διασταυρώσεων.
Η επίσημη πληροφόρηση του ΕΛΓΑ διευκρινίζει ότι η ασφαλιστική εισφορά στη φυτική παραγωγή υπολογίζεται βάσει των δηλωμένων στρεμμάτων, της μέσης παραγωγής ανά στρέμμα και της τιμής του προϊόντος.
Έλεγχος έως τις 15 Σεπτεμβρίου
Η ομάδα θα εργαστεί από τις 23 Ιουλίου έως και τις 15 Σεπτεμβρίου 2026. Οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν στη Γενική Διεύθυνση Ελέγχων Ενισχύσεων και Πληρωμών της ΑΑΔΕ και στη Διεύθυνση Πιστοποίησης Δαπανών ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Οι ελεγκτές θα εξετάσουν τα έγγραφα και τα αποδεικτικά στοιχεία που θα προσκομίσει ο Οργανισμός Πληρωμών. Στόχος είναι να επιβεβαιωθεί εάν κάθε σύσταση της ΕΔΕΛ εφαρμόστηκε πλήρως, μερικώς ή δεν εφαρμόστηκε.
Παράλληλα, θα αξιολογηθεί κατά πόσο τα διορθωτικά μέτρα ήταν αποτελεσματικά, εάν παραμένουν κίνδυνοι για τον προϋπολογισμό και εάν απαιτούνται νέες προθεσμίες ή πρόσθετες παρεμβάσεις. Η ομάδα δύναται να διατυπώσει και νέα ευρήματα, εφόσον προκύψουν επιπλέον αδυναμίες.
Όπως ανέφεραν στο vimaorthodoxias.gr εξειδικευμένα στελέχη του Υπουργείου Οικονομικών, η διαδικασία αφορά κυρίως τη λειτουργία του συστήματος και την επάρκεια των ελεγκτικών μηχανισμών. Ωστόσο, όταν εντοπίζονται μη επιλέξιμες πληρωμές, λανθασμένα στοιχεία ή ανεπαρκής τεκμηρίωση, δεν αποκλείονται δημοσιονομικές διορθώσεις και αναζητήσεις ποσών.
Τι σημαίνει για τους παραγωγούς
Οι αγρότες που έλαβαν νόμιμα ενισχύσεις και διαθέτουν πλήρη στοιχεία δεν χρειάζεται να θεωρήσουν ότι όλες οι πληρωμές επανεξετάζονται αυτομάτως σε ατομικό επίπεδο. Το πρώτο στάδιο αφορά την παρακολούθηση της συμμόρφωσης των υπηρεσιών προς τις συστάσεις της ΕΔΕΛ.
Ωστόσο, οι διασταυρωτικοί έλεγχοι μπορούν να οδηγήσουν σε επανεξέταση συγκεκριμένων φακέλων, όταν εμφανίζονται ασυμφωνίες σε εκτάσεις, δικαιώματα χρήσης, ζωικό κεφάλαιο, ηλικιακά κριτήρια ή στοιχεία μόνιμης κατοικίας.
Για τον λόγο αυτό οι δικαιούχοι πρέπει να διατηρούν διαθέσιμα μισθωτήρια, τίτλους ιδιοκτησίας, φορολογικές δηλώσεις, παραστατικά δραστηριότητας και οποιοδήποτε έγγραφο αποδεικνύει την επιλεξιμότητά τους.
Νέα ασφάλιστρα ΕΛΓΑ για το 2026
Την ίδια στιγμή, οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με τον νέο πίνακα ασφαλιστικών εισφορών. Μέσω του ΕΛΓΑ μπορούν να ενημερώνονται για τις ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις και τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες που αφορούν τη Δήλωση Καλλιέργειας και Εκτροφής. Η προθεσμία πληρωμής των εισφορών του 2026 φτάνει έως τις 31 Μαρτίου 2027, ενώ οι παραγωγοί καλούνται να καταβάλουν το 100% της προβλεπόμενης εισφοράς.
Στον σίτο η εισφορά μειώνεται από 4,48 σε 4 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ στο ρύζι υποχωρεί από 13,68 σε 13,32 ευρώ. Στο βαμβάκι, για παράδειγμα στην Καρδίτσα, μειώνεται από 7,48 σε 7,07 ευρώ ανά στρέμμα.
Αντίθετα, στο καλαμπόκι η εισφορά αυξάνεται από 11,20 σε 11,76 ευρώ, στα ρεβίθια από 6,84 σε 7,14 ευρώ και στον ποτιστικό ηλίανθο από 4,56 σε 4,92 ευρώ ανά στρέμμα.
Σημαντική είναι η επιβάρυνση στις ελιές. Η ελαιοποιήσιμη ελιά αυξάνεται από 4,88 σε 5,10 ευρώ ανά στρέμμα, η επιτραπέζια από 15 σε 17,55 ευρώ και η μικτής χρήσης από 9 σε 9,36 ευρώ.
Αυξήσεις καταγράφονται επίσης στη βιομηχανική ντομάτα, που ενδεικτικά στη Λάρισα ανεβαίνει από 36 σε 40 ευρώ ανά στρέμμα, και στην πατάτα, η οποία στην Αχαΐα διαμορφώνεται από 43,20 σε 46,44 ευρώ.
Οι νέοι έλεγχοι στις ενισχύσεις και οι μεταβολές στα ασφάλιστρα δημιουργούν ένα διαφορετικό περιβάλλον για τον πρωτογενή τομέα. Η ακρίβεια των δηλώσεων, η διατήρηση των δικαιολογητικών και η έγκαιρη εκπλήρωση των ασφαλιστικών υποχρεώσεων αποτελούν πλέον κρίσιμες προϋποθέσεις για την προστασία των πληρωμών κάθε παραγωγού.
