Δένδιας: Έντονη συζήτηση σε Ελλάδα, Τουρκία και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχει προκαλέσει η απουσία του Νίκου Δένδια από το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας στην Άγκυρα, σε μια συγκυρία όπου οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε φάση «ελεγχόμενης προσέγγισης».
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Το γεγονός ότι ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας δεν συμμετείχε στην ελληνική αποστολή άνοιξε τρία βασικά σενάρια, ενώ τα υπονοούμενα εκατέρωθεν τροφοδότησαν νέα ερωτήματα.
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ο Νίκος Δένδιας βρισκόταν στις Βρυξέλλες για υποχρεώσεις που αφορούσαν τη συμμετοχή του σε ευρωπαϊκές και νατοϊκές διαδικασίες. Ωστόσο, η δημόσια επισήμανσή του ότι «δεν υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση» με τον Τούρκο ομόλογό του Γιασάρ Γκιουλέρ και ότι ο ίδιος δεν βρισκόταν καν στις Βρυξέλλες, έδωσε πολιτικό βάρος στην υπόθεση.
Τι γράφουν τα τουρκικά μέσα
Μεγάλα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, όπως η Hurriyet και η Sabah, εστίασαν στις πρόσφατες δηλώσεις του Χακάν Φιντάν, ο οποίος είχε αφήσει αιχμές περί «σκληρής γραμμής» στο ελληνικό Υπουργείο Άμυνας. Ορισμένα δημοσιεύματα συνέδεσαν την απουσία Δένδια με «προσπάθεια αποφυγής έντασης», ενώ άλλα μίλησαν για «εσωτερικές διαφοροποιήσεις» στην Αθήνα.
Αναλυτές στην Τουρκία σημειώνουν ότι η Άγκυρα επιδιώκει να κρατήσει ανοιχτό τον δίαυλο επικοινωνίας σε επίπεδο ΥΠΕΞ, αλλά επιθυμεί παράλληλα «αποκλιμάκωση ρητορικής» σε θέματα άμυνας και εξοπλισμών.
Η ανάγνωση των ελληνικών ΜΜΕ
Στην Ελλάδα, τα περισσότερα μέσα επικεντρώθηκαν στα τρία πιθανά σενάρια:
1. Πολιτική επιλογή Μαξίμου: Ότι ο Νίκος Δένδιας «κόπηκε» από τη σύνθεση της αποστολής ως ένδειξη ότι η Αθήνα ήθελε να κρατήσει χαμηλούς τόνους.
2. Προσωπική απόφαση: Ότι ο ίδιος επέλεξε να μην μεταβεί στην Άγκυρα, επιμένοντας σε σαφή διαχωρισμό των θεμάτων άμυνας.
3. Τουρκική απαίτηση: Ότι η απουσία αποτέλεσε έμμεση ικανοποίηση αιτήματος της τουρκικής πλευράς.
Το τρίτο σενάριο, εφόσον ίσχυε, θα είχε σοβαρές πολιτικές προεκτάσεις, καθώς θα δημιουργούσε προηγούμενο για τον καθορισμό της σύνθεσης ελληνικών αποστολών από τρίτη χώρα.
Κυβερνητικές πηγές, πάντως, επισημαίνουν ότι η ελληνική διπλωματία κινείται θεσμικά, στο πλαίσιο των αποφάσεων του Υπουργείου Εξωτερικών και των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων, και ότι δεν τίθεται ζήτημα «υποχώρησης».
Ευρωπαϊκά ΜΜΕ: «Σημάδι εσωτερικής ισορροπίας»
Ευρωπαϊκά μέσα όπως το Politico Europe και το Euronews προσέγγισαν την υπόθεση με πιο ψύχραιμο τόνο, εστιάζοντας στη συνολική εικόνα των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Ορισμένα ρεπορτάζ σημείωσαν ότι η Αθήνα επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη διαλόγου και στην επιμονή σε «κόκκινες γραμμές» για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Αναλυτές στις Βρυξέλλες υπογράμμισαν ότι η παρουσία ή απουσία ενός υπουργού δεν αλλάζει τον στρατηγικό προσανατολισμό της Ελλάδας, ο οποίος παραμένει ευρωπαϊκός και νατοϊκός, αλλά ενδέχεται να σηματοδοτεί εσωτερικές ισορροπίες εντός της κυβέρνησης.
Τα «υπονοούμενα» και η επόμενη ημέρα
Η δημόσια τοποθέτηση Δένδια περί απουσίας του Τούρκου ομολόγου του από τις Βρυξέλλες ερμηνεύτηκε από ορισμένους ως έμμεση απάντηση στα σχόλια Φιντάν. Το μήνυμα που εξέπεμψε ήταν ότι η ελληνική πλευρά δεν αποδέχεται υπαινιγμούς περί «υπονόμευσης» της προσέγγισης.
Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας αποτελεί θεσμό διαλόγου και όχι διαπραγμάτευσης επί κυριαρχικών δικαιωμάτων. Συνεπώς, η απουσία ενός υπουργού δεν συνεπάγεται απαραίτητα ρήγμα, αλλά μπορεί να εντάσσεται σε στρατηγική διαχείρισης εντυπώσεων.
Το βέβαιο είναι ότι η υπόθεση αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τη συνοχή της κυβερνητικής γραμμής στα εθνικά θέματα. Η επόμενη συνάντηση κορυφής ή μια ενδεχόμενη διμερής επαφή σε διεθνές φόρουμ θα λειτουργήσει ως «τεστ» για το κατά πόσο το ζήτημα ήταν απλώς επικοινωνιακό ή αντανακλά βαθύτερες στρατηγικές διαφοροποιήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, η απουσία Δένδια από την Άγκυρα δεν πέρασε απαρατήρητη. Αντιθέτως, έγινε πεδίο ανάλυσης σε τρεις χώρες και σε ευρωπαϊκά κέντρα αποφάσεων, επιβεβαιώνοντας ότι στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ακόμη και οι λεπτομέρειες έχουν βαρύ πολιτικό αποτύπωμα.
