ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ: Μην δέχεσαι κατηγορίες κατά του πνευματικού σου πατέρα, μήτε να διευκολύνεις εκείνον που τον προσβάλλει. Γιατί είναι απαραίτητος ο πνευματικός πατέρας;
Όπως αυτός που δεν έχει οδηγό χάνει εύκολα τον δρόμο, έστω και εάν είναι πολύ έξυπνος, έτσι και εκείνος που προχωρεί αυτοκυβέρνητος την μοναχική (και την έγγαμη) οδό, εύκολα χάνεται, έστω και εάν κατέχει όλη την σοφία του κόσμου. (Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος)
Το να μην υποταχθεί κανείς σε πνευματικό πατέρα κατά μίμηση του Χριστού που υποτάχθηκε μέχρι Σταυρικού θανάτου στον Πατέρα Του, σημαίνει και ότι δεν θα αναγεννηθεί. Εκείνος τώρα που δεν έγινε αγαπητός υιός αγαθού πατέρα, και έτσι δεν αναγεννήθηκε από το Λόγο και το Πνεύμα, πώς θα γίνει ο ίδιος αγαθός πατέρας αγαθών υιών και πώς θα γεννήσει αγαθά πνευματικά τέκνα, όμοια στην αγαθότητα με τον πατέρα τους; Διαφορετικά, κατά το δένδρο θα είναι οπωσδήποτε και ο καρπός του. (Άγιος Νικήτας ο Στηθάτος)
Να πείθεστε και να υπακούετε στους πνευματικούς σας πατέρες, διότι αυτοί αγρυπνούν για τις ψυχές σας, σαν άνθρωποι που θα δώσουν λόγο για εσάς. Να συμβουλεύεσαι και να υπακούς μέχρι τέλους στους πνευματικούς σου πατέρες, για να σωθεί η ψυχή σου και να γίνεις κληρονόμος των αιωνίων και αφθάρτων αγαθών. Γι’ αυτό θα υπακούσεις σ’ αυτούς, χωρίς καμιά αντιλογία, για να μην χαθεί η ψυχή σου. (Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς)
Μην δέχεσαι κατηγορίες κατά του πνευματικού σου πατέρα, μήτε να διευκολύνεις εκείνον που τον προσβάλλει, για να μην οργιστεί ο Κύριος για τα έργα σου και σε εξολοθρεύσει από τη χώρα της ζωής. (Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής)
Με αυτόν που αντιλέγει στον πνευματικό του πατέρα, χαίρονται οι δαίμονες. Εκείνον που ταπεινώνεται μέχρι θανάτου, τον θαυμάζουν οι Άγγελοι. Γιατί αυτός εργάζεται Θεϊκό έργο, καθώς εξομοιώνεται με τον Υιό του Θεού, που έκανε υπακοή στον Πατέρα Του μέχρι θανάτου και μάλιστα σταυρικού. (Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος)
Με όλη την δύναμη της ψυχής σου τίμα τον πνευματικό σου πατέρα και μην παραβείς τα παραγγέλματα εκείνου που σε γέννησε εν Κυρίω, διότι με αυτόν τον τρόπο, οι πονηροί δαίμονες δεν θα νικήσουν. (Άγιος Εφραίμ ο Σύρος)
Αν καθίσεις κοντά σε μεγάλον γέροντα, να μην διηγείσαι μόνο τις αρετές του, αλλά να μιμείσαι και τη ζωή του, γιατί αυτό θα σε ωφελήσει. Δείξε την οικειότητά σου προς εκείνον όχι μόνο με τα λόγια, αλλά και με τα έργα. (Άγιος Εφραίμ ο Σύρος)
