Τραμπ: Η Lockheed Martin και το πρόγραμμα των μαχητικών F-35 επιστρέφουν δυναμικά στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας, καθώς πληροφορίες που μεταδίδονται από αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει τρόπους ώστε να ανοίξει εκ νέου ο δρόμος για την προμήθεια των υπερσύγχρονων αεροσκαφών από την Τουρκία.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Η υπόθεση προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον, ενώ γεωστρατηγικοί αναλυτές από τις ΗΠΑ, την Ελλάδα και τη Γαλλία, μιλώντας στο VimaOrthodoxias.gr, εκτιμούν ότι οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και το εσωτερικό του ΝΑΤΟ.
Η συζήτηση επανέρχεται σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς η Συμμαχία επιχειρεί να διαμορφώσει νέα στρατηγική απέναντι στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στη Μαύρη Θάλασσα και στη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση με τη Ρωσία.
Το μεγάλο εμπόδιο παραμένει το Κογκρέσο
Παρά τις πληροφορίες περί πολιτικής βούλησης του Λευκού Οίκου, η διαδικασία δεν θεωρείται καθόλου απλή.
Η απαγόρευση συμμετοχής της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 δεν αποτελεί πλέον μόνο προεδρική επιλογή αλλά έχει ενσωματωθεί στη νομοθεσία μέσω του National Defense Authorization Act (NDAA), γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε ουσιαστική αλλαγή απαιτεί πολιτικές και κοινοβουλευτικές διαδικασίες.
Αμερικανοί αναλυτές που μίλησαν στο VimaOrthodoxias.gr εκτιμούν ότι αρκετά μέλη του Κογκρέσου εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα την πιθανότητα επιστροφής της Άγκυρας στο πρόγραμμα, όσο παραμένουν σε επιχειρησιακή λειτουργία οι ρωσικοί S-400.
Οι S-400 εξακολουθούν να αποτελούν το μεγαλύτερο αγκάθι
Η αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος αποτέλεσε την αιτία αποπομπής της Τουρκίας από το πρόγραμμα το 2019.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες ασφαλείας εξακολουθούν να θεωρούν ότι η ταυτόχρονη παρουσία των S-400 και των F-35 δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο αποκάλυψης κρίσιμων τεχνολογικών δεδομένων γύρω από τις δυνατότητες stealth του αμερικανικού μαχητικού.
Σύμφωνα με Γάλλους ειδικούς σε θέματα άμυνας, η συγκεκριμένη ανησυχία εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις βασικότερες κόκκινες γραμμές της Ουάσιγκτον.
Η Τουρκία επιδιώκει πλήρη επανένταξη
Η Άγκυρα εδώ και αρκετούς μήνες επιδιώκει να αποκαταστήσει πλήρως τις αμυντικές της σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η επανένταξη στο πρόγραμμα F-35 θεωρείται στρατηγικής σημασίας τόσο για την τουρκική αεροπορία όσο και για την αμυντική βιομηχανία της χώρας, η οποία συμμετείχε αρχικά στην παραγωγική αλυσίδα του αεροσκάφους.
Παράλληλα, η τουρκική διπλωματία προβάλλει το επιχείρημα ότι μία ισχυρή Τουρκία εντός της Συμμαχίας ενισχύει συνολικά το ΝΑΤΟ απέναντι στις νέες γεωπολιτικές προκλήσεις.
The stage is set in Ankara.
Under President Erdoğan’s leadership, Türkiye stands ready to welcome NATO members at a moment that will define the Alliance’s future.
The decisions taken in Ankara will not merely address immediate challenges — they will shape the Euro‑Atlantic… pic.twitter.com/YjAXXW2pD2
— Hakan Fidan (@HakanFidan) July 7, 2026
Η στάση του Χακάν Φιντάν
Στο πλαίσιο των τελευταίων δηλώσεών του, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες πρέπει να παραμείνουν ανοικτές και χωρίς αποκλεισμούς για όλα τα κράτη-μέλη της Συμμαχίας.
Παράλληλα, άφησε σαφείς αιχμές για περιορισμούς στην αμυντική συνεργασία, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες πολιτικές λειτουργούν εις βάρος της συνολικής αποτελεσματικότητας του ΝΑΤΟ.
Η ελληνική διάσταση
Έλληνες γεωστρατηγικοί αναλυτές που μίλησαν στο VimaOrthodoxias.gr επισημαίνουν ότι η Αθήνα παρακολουθεί στενά κάθε εξέλιξη, χωρίς ωστόσο να θεωρεί δεδομένη οποιαδήποτε αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής.
Υπενθυμίζουν ότι η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–ΗΠΑ έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια μέσα από αμυντικές συμφωνίες, κοινές ασκήσεις και επενδύσεις σε στρατιωτικές υποδομές.
Επιπλέον, τονίζουν ότι η Ελλάδα έχει ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα F-35, γεγονός που δημιουργεί νέα δεδομένα στην ισορροπία αεροπορικής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι αντιδράσεις στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα
Στο Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών εξακολουθούν να υπάρχουν ισχυρές διακομματικές αντιρρήσεις για οποιαδήποτε αλλαγή της ισχύουσας νομοθεσίας.
Αρκετοί γερουσιαστές και βουλευτές θεωρούν ότι η Άγκυρα δεν έχει ακόμη ανταποκριθεί στις βασικές προϋποθέσεις που είχαν τεθεί όταν αποφασίστηκε ο αποκλεισμός της από το πρόγραμμα.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αναλυτές, ακόμη και εάν ο Λευκός Οίκος επιδιώξει πολιτική πρωτοβουλία, η διαδικασία δεν προβλέπεται εύκολη ούτε σύντομη.
Οι ευρωπαϊκές εκτιμήσεις
Γάλλοι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι εξελίξεις συνδέονται άμεσα με τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης.
Η ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ, η στάση απέναντι στη Ρωσία, αλλά και η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελούν αλληλένδετα ζητήματα που δεν μπορούν να εξεταστούν αποσπασματικά.
Κατά την ίδια εκτίμηση, η Ουάσιγκτον θα επιχειρήσει να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση της Τουρκίας στον δυτικό στρατηγικό άξονα και στην ανάγκη προστασίας των πλέον προηγμένων αμερικανικών στρατιωτικών τεχνολογιών.
Η επόμενη ημέρα
Οι πληροφορίες περί πιθανής πρωτοβουλίας του Ντόναλντ Τραμπ έχουν ήδη προκαλέσει νέο κύκλο διεθνών συζητήσεων.
Ωστόσο, αναλυτές τονίζουν ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει οριστική απόφαση ούτε συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο που να αλλάζει το ισχύον καθεστώς.
Το βέβαιο είναι ότι οι επόμενες κινήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης, οι αντιδράσεις του Κογκρέσου και η στάση της Τουρκίας απέναντι στους S-400 θα καθορίσουν εάν το ζήτημα των F-35 θα επανέλθει ουσιαστικά στο τραπέζι ή θα παραμείνει ακόμη ένα δύσκολο κεφάλαιο στις σχέσεις Ουάσιγκτον–Άγκυρας. Οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή βρίσκονται σε διαρκή μεταβολή και κάθε απόφαση αναμένεται να έχει επιπτώσεις που θα ξεπερνούν τα στενά όρια της αμυντικής συνεργασίας, επηρεάζοντας συνολικά το μέλλον της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
