ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Νέα δεδομένα για το μέλλον των συντάξεων δημιουργεί η μαζική έξοδος ασφαλισμένων από την αγορά εργασίας, καθώς περισσότερες από 1,18 εκατ. νέες συντάξεις απονεμήθηκαν την περίοδο 2020-2025.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Την ίδια ώρα, χιλιάδες εργαζόμενοι που πλησιάζουν στη συνταξιοδότηση αναζητούν τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να αυξήσουν το τελικό ποσό που θα λάβουν. Στελέχη του e-ΕΦΚΑ και του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr επισημαίνουν ότι τα έτη ασφάλισης, ο συντάξιμος μισθός και η σωστή αξιοποίηση πλασματικών ετών μπορούν να αλλάξουν αισθητά το τελικό αποτέλεσμα.
Η νέα αναλογιστική μελέτη που βρίσκεται σε προετοιμασία εξετάζει ακριβώς αυτή τη μεγάλη μεταβολή. Από το 2020 έως και το 2025 καταγράφηκαν συνολικά 1.186.035 συνταξιοδοτήσεις, με περίπου 65% να αφορά συντάξεις γήρατος, 17% συντάξεις λόγω θανάτου και 18% συντάξεις αναπηρίας.
Το 2021 καταγράφηκε το υψηλότερο επίπεδο της πενταετίας με 212.151 νέες συντάξεις, ενώ το 2025 οι απονομές έφτασαν τις 199.450.
Πάνω από 200.000 αιτήσεις μέσα στο 2026;
Η πίεση συνεχίζεται και φέτος.
Ήδη στο πρώτο εξάμηνο του 2026 οι αιτήσεις ξεπέρασαν τις 100.000 και, εφόσον συνεχιστεί ο ίδιος ρυθμός, δεν αποκλείεται το σύνολο να κινηθεί πάνω από τις 200.000.
Το ζήτημα που εξετάζεται πλέον δεν είναι μόνο πόσοι συνταξιοδοτούνται αλλά και σε ποια ηλικία, με πόσα χρόνια ασφάλισης και ποια επιβάρυνση δημιουργείται στη συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη.
Το «όριο συναγερμού» θεωρείται η αύξηση της δαπάνης κατά περισσότερο από 2,5% του ΑΕΠ σε ετήσια βάση.
Τα 5 κλειδιά που καθορίζουν τη σύνταξη
Τα εξειδικευμένα στελέχη που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr ξεχωρίζουν πέντε βασικούς παράγοντες.
Πρώτον, τα έτη ασφάλισης. Από τα 36 έως τα 40 χρόνια οι συντελεστές αναπλήρωσης αυξάνονται σημαντικά. Στα 36 χρόνια το συνολικό ποσοστό αναπλήρωσης είναι περίπου 39,81%, ενώ στα 40 χρόνια φτάνει στο 50%.
Δεύτερον, η εξαγορά πλασματικών ετών, η οποία μπορεί να οδηγήσει έναν ασφαλισμένο από τα 37 ή 38 στα 40 έτη.
Τρίτον, η εθνική σύνταξη. Για το 2026 το πλήρες ποσό διαμορφώνεται στα 446,87 ευρώ για τουλάχιστον 20 χρόνια ασφάλισης.
Τέταρτον, η επιλογή πλήρους ή μειωμένης σύνταξης. Στη μειωμένη, η εθνική σύνταξη μπορεί να υποστεί περικοπή έως 30%.
Πέμπτον, ο μέσος συντάξιμος μισθός από το 2002 και μετά.
8 παραδείγματα που δείχνουν τις διαφορές
1. Μισθός 1.500 ευρώ – 40 χρόνια
Αν ο συντάξιμος μισθός είναι 1.500 ευρώ και υπάρχουν 40 χρόνια ασφάλισης, η ανταποδοτική σύνταξη προσεγγίζει τα 750 ευρώ.
Με την εθνική σύνταξη των 446,87 ευρώ, το σύνολο φτάνει περίπου τα 1.196,87 ευρώ, δηλαδή σχεδόν 79,8% του μισθού.
2. Μισθός 1.800 ευρώ – 40 χρόνια
Με συντάξιμο μισθό 1.800 ευρώ, η ανταποδοτική σύνταξη είναι περίπου 900 ευρώ.
