Ι.Μ. Περιστερίου: Στους εφημερίους της Μητρόπολης Περιστερίου στρέφεται η νέα δημόσια παρέμβαση της Συντονιστικής Επιτροπής Πιστών, με επίκεντρο τη θέση του Εσταυρωμένου στο Ιερό Βήμα.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Με ανοιχτή επιστολή που δημοσιεύθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2026, η Επιτροπή καλεί τους κληρικούς να τοποθετηθούν δημόσια, να ακούσουν τους ενορίτες τους και να εκφράσουν στον Μητροπολίτη Περιστερίου Γρηγόριο τυχόν διαφωνίες τους. Στο επίκεντρο του αιτήματος βρίσκεται η επανατοποθέτηση του Εσταυρωμένου πίσω από την Αγία Τράπεζα.
Τι ζητούν οι πιστοί από τους εφημερίους
Το κείμενο, με τίτλο «Επιστολή Αγάπης», απευθύνεται σε όλους τους ιερείς της Μητρόπολης. Οι συντάκτες ρωτούν αν προηγήθηκε συζήτηση με τους ενορίτες πριν από τις αλλαγές που περιγράφουν στην επιστολή και αν οι κληρικοί μετέφεραν στον Μητροπολίτη τις ενστάσεις που άκουσαν. Ζητούν επίσης από τους εφημερίους να πουν αν συμμερίζονται τη θεολογική επιχειρηματολογία που, κατά την Επιτροπή, συνόδευσε τη μετακίνηση του Εσταυρωμένου.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι σε προηγούμενη σύναξη, όπου ο Μητροπολίτης ανέπτυξε τις θέσεις του, ενορίτες δυσκολεύτηκαν να ολοκληρώσουν τις παρεμβάσεις τους. Περιγράφει επίσης επισκέψεις πιστών σε ενορίες, κατά τις οποίες, σύμφωνα με τους συντάκτες, οι συζητήσεις με κληρικούς δεν οδήγησαν σε ουσιαστική ανταλλαγή επιχειρημάτων. Στο υστερόγραφο η ίδια η Επιτροπή διευκρινίζει ότι αποδίδει διαφορετικό μερίδιο ευθύνης σε κάθε ιερέα.
Τι αναφέρει η συνοδική εγκύκλιος 3095
Βασικό σημείο αναφοράς της επιστολής είναι η εγκύκλιος 3095 της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος. Το έγγραφο φέρει ημερομηνία 20 Μαρτίου 2025 και κοινοποιεί στους μητροπολίτες απόφαση που έλαβε η Διαρκής Ιερά Σύνοδος στις 11 Μαρτίου του ίδιου έτους. Είχαν προηγηθεί αναφορές για τη θέση του Εσταυρωμένου και σχετική εισήγηση της Συνοδικής Επιτροπής επί της Θείας Λατρείας και του Ποιμαντικού Έργου.
Η Σύνοδος χαρακτηρίζει γενικώς καθιερωμένη παράδοση την τοποθέτηση του Σταυρού του Χριστού πίσω από την Αγία Τράπεζα. Μνημονεύει επίσης την περιφορά και την προσκύνηση του Εσταυρωμένου τη Μεγάλη Πέμπτη, υπογραμμίζει τον ενιαίο χαρακτήρα του μυστηρίου του Σταυρού και της Αναστάσεως και ορίζει ότι οι αλλαγές στο λειτουργικό τυπικό αποφασίζονται από τα συνοδικά όργανα της Εκκλησίας.
Η εγκύκλιος απευθύνεται στο σύνολο των μητροπολιτών της Εκκλησίας της Ελλάδος και διατυπώνει τη συνοδική θέση σε γενικό επίπεδο. Η Επιτροπή επικαλείται αυτή τη διατύπωση για ένα συγκεκριμένο αίτημα στο Περιστέρι. Θέλει να επανέλθει πίσω από την Αγία Τράπεζα ο σταυρός με την παράσταση του Εσταυρωμένου και υποστηρίζει, σε προηγούμενη παρέμβασή της, ότι η τοποθέτηση σταυρού χωρίς την παράσταση δεν ικανοποιεί το αίτημά της.
Η θεολογική διαφωνία και η αναφορά στο μνημόσυνο
Η επιστολή θέτει επίσης ερωτήματα για τη σχέση της σταυρικής θυσίας με το Βάπτισμα και τη Θεία Ευχαριστία. Οι συντάκτες επικαλούνται τη μαρτυρία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου για το αίμα και το ύδωρ που έρρευσαν από την πλευρά του Χριστού και παραπέμπουν στην ερμηνεία του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου. Στο ίδιο κείμενο αμφισβητούν διατυπώσεις που αποδίδουν στον Μητροπολίτη Γρηγόριο και αναφέρονται στις εγκυκλίους 1/2024 και 2/2025 της Μητρόπολης.
Η Επιτροπή θέτει ακόμη το ενδεχόμενο παύσης του μνημοσύνου του επισκόπου από κληρικούς, μέτρο που περιγράφει ως έσχατο και συνδέει με συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Στη λειτουργική πράξη, η παύση αφορά τη μνημόνευση του ονόματος του οικείου επισκόπου κατά τις ακολουθίες. Στην επιστολή η αναφορά έχει χαρακτήρα πρότασης υπό προϋποθέσεις. Το κείμενο δεν κατονομάζει εφημέριο που να έχει προβεί σε τέτοια ενέργεια.
Η προηγούμενη τοποθέτηση του Μητροπολίτη
Ο Μητροπολίτης Γρηγόριος έχει τοποθετηθεί δημόσια για το ζήτημα σε ομιλία με θέμα «Η θέση του Εσταυρωμένου στην Εκκλησία», η οποία είχε δημοσιευθεί ήδη το 2024. Η ομιλία προηγήθηκε τόσο της συνοδικής εγκυκλίου όσο και της νέας επιστολής. Από τις δημόσιες πηγές που εξετάστηκαν δεν προέκυψε νεότερη απάντηση της Μητρόπολης στα συγκεκριμένα ερωτήματα της Επιτροπής.
Το πρακτικό ερώτημα που επαναφέρει η επιστολή είναι τι ισχύει σήμερα σε κάθε ναό του Περιστερίου. Η Επιτροπή ζητά από τους εφημερίους να εξηγήσουν στους ενορίτες ποια θέση έχει ο Εσταυρωμένος στο Ιερό Βήμα, πώς ελήφθησαν οι σχετικές αποφάσεις και πώς εφαρμόζεται στην πράξη η συνοδική εγκύκλιος.






















