Στην συνείδηση του Ελληνικού Έθνους η Παναγία κατέχει εξαιρετική θέση. Η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή του εκχριστιανισμού της έταξε την Θεοτόκο σαν Προστάτιδα και Πολιούχο.
Σταμάτησε τότε η λατρεία των ειδώλων. Η Αθηνά των ειδώλων στην Αθήνα εκδιώχθηκε και στη θέση της μπήκε με δόξα και τιμή η Παρθένος Μαρία. Ο Ναός του Παρθενώνος στην Ακρόπολη των Αθηνών, που ήταν ναός της Αθηνάς, μετεβλήθη εις Ναόν της Παρθένου Μαρίας.
Στους αγώνες του ο Ελληνισμός είδε ολοφάνερα την προστασία της Παναγίας και πολλές φορές ζωντανά θαύματα, που τον οδήγησαν στην νίκη και στον θρίαμβο της Ορθοδοξίας.
Ζωντανό και ολοφάνερο θαύμα της Παναγίας είναι η σωτηρία της Κωνσταντινούπολης από τους Αβάρους και τους Πέρσες οι οποίοι πολιόρκησαν την Πόλη από ξηρά και από θάλασσα, ενώ έλειπε σ’ εκστρατεία ο αυτοκράτωρ Ηράκλειος.
Στην κρίσιμη εκείνη ώρα κατέφυγαν στην Παναγία, όπου στο Ναό των Βλαχερνών γίνονται δεήσεις. Ο Πατριάρχης Σέργιος κρατώντας στα χέρια του την Εικόνα της Παναγίας ενθάρρυνε τον λιγοστό στρατό, που είχε πάρει θέσεις άμυνας στο φρούριο της Κωνσταντινουπόλεως.
Τότε, (έτος 626) με την βοήθεια της Παναγίας ο εχθρικός στρατός νικήθηκε κι έλυσε την πολιορκία. Ο αρχηγός των βαρβάρων Χαγάνος, κατά την διάρκεια των μαχών, έβλεπε με τρόμο «γυναίκα σεμνοφορούσαν και περιτρεχούσαν το τείχος, μόνην ούσαν».
Η νίκη εκείνη απεδόθη στην Στρατηγό Παρθένο Μαρία. Από το γεγονός αυτό καθιερώθηκε η Ακολουθία του Ακάθιστου Ύμνου.
Δεν ήταν όμως αυτή η μοναδική περίπτωση της συμπαραστάσεως της Παναγίας προς το αγωνιζόμενο Έθνος μας. Όπως αναφέρει ο Βυζαντινός χρονογράφος Θεοφάνης και επί αυτοκράτορος Κωνσταντίνου Πωγωνάτου εσώθη και πάλιν η Κωνσταντινούπολη από τους Άραβες (έτος 677), που την είχαν πολιορκήσει και οι οποίοι τελικώς αναγκάστηκαν να φύγουν άπρακτοι «αισχυνθέντες τη του Θεού βοηθεία και της Θεομήτορος».
Το 718 η Κωνσταντινούπολη σώζεται και πάλι από την βαρβαρική επιδρομή των Αράβων, διότι οι ευσεβείς κατέφυγαν στην θεία Προστασία. Με τον Τίμιο Σταυρό και την Εικόνα της Παναγίας στα χέρια κύκλωσαν το τείχος και παρακαλούσαν τον Θεό να τους σώσει. Καταιγίδα χτύπησε τότε τον στόλο των Αράβων στην Προποντίδα και βουλιάξανε 2.500 πλοία, πνιγήκανε δε 60.000 άνδρες.
Επί της αυτοκρατορίας του Μιχαήλ του Γ’ το έτος 860 η Κωνσταντινούπολη με την βοήθεια της Υπερμάχου Στρατηγού, αναχαιτίζει την επιδρομή των Ρώσων και γλυτώνει από τον κίνδυνο.
Η παρουσία της Παναγίας και η βοήθειά της αναφέρεται σε πολλές άλλες νίκες του Βυζαντινού και μεταβυζαντινού Ελληνισμού. Παρουσιάζεται δε Αυτή προστάτης και Βοηθός της Ορθοδοξίας.