Με την εθνική, το συνολικό ποσό ανεβαίνει στα 1.346,87 ευρώ, ή περίπου 74,8% των αποδοχών.
3. Μισθός 1.800 ευρώ – 38 χρόνια
Με 38 χρόνια ασφάλισης, ο ασφαλισμένος μπορεί να λάβει περίπου 1.255 ευρώ, ποσοστό σχεδόν 70% του συντάξιμου μισθού.
Τα δύο επιπλέον χρόνια μέχρι τη 40ετία δημιουργούν αισθητή διαφορά.
4. Μισθός 3.640 ευρώ – 38 χρόνια
Στον υψηλό μισθό, η τελική σύνταξη μπορεί να φτάσει περίπου τις 2.082 ευρώ.
Ωστόσο, το ποσοστό αναπλήρωσης του συνολικού μισθού υποχωρεί περίπου στο 57%.
Αυτό δείχνει ότι μεγαλύτερη σύνταξη δεν σημαίνει απαραίτητα και υψηλότερο ποσοστό αναπλήρωσης.
Πλασματικά έτη: Πότε αξίζουν
Η αξιοποίηση πλασματικών χρόνων παραμένει ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία που διαθέτουν οι ασφαλισμένοι. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερώνονται και μέσω του Υπουργείου Εργασίας για τις ισχύουσες διατάξεις και τις αλλαγές στο ασφαλιστικό.
5. Από 37 στα 40 χρόνια
Ασφαλισμένος με 37 πραγματικά έτη και μισθό 1.700 ευρώ μπορεί, εξαγοράζοντας τρία πλασματικά χρόνια, να φτάσει στην 40ετία.
Με ποσοστό αναπλήρωσης 50%, η ανταποδοτική σύνταξη ανέρχεται περίπου στα 850 ευρώ και μαζί με την εθνική στα 1.296,87 ευρώ.
6. Μισθός 1.900 ευρώ – 35 χρόνια
Με 35 χρόνια ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 1.900 ευρώ, η σύνταξη μπορεί να κινηθεί κοντά στα 1.156 ευρώ.
Η αναλογία προς τον μισθό είναι περίπου 61%.
7. Μισθός 2.520 ευρώ – 35 χρόνια
Με τον ίδιο χρόνο ασφάλισης αλλά υψηλότερο μισθό 2.520 ευρώ, η σύνταξη μπορεί να φτάσει περίπου τα 1.387 ευρώ.
Το ποσοστό όμως πέφτει περίπου στο 55% των αποδοχών.
8. Μειωμένη σύνταξη με μισθό 1.500 ευρώ
Ασφαλισμένος που δεν περιμένει την πλήρη σύνταξη και επιλέξει μειωμένη, υφίσταται σημαντική περικοπή στο τμήμα της εθνικής σύνταξης.
Αν εφαρμοστεί η μέγιστη μείωση 30%, η εθνική σύνταξη των 446,87 ευρώ περιορίζεται κατά περίπου 134 ευρώ, γεγονός που μπορεί να ρίξει αισθητά το συνολικό ποσό.
Τι εξετάζεται για τα όρια ηλικίας
Η νέα αναλογιστική μελέτη θα αποτελέσει τον βασικό οδηγό για τις αποφάσεις της επόμενης περιόδου.
Στο τραπέζι βρίσκεται η μακροχρόνια σύνδεση των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής μετά τα 65.
Τα προηγούμενα σενάρια προέβλεπαν ότι το σημερινό όριο των 62 ετών με 40 χρόνια θα μπορούσε μελλοντικά να φτάσει στα 63,5 χρόνια το 2030, στα 64,5 το 2040 και ακόμη υψηλότερα στις επόμενες δεκαετίες.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, ουσιαστική επανεξέταση του θέματος έχει μετατεθεί για το 2030.
Μέχρι τότε, το κρίσιμο για τους σημερινούς ασφαλισμένους είναι να γνωρίζουν ότι η διαφορά ανάμεσα σε 35, 38 και 40 χρόνια ασφάλισης μπορεί να μεταφράζεται σε δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες ευρώ τον μήνα. Για πολλούς, επομένως, η σωστή χρονική στιγμή εξόδου στη σύνταξη μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με το ύψος του μισθού τους.