Ο πνευματικός πρέπει να έρχεται στη θέση κάθε εξομολογουμένου και να ζει τον πόνο του, ώστε ο εξομολογούμενος να βλέπει στο πρόσωπό του ζωγραφισμένο το δικό του πόνο. Στην εποχή μας οι άνθρωποι έχουν ανάγκη από λίγο δροσερό νερό και όχι από δυνατό ξύδι. Γι’ αυτό να φέρεται με επιείκεια και να μιλάει στους ανθρώπους με αγάπη για την μεγάλη αγάπη του Θεού, ώστε μόνοι τους να φιλοτιμηθούν, να αισθανθούν τα λάθη τους και να αλλάξουν συνήθειες. (Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης)
Είναι αδύνατο, εκείνος που ρυθμίζει την ζωή του σύμφωνα με την κρίση και την γνώμη των πνευματικών πατέρων, να πέσει σε απάτη δαιμόνων. Επειδή, ακόμη και αν δεν έχει ο πνευματικός αξιωθεί χαρίσματος διακρίσεως και μόνο η φανέρωση των πονηρών λογισμών του σ’ αυτόν, τους μαραίνει και τους εξασθενίζει. (Άγιος Κασσιανός ο Ρωμαίος)
Αν κάποιος βασιζόμενος στην λογική του, θαρρεί ότι δεν έχει ανάγκη από καθοδηγητή, αυτός σύντομα θα παρεκκλίνει της ορθού οδού. (Όσιος Αντώνιος της Όπτινα)
Όπως οι γιατροί στον τομέα της ιατρικής, έτσι και οι γιατροί του πνεύματος (πνευματικοί πατέρες), δεν ενεργούν όλοι με τον ίδιο τρόπο. Άλλοι επιτρέπουν στον άρρωστο να τρώει και να πίνει τα πάντα, ενώ άλλοι τον διατάσσουν να ακολουθήσει αυστηρή δίαιτα. Έτσι και οι πνευματικοί πατέρες: άλλοι συγχωρούν και επιτρέπουν τα πάντα και άλλοι, για τα πάντα επιβάλλουν ταλαιπωρίες και δεσμεύσεις. Σκοπός όμως όλων είναι ένας: η θεραπεία. (Όσιος Αντώνιος της Όπτινα)
Γιατί είναι απαραίτητος ο πνευματικός πατέρας; Για να κάνεις με ασφάλεια το ταξίδι και να φτάσεις στην Βασιλεία των Ουρανών και να μην χαθείς στο δρόμο. Για το λόγο αυτό είναι αναγκαίο ν’ ακολουθείς έμπρακτα τις οδηγίες και τις συμβουλές, που σου δίνει ο πνευματικός σου πατέρας. Και βέβαια πρέπει να ζεις με συνέπεια και ευλάβεια. Υπάρχουν παραδείγματα ανθρώπων που μπορούσαν να επισκέπτονται το γέροντα τους και να τον ακούνε πολύ λίγο, αλλά πρόκοψαν. Έτσι, για να μην μείνεις άκαρπος, δεν φτάνει να επισκέπτεσαι συχνά το γέροντά σου, αλλά να τηρείς τις εντολές και οδηγίες του. Ο Θεός ευαρεστείται όταν οι άνθρωποι καθοδηγούνται από άλλους ανθρώπους. Η τέλεια ανακούφιση και ανάπαυση προέρχεται, από την απόλυτη υπακοή και εμπιστοσύνη στον πνευματικό μας πατέρα. (Όσιος Νίκων της Όπτινα)
Ο Απόστολος Παύλος κλήθηκε από τον ίδιο τον Χριστό στον Χριστιανισμό. Δεν θα μπορούσε ο Κύριος μιας και του αποκαλύφτηκε, να τον έδειχνε, για το πως έπρεπε να τελειωθεί στην πίστη; Θα μπορούσε, αλλά ο Κύριος τον απέστειλε στον Ανανία, για να αφήσει έτσι παράδειγμα σε εμάς, ότι όλοι έχουν ανάγκη από υποταγή σε κάποιον πνευματικό πατέρα. (Αββάς Μωυσής)
