Κληρικοί Ομογένειας: Έως τις 19 Νοεμβρίου οι παρατηρήσεις στο νομοσχέδιο – Ποιοι μπορούν να καλύψουν τις θέσεις, τι προβλέπεται για τη χρηματοδότηση και πώς διαμορφώθηκε η πρωτοβουλία.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση τέθηκε το νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού που προβλέπει τη σύσταση 600 μόνιμων οργανικών θέσεων Κληρικών Ομογένειας, με στόχο τη σταθερότερη υποστήριξη της εκκλησιαστικής διακονίας στο εξωτερικό.
Η παρέμβαση αφορά την ενίσχυση των Πρεσβυγενών Πατριαρχείων και της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά, καθώς και των κληρικών που υπηρετούν τις ανάγκες του Ελληνισμού της Διασποράς. Η διαβούλευση ξεκίνησε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου και οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν προτάσεις και παρατηρήσεις έως τις 19 Νοεμβρίου 2026, στις 10:00.
Το vimaorthodoxias.gr παρακολουθεί στενά όλες τις εξελίξεις γύρω από το επίμαχο θέμα, παρουσιάζοντας τις βασικές προβλέψεις και το ιστορικό της πρωτοβουλίας.
Πού συστήνονται οι 600 θέσεις
Σύμφωνα με το υπό διαβούλευση κείμενο, οι θέσεις προβλέπεται να συσταθούν στην Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, η οποία αποκτά κεντρικό διοικητικό ρόλο στην εφαρμογή του νέου συστήματος.
Η κάλυψή τους εντάσσεται στον ετήσιο προγραμματισμό προσλήψεων. Επομένως, η πρόβλεψη των 600 θέσεων δεν ισοδυναμεί με ανακοίνωση ισάριθμων άμεσων διορισμών, αλλά διαμορφώνει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα προχωρήσει η στελέχωση.
Σκοπός είναι να εξυπηρετούνται ποιμαντικές, φιλανθρωπικές και κοινωφελείς ανάγκες της Ομογένειας. Παράλληλα, επιδιώκεται η ενδυνάμωση των δεσμών των κοινοτήτων με την ελληνική γλώσσα, την ιστορία και τον πολιτισμό, καθώς και η διατήρηση της θρησκευτικής τους ταυτότητας.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν
Το σχέδιο προβλέπει ότι η πλήρωση των θέσεων θα γίνεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Αποστολικής Διακονίας, ύστερα από πρόταση των αρμόδιων Πατριαρχείων ή Αυτοκέφαλων Εκκλησιών.
Στις κατηγορίες που περιγράφονται περιλαμβάνονται:
- Κληρικοί που ήδη κατέχουν οργανική θέση και μισθοδοτούνται από το Δημόσιο, προερχόμενοι από την Εκκλησία της Ελλάδος, την Εκκλησία της Κρήτης, τις Μητροπόλεις της Δωδεκανήσου ή την Πατριαρχική Εξαρχία Πάτμου.
- Κληρικοί των ίδιων εκκλησιαστικών δικαιοδοσιών χωρίς αντίστοιχη οργανική θέση, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις ως προς τη μισθοδοσία και τη συνταξιοδότησή τους.
- Κληρικοί των Πρεσβυγενών Πατριαρχείων, συμπεριλαμβανομένων μελών της Αγιοταφιτικής και της Σιναϊτικής Αδελφότητας, με τις προϋποθέσεις ιθαγένειας και εκκλησιαστικής κοινωνίας που ορίζει το σχέδιο.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ελληνική ή κυπριακή ιθαγένεια, καθώς και στην κοινωνία με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το οποίο προβλέπεται να αποφαίνεται επ’ αυτής.
Η εκκλησιαστική υπαγωγή στο εξωτερικό
Οι κληρικοί θα υπάγονται στην εκκλησιαστική δικαιοδοσία της Μητρόπολης του εξωτερικού στην οποία υπηρετούν.
Στην αρμοδιότητά της παραμένουν οι εφημεριακές υποχρεώσεις, ο τόπος και το ωράριο υπηρεσίας, η αξιολόγηση, οι άδειες και η πειθαρχική ευθύνη. Το προτεινόμενο σύστημα συνδέει, συνεπώς, τη διοικητική και οικονομική υποστήριξη από την Ελλάδα με την εκκλησιαστική εποπτεία στον τόπο διακονίας.
Προβλέπεται επίσης η κατάρτιση Μητρώου Κληρικών Ομογένειας, ως στοιχείο οργάνωσης του νέου πλαισίου.
Χρηματοδότηση και εκτός οργανικών θέσεων
Ξεχωριστή πρόβλεψη αφορά κληρικούς που δεν θα καταλάβουν μία από τις οργανικές θέσεις.
Η Αποστολική Διακονία προβλέπεται να λαμβάνει ετήσια επιχορήγηση από τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Παιδείας για τη χρηματοδότηση της διακονίας τους, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις του σχετικού κεφαλαίου και δεν έχουν υπερβεί το 70ό έτος της ηλικίας τους.
Η χρηματοδότηση προορίζεται αποκλειστικά για τους σκοπούς που περιγράφει το νομοσχέδιο. Δεν προσδιορίζεται στο παρατιθέμενο κείμενο ενιαίο χρηματικό ποσό για κάθε δικαιούχο, γεγονός που καθιστά σημαντική την τελική εξειδίκευση των ρυθμίσεων.
Εκκλησιαστική εκπαίδευση και υποτροφίες
Το ίδιο μέρος του νομοσχεδίου περιλαμβάνει παρεμβάσεις στην εκκλησιαστική εκπαίδευση και στην υποστήριξη μαθητών και φοιτητών.
Προτείνονται ρυθμίσεις για τις Σχολές Μαθητείας Υποψηφίων Κληρικών, τις εκκλησιαστικές εστίες και τις υποτροφίες αλλοδαπών φοιτητών στις Θεολογικές Σχολές και στις Ανώτατες Εκκλησιαστικές Ακαδημίες.
Παράλληλα, περιγράφονται προϋποθέσεις διορισμού κληρικών που είναι πολίτες άλλων κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή τρίτων χωρών. Οι διατάξεις παραμένουν προτάσεις προς διαβούλευση και θα αποκτήσουν οριστική μορφή μετά τη νομοθετική διαδικασία.
Το ιστορικό της πρωτοβουλίας
Η σημερινή εξέλιξη ακολουθεί μήνες προετοιμασίας και ενημερώσεων εκκλησιαστικών φορέων. Η υπουργός Σοφία Ζαχαράκη και ο γενικός γραμματέας Θρησκευμάτων Γιώργος Καλαντζής είχαν παρουσιάσει τον σχεδιασμό στους Προκαθημένους των Πατριαρχείων Κωνσταντινουπόλεως, Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων.
Τον Ιούνιο, η Διαρκής Ιερά Σύνοδος είχε ενημερωθεί για τρεις βασικούς άξονες: οργανικές θέσεις, οικονομική παροχή για όσους μείνουν εκτός αυτών και υποστήριξη θεολογικών υποτροφιών.
Σε επίσημη κυβερνητική ενημέρωση είχε επισημανθεί ότι πολλοί Έλληνες κληρικοί των Πρεσβυγενών Πατριαρχείων υπηρετούσαν χωρίς σταθερή μισθολογική, ασφαλιστική ή συνταξιοδοτική κάλυψη και χωρίς κοινό σύστημα υποστήριξης Πολιτείας και Εκκλησίας. Η διαβούλευση αποτελεί το επόμενο βήμα για τη θεσμική αντιμετώπιση αυτών των αναγκών.
