ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Οι τελευταίες ημέρες του Σεπτεμβρίου βρίσκουν δύο ομάδες παραγωγών μπροστά σε διαφορετικές εκκρεμότητες. Οι καλλιεργητές μηδικής σε έξι Περιφερειακές Ενότητες περιμένουν την έκτακτη ενίσχυση de minimis, περίπου 4 εκατ. ευρώ συνολικά.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
NEWS: Οι μηλοπαραγωγοί και κερασοπαραγωγοί που επλήγησαν από τον παγετό στο προανθικό στάδιο το 2025 περιμένουν ακόμη τη δημοσίευση της απόφασης που θα καθορίσει τις αποζημιώσεις τους. Στη δεύτερη περίπτωση κυκλοφορούν ποσά και σενάρια, αλλά το κρίσιμο ΦΕΚ δεν είχε δημοσιευθεί όταν έγινε το ρεπορτάζ της 28ης Σεπτεμβρίου.
Η ενίσχυση για τη μηδική αφορά παραγωγούς στις Περιφερειακές Ενότητες Ηλείας, Θεσσαλονίκης, Κιλκίς, Πέλλας, Φθιώτιδας και Φλώρινας. Οι αιτήσεις υποβλήθηκαν από τις 10 έως τις 18 Σεπτεμβρίου και, σύμφωνα με τον ΑγροΤύπο, η πίστωση αναμενόταν έως το τέλος του μήνα. Το δημοσιευμένο ύψος του πακέτου είναι περίπου 4 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για προσδοκώμενο χρονοδιάγραμμα, συνεπώς η υποβολή αίτησης δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως ήδη ολοκληρωμένη πληρωμή.
Η μηδική συνδέει άμεσα την καλλιέργεια με την κτηνοτροφία. Όταν πιέζεται το εισόδημα του παραγωγού της, δυσκολεύει ο προγραμματισμός για σπόρο, καύσιμα και εφόδια της επόμενης περιόδου. Για τον κτηνοτρόφο, η διαθεσιμότητα και η τιμή της χονδροειδούς ζωοτροφής επηρεάζουν το καθημερινό κόστος της μονάδας. Αυτό δεν σημαίνει ότι μια ενίσχυση τεσσάρων εκατομμυρίων ευρώ θα μεταφραστεί αυτομάτως σε φθηνότερη ζωοτροφή. Σημαίνει ότι η καθυστέρηση διατηρεί αβεβαιότητα σε έναν κρίκο της παραγωγικής αλυσίδας.
Στην περίπτωση του προανθικού παγετού, η αβεβαιότητα είναι βαθύτερη. Οι παραγωγοί περιμένουν την τελική απόφαση για τις ζημιές του 2025, ενώ έχει ήδη προχωρήσει η καλλιεργητική περίοδος του 2026. Ο ΑγροΤύπος ανέφερε στις 28 Σεπτεμβρίου ότι δεν είχε εκδοθεί το ΦΕΚ και ότι η πρόταση για το συνολικό κονδύλι βρισκόταν σε συζήτηση μεταξύ υπουργείων. Κατά το ίδιο ρεπορτάζ, το ΥΠΑΑΤ είχε προτείνει 80 εκατ. ευρώ, ενώ εξεταζόταν περιορισμός του ποσού στα 60 εκατ. ευρώ. Αυτά αποτελούν πληροφορίες για τη διαπραγμάτευση, όχι εγκεκριμένο προϋπολογισμό.
Στην ίδια δημοσίευση αναφέρονται ως πιθανά ποσά 290 ευρώ ανά στρέμμα για μήλα και 510 ευρώ ανά στρέμμα για κεράσια. Χωρίς δημοσιευμένη απόφαση δεν είναι ασφαλές να πολλαπλασιάσει κανείς αυτά τα ποσά με τα δηλωμένα στρέμματά του και να θεωρήσει ότι βρήκε την τελική αποζημίωση. Θα πρέπει πρώτα να διευκρινιστούν επισήμως η επιλέξιμη ζημιά, ο τρόπος υπολογισμού, οι δικαιούχοι και οι τυχόν διαφοροποιήσεις ανά περιοχή ή περίπτωση.
Η χρονική απόσταση έχει πραγματικό κόστος. Μια εκμετάλλευση που έχασε την παραγωγή της την άνοιξη του 2025 συνέχισε να πληρώνει εργασίες συντήρησης, ενέργεια, ασφαλιστικές υποχρεώσεις και εργατικά. Αν η αποζημίωση παραμένει ακαθόριστη, ο παραγωγός δυσκολεύεται να αποφασίσει τι μπορεί να διαθέσει για τη νέα χρονιά. Η αγωνία μεγαλώνει στα ορεινά κεράσια και στα μήλα, όπου οι ζημιές που περιγράφουν παραγωγοί δεν περιορίστηκαν σε μια τυπική μείωση αποδόσεων.
Υπάρχει και θέμα εμπιστοσύνης στον τρόπο υπολογισμού. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του αγροτικού μέσου, εξετάζεται σύνδεση της ενίσχυσης με στοιχεία αγροτικού εισοδήματος προηγούμενων ετών. Όμως χωρίς επίσημο κείμενο δεν είναι δυνατόν να εξηγηθεί με βεβαιότητα πώς θα λειτουργήσει οποιοσδήποτε αλγόριθμος ή ποια παραστατικά θα ληφθούν υπόψη. Ο παραγωγός χρειάζεται δημοσιευμένους κανόνες, ώστε να μπορεί να ελέγξει το αποτέλεσμα και, αν προβλέπεται, να ζητήσει διόρθωση.
Οι δύο εκκρεμότητες δεν πρέπει να συγχέονται. Στη μηδική έχουν προηγηθεί αιτήσεις συγκεκριμένης έκτακτης ενίσχυσης σε έξι Περιφερειακές Ενότητες. Στο προανθικό του 2025 αναμένεται η κανονιστική πράξη που θα οριστικοποιήσει το πλαίσιο. Στον επίσημο ιστότοπο του ΥΠΑΑΤ και στις δημοσιευμένες αποφάσεις θα αποτυπωθεί η τελική ρύθμιση όταν εκδοθεί. Μέχρι τότε, οι εκτιμώμενες ημερομηνίες και τα προτεινόμενα ποσά παραμένουν ανοιχτά.
Για τους παραγωγούς, το αμέσως χρήσιμο βήμα είναι να κρατήσουν οργανωμένα τα στοιχεία της αίτησης για τη μηδική ή τον φάκελο ζημιάς για τον παγετό. Η επόμενη πραγματική είδηση δεν θα είναι μια ακόμη πρόβλεψη ημερομηνίας, αλλά η πίστωση της πρώτης ενίσχυσης και η δημοσίευση της απόφασης για τη δεύτερη.
«Ώρα Μηδέν» για το ΟΣΔΕ: Σε τεντωμένο σχοινί 450.000 αγρότες – Η κρυφή παγίδα των συμψηφισμών
