ΕΚΠΤΩΤΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΑΦΟΥ ΤΥΧΙΚΟΣ: Με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από την έλευση της τιμίας κάρας του Αποστόλου Παύλου στην Κύπρο, η Ομάδα Κληρικών και Θεολόγων Κύπρου διατυπώνει θεολογικούς προβληματισμούς για τη σχέση της τιμής προς τα ιερά λείψανα με τη διαφύλαξη της αποστολικής διδασκαλίας.
Επιμέλεια: ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Οι πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με την προγραμματιζόμενη μεταφορά της τιμίας κάρας του Αποστόλου Παύλου στην Κύπρο, σε συνδυασμό με την πολύκροτη υπόθεση του Μητροπολίτη πρώην Πάφου Τυχικού, εξακολουθούν να προκαλούν έντονο προβληματισμό σε κύκλους κληρικών, θεολόγων και πιστών. Στο πλαίσιο αυτό, η Ομάδα Κληρικών και Θεολόγων Κύπρου δημοσιοποίησε κείμενο στο οποίο θέτει το βασικό ερώτημα: ποιος τιμά πραγματικά τον Απόστολο Παύλο; Εκείνος που οργανώνει λαμπρές τελετές προς τιμήν του ή εκείνος που επιδιώκει να παραμένει πιστός στη διδασκαλία που ο ίδιος παρέδωσε στην Εκκλησία;
Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει η Ομάδα Κληρικών και Θεολόγων Κύπρου, η δημόσια συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στην έλευση του ιερού λειψάνου, αλλά να επεκτείνεται και στο θεολογικό περιεχόμενο των εκδηλώσεων που πρόκειται να πραγματοποιηθούν. Όπως επισημαίνεται, η τιμή προς έναν Απόστολο της Εκκλησίας δεν εξαντλείται στις πανηγυρικές υποδοχές ή στις τελετουργικές εκδηλώσεις, αλλά εκφράζεται πρωτίστως μέσα από την εφαρμογή της αποστολικής του διδασκαλίας.
Η αναφορά στην υπόθεση του Τυχικού
Στο κείμενο γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην περίπτωση του Μητροπολίτη πρώην Πάφου Τυχικού. Οι συντάκτες επισημαίνουν ότι, σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, οι επιφυλάξεις του δεν σχετίζονταν με την τιμή προς τον Απόστολο Παύλο ή προς το ιερό λείψανό του.
Αντιθέτως, σημειώνουν ότι ο ίδιος είχε κατά το παρελθόν μεταφέρει δύο φορές λείψανα του Αποστόλου Παύλου από ορθόδοξες μονές της Ελλάδας στην Πάφο, γεγονός που, κατά την άποψή τους, αποδεικνύει τον σεβασμό του προς τον Απόστολο των Εθνών.
Η ένσταση, σύμφωνα με το κείμενο, αφορούσε αποκλειστικά τις συνθήκες υπό τις οποίες θα πραγματοποιούνταν η νέα μεταφορά της κάρας, ιδιαίτερα σε περίπτωση συμμετοχής Ρωμαιοκαθολικών αξιωματούχων σε κοινές λατρευτικές εκδηλώσεις ή συμπροσευχές.
Το ερώτημα για τη διδασκαλία του Αποστόλου Παύλου
Η Ομάδα Κληρικών και Θεολόγων Κύπρου υποστηρίζει ότι το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι η ίδια η μεταφορά του ιερού λειψάνου, αλλά κατά πόσο οι εκδηλώσεις που θα συνοδεύσουν την έλευσή του βρίσκονται σε συμφωνία με το πνεύμα της αποστολικής διδασκαλίας.
Για να τεκμηριώσει τη θέση της, παραθέτει σειρά βιβλικών χωρίων από τις επιστολές του Αποστόλου Παύλου. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην προς Γαλάτας επιστολή, όπου ο Απόστολος τονίζει ότι ακόμη και αν κάποιος κηρύξει διαφορετικό Ευαγγέλιο από εκείνο που παραδόθηκε, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός.
Παράλληλα, γίνεται επίκληση αποσπασμάτων από τις προς Ρωμαίους και προς Τίτον επιστολές, στα οποία ο Απόστολος καλεί τους πιστούς να διαφυλάσσουν την ενότητα της πίστης και να αποφεύγουν τη διάδοση διαφορετικών δογματικών διδασκαλιών.
Αναφορές και σε άλλα βιβλικά χωρία
Το κείμενο επικαλείται επίσης λόγους του Ευαγγελιστή Ιωάννη από τη Β΄ Καθολική Επιστολή, καθώς και σχετική προειδοποίηση του Αποστόλου Πέτρου για την εμφάνιση ψευδοδιδασκάλων μέσα στην Εκκλησία.
Οι συντάκτες θεωρούν ότι τα συγκεκριμένα χωρία αποτελούν διαχρονική υπενθύμιση της ανάγκης διαφύλαξης της αποστολικής παραδόσεως. Ωστόσο, αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν και άλλες θεολογικές προσεγγίσεις, σύμφωνα με τις οποίες τα ίδια κείμενα ερμηνεύονται διαφορετικά σε σχέση με τον σύγχρονο διαχριστιανικό διάλογο και τις επαφές μεταξύ των Εκκλησιών.
Με αυτόν τον τρόπο επισημαίνεται ότι το θέμα εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο θεολογικού διαλόγου και διαφορετικών εκκλησιολογικών προσεγγίσεων.
Τι σημαίνει πραγματική τιμή προς έναν Άγιο;
Η Ομάδα Κληρικών και Θεολόγων Κύπρου υποστηρίζει ότι η μεγαλύτερη τιμή προς έναν Άγιο δεν περιορίζεται στις λαμπρές υποδοχές των ιερών λειψάνων ή στις πανηγυρικές εκδηλώσεις.
Κατά την άποψή της, η ουσιαστική τιμή εκφράζεται όταν οι πιστοί προσπαθούν να εφαρμόζουν στη ζωή τους όσα εκείνος δίδαξε και παρέδωσε στην Εκκλησία.
Για τον λόγο αυτό υπενθυμίζεται και η γνωστή προτροπή του Αποστόλου Παύλου προς τους χριστιανούς της Κορίνθου: «Μιμηταί μου γίνεσθε, καθώς κἀγὼ Χριστοῦ», υπογραμμίζοντας ότι η μίμηση του βίου και της πίστης του Αποστόλου αποτελεί τη βαθύτερη μορφή τιμής προς το πρόσωπό του.
Ένας διάλογος που συνεχίζεται
Οι προβληματισμοί που διατυπώνει η Ομάδα Κληρικών και Θεολόγων Κύπρου αναμένεται να συνεχίσουν να απασχολούν την εκκλησιαστική ζωή της Κύπρου ενόψει της προγραμματισμένης έλευσης της τιμίας κάρας του Αποστόλου Παύλου.
Το κείμενο δεν αμφισβητεί την ευλάβεια προς το ιερό λείψανο, αλλά καλεί, σύμφωνα με τη δική του θεολογική προσέγγιση, σε προβληματισμό για τη σχέση ανάμεσα στη λατρευτική τιμή προς τους Αγίους και στη διαφύλαξη της αποστολικής πίστης. Οι θέσεις αυτές εκφράζουν την άποψη της συγκεκριμένης Ομάδας Κληρικών και Θεολόγων Κύπρου και εντάσσονται στον ευρύτερο εκκλησιαστικό διάλογο που βρίσκεται σε εξέλιξη γύρω από τα ζητήματα των διαχριστιανικών σχέσεων και της ερμηνείας της ορθόδοξης εκκλησιολογικής παράδοσης.
