Η σημερινή Κυριακή, αδελφοί χριστιανοί, λέγεται «Κυριακή των Βαίων». Σαν θείο κήρυγμα για την Κυριακή αυτή θα σας πω ολίγα από μία ωραία ομιλία του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου στην βαιοφόρο σημερινή ημέρα.*
1. Η σημερινή Κυριακή, αδελφοί, προκηρύσσει την ανάσταση του Χριστού, που θα εορτάσουμε την άλλη Κυριακή, την Κυριακή του Πάσχα. (α) Η Κυριακή του Πάσχα διαλαλεί την θεότητα του Ιησού Χριστού με την ανάστασή Του. Αλλά και στην σημερινή Κυριακή των Βαίων ακούμε τον απλό λαό να φωνάζει στον Ιησού Χριστό, «Ωσαννά εν τοις υψίστοις, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου». Ο ύμνος αυτός λέγεται σε Θεό και όχι σε άνθρωπο. Το «Ωσαννά εν τοις υψίστοις» σημαίνει, «Σώσε μας, Συ ο εν υψίστοις»! Οι Ιουδαίοι, λοιπόν, με τον ύμνο αυτό δοξολογούν τον Ιησού Χριστό ως Θεό. Αλλά από που έμαθαν αυτοί ότι ο Χριστός είναι Θεός; Το έμαθαν από θεία αποκάλυψη. Όπως ο απόστολος Πέτρος, λέγει ο Χρυσόστομος, είπε εξ αποκαλύψεως την θεία του ομολογία ότι ο Χριστός είναι ο «Υιός του Θεού του Ζώντος», γι᾽ αυτό και ο Χριστός τον εμακάρισε λέγοντας ότι «σαρξ και αίμα ουκ απεκάλυψέ σοι, αλλ᾽ ο Πατήρ μου ο εν τοις ουρανοίς», έτσι και ο Ιουδαικός λαός σήμερα των Βαίων από θεία αποκάλυψη εμπνέεται και υμνεί τον Χριστό λέγοντας, «Ωσαννά εν τοις υψίστοις».
Και ότι πραγματικά ο ύμνος των Ιουδαίων στον Χριστό είναι από θεία αποκάλυψη φαίνεται και από τον ύμνο των παίδων, που ακούσαμε πάλι σήμερα. Τα μικρά παιδιά δεν νοούν για να συνθέσουν ύμνο για κάποιον. Το ότι όμως αυτά τα μικρά και τα νήπια έλεγαν «καταρτισμένο», επάξιο ύμνο στον Χριστό – «κατηρτίσω αίνον» λέγει – αυτό σημαίνει ότι είχαν κατ᾽ ευθείαν από τον Θεό την έμπνευση.
(β) Αλλά η σημερινή Κυριακή προκηρύσσει την ερχόμενη Κυριακή του Πάσχα και με την ανάσταση του Λαζάρου. Ανάσταση θα εορτάσουμε το Πάσχα, την ανάσταση του Λαζάρου εορτάσαμε και χθες.
2. Η παρούσα Κυριακή των Βαίων μπορεί – λέει ο Χρυσόστομος – να ονομαστεί «πρόδρομος» της ερχόμενης Κυριακής. Όπως ο Πρόδρομος Ιωάννης ήρθε πριν από τον Κύριο, έτσι και η Κυριακή των Βαίων προέδραμε της Κυριακής του Πάσχα. Και όπως ο Ιωάννης δακτυλοδείκτησε τον Κύριο και είπε «Ίδε ο Αμνός του Θεού ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου», έτσι και η Κυριακή των Βαίων δακτυλοδεικτεί την μελλοντική Κυριακή και λέγει: «Αυτή – η Κυριακή του Πάσχα – η μήτηρ των μελλόντων αναγεννάσθαι». Λέγει «αναγεννάσθαι», γιατί πραγματικά τη νύχτα του Μεγάλου Σαββάτου γινόταν η βάπτιση των Κατηχουμένων, το δε βάπτισμα καλείται «αναγέννηση». Γι᾽ αυτό και λέγει στην ίδια εδώ ομιλία του ο ιερός Χρυσόστομος ότι με τα λαμπρά της Κυριακής των Βαίων «το μύρον τους τω βαπτίσματι προστρέχοντας ευωδιάζει»!
3. Ο άγιος Χρυσόστομος στην ομιλία που σας παρουσιάζω, αδελφοί χριστιανοί, επιμένει για την σημερινή Κυριακή στην έκφραση του Ευαγγελιστού Ιωάννου, «προ εξ ημερών του Πάσχα». Αυτό λέγεται για την προετοιμασία της εορτής του Πάσχα. Άρα και εμείς, από σήμερα ιδιαίτερα, πρέπει να ετοιμαζόμαστε για την ερχόμενη μεγάλη εορτή. Να προετοιμαζόμαστε με πνευματική προετοιμασία· με τον καθαρμό της καρδιάς. Γι᾽ αυτό και λέγει ο Χρυσόστομος: «Ου γαρ απλώς κείται το, “προ εξ ημερών του Πάσχα”, αλλ᾽ ίνα μάθης καθαρίσαι εαυτόν από παντός μολυσμού σαρκός και πνεύματος»! Έτσι ο Χρυσόστομος ονομάζει την Κυριακή των Βαίων «προκαθάρσιον ημέραν», για τον εσωτερικό καθαρμό της ψυχής μας, που πρέπει να κάνουμε, για να γιορτάσουμε σωστά το Πάσχα. Και λέει συγκεκριμένα πράγματα ο Χρυσόστομος που πρέπει να κάνουμε για την προετοιμασία μας αυτή, για τον καθαρμό μας αυτόν. Δηλαδή: (1) Να λύσουμε τις εχθρότητες και να παύσουμε την οργή με τους άλλους. (2) Να συσφίξουμε την αγάπη μας με όλους και (3) να «πλατύνουμε» την φιλοπτωχία. Να φροντίζουμε, δηλαδή, να έχουν και οι άλλοι, οι πτωχοί, τα αναγκαία για να χαρούν και αυτοί την εορτή του Πάσχα. «Ίνα μη μόνος συ εορτάσης, αλλά και ο ενδεόμενος συνεορτάση σοι», λέγει ο Χρυσόστομος. Γιατί, λέγει στην συνέχεια ο άγιος πατέρας, ότι αν εμείς δεν ελεήσουμε τον «ομόδοξο» αδελφό, αυτός θα καταφύγει για ελεημοσύνη στον αιρετικό, ο οποίος θα του γίνει πιο φιλάνθρωπος από ᾽μας!…
– Αδελφοί χριστιανοί! Οι εορτές έρχονται για να εξαγνιζόμαστε, για να δοξάζουμε κάθε φορά όλο και καθαρότερα τον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Ας κράξουμε, λοιπόν, με καθαρή καρδιά, όπως μας είπε ο άγιος Χρυσόστομος το «Ωσαννά εν τοις υψίστοις» και «ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου».
Καλό Πάσχα
Με πολλές ευχές,
† Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας
*Βλ. MPG. 61,715 εξ.
