ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΝΕΑ: Η επανεμφάνιση νέων εστιών ευλογιάς των αιγοπροβάτων και το μεγάλο οικονομικό κενό που ακολουθεί τη θανάτωση ενός κοπαδιού δημιουργούν ένα διπλό αδιέξοδο για την ελληνική κτηνοτροφία.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Την ίδια ώρα, οι αγρότες που παράγουν ζωοτροφές ανησυχούν για τη μείωση της ζήτησης σε περιοχές όπου περιορίζεται απότομα το ζωικό κεφάλαιο.
Στις 24 Αυγούστου δηλώθηκαν στο διεθνές σύστημα WAHIS επτά νέες εστίες, μεταξύ των οποίων τρεις στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας. Η εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι η νόσος δεν έχει εξαλειφθεί και ότι η ανασύσταση των πληγέντων μονάδων δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς αυστηρές υγειονομικές προϋποθέσεις.
Σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρουν αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες προς το vimaorthodoxias.gr, το πρόβλημα δεν τελειώνει με την αποζημίωση της εμπορικής αξίας των ζώων. Μετά τη θανάτωση ακολουθεί ένα μεγάλο διάστημα χωρίς παραγωγή γάλακτος, χωρίς πώληση αμνοεριφίων και χωρίς βεβαιότητα για το πότε θα επιτραπεί η είσοδος νέων ζώων.
Οι νέες εστίες καταγράφονται αναλυτικά στον ΑγροΤύπο, ενώ οι επίσημες υγειονομικές οδηγίες συγκεντρώνονται στη σελίδα του Υπουργείου.
Το εισόδημα που δεν καλύπτεται εύκολα
Οι αποζημιώσεις που είχαν καταβληθεί μέσα στο 2026 για θανατωθέντα ζώα λόγω επιζωοτιών ανέρχονταν ήδη σε 26.385.944,65 ευρώ. Από αυτά, 22.757.594,65 ευρώ είχαν δοθεί σε 849 δικαιούχους και επιπλέον 3,6 εκατ. ευρώ σε 226 κτηνοτρόφους.
Τα ποσά είναι σημαντικά, αλλά η πραγματική ζημιά κάθε μονάδας είναι πολυεπίπεδη. Περιλαμβάνει την αξία του ζώου, την απώλεια γαλακτοπαραγωγής, τη διακοπή πώλησης κρέατος, το κόστος απολύμανσης, τις ανελαστικές δαπάνες της εγκατάστασης και το κεφάλαιο που θα απαιτηθεί για την ανασύσταση.
Εδώ βρίσκεται το δεύτερο θέμα του ρεπορτάζ: η ανάγκη δημιουργίας ενός διακριτού μηχανισμού αποζημίωσης για την απώλεια εισοδήματος. Χωρίς αυτή την κάλυψη, ένας κτηνοτρόφος μπορεί να αποζημιωθεί για τα ζώα του, αλλά να μην έχει τα χρήματα για να συντηρήσει την οικογένεια και τη μονάδα του μέχρι την επανεκκίνηση.
Οι επιπτώσεις φτάνουν και στους αγρότες
Η καταστροφή ενός κοπαδιού επηρεάζει ολόκληρη την τοπική οικονομία. Ο παραγωγός καλαμποκιού ή μηδικής χάνει πελάτες, το τυροκομείο παραλαμβάνει λιγότερο γάλα, ο μεταφορέας περιορίζει τα δρομολόγιά του και ο προμηθευτής ζωοτροφών μένει με ανεξόφλητες απαιτήσεις.
Σε περιοχές με έντονη αιγοπροβατοτροφία, η απώλεια εκατοντάδων μονάδων μπορεί να προκαλέσει μείωση της τοπικής ζήτησης για σανό, ενσίρωμα, καλαμπόκι και κριθάρι. Επομένως, η επιζωοτία δεν είναι αποκλειστικά κτηνοτροφικό ζήτημα, αλλά πλήγμα για ολόκληρο τον πρωτογενή τομέα.
Πέντε αναλυτικά παραδείγματα
- Μονάδα με 400 γαλακτοπαραγωγές προβατίνες: Αν η μέση ετήσια παραγωγή είναι 180 κιλά γάλα ανά ζώο και η τιμή 1,50 ευρώ, η δυνητική ακαθάριστη αξία φτάνει τις 108.000 ευρώ. Η απώλεια αυτού του τζίρου δεν καλύπτεται μόνο με την αποζημίωση των θανατωθέντων ζώων.
- Κτηνοτρόφος με ετήσια πώληση 300 αρνιών: Με μέσο σφάγιο 10 κιλών και τιμή 8 ευρώ το κιλό, ο χαμένος κύκλος εργασιών μπορεί να φτάσει τις 24.000 ευρώ, πριν υπολογιστούν οι απώλειες από γάλα και αναπαραγωγικό υλικό.
- Καλλιεργητής μηδικής με 150 στρέμματα: Αν διέθετε το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του σε τρεις γειτονικές μονάδες που θανατώθηκαν, κινδυνεύει να μείνει με αποθέματα και να αναγκαστεί να πουλήσει σε χαμηλότερη τιμή.
- Τυροκομική επιχείρηση που παραλαμβάνει από 20 μονάδες: Αν πέντε από αυτές τεθούν εκτός παραγωγής, η μείωση του γάλακτος μπορεί να φτάσει το 20%–25%, επηρεάζοντας τα συμβόλαια, το κόστος λειτουργίας και τη δυνατότητα σταθερής παρουσίας στην αγορά.
- Μονάδα που επιχειρεί ανασύσταση: Για την αγορά 300 υγιών ζώων, τη μεταφορά, την καραντίνα, την απολύμανση και την προμήθεια ζωοτροφών απαιτείται μεγάλο αρχικό κεφάλαιο. Ακόμη και μετά την είσοδο των ζώων, χρειάζεται χρόνος μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως η παραγωγή.
Η επόμενη κρίσιμη απόφαση
Οι κτηνοτρόφοι ζητούν σαφές χρονοδιάγραμμα για τις αποζημιώσεις, κάλυψη της απώλειας εισοδήματος και πραγματικά εφαρμόσιμο σχέδιο ανασύστασης. Παράλληλα, χρειάζεται ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών και αυστηρός έλεγχος των μετακινήσεων.
Χωρίς ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, η χώρα κινδυνεύει να πληρώσει δύο φορές την επιζωοτία: πρώτα με την απώλεια εκατοντάδων χιλιάδων ζώων και στη συνέχεια με την εγκατάλειψη παραγωγικών μονάδων που δεν θα μπορέσουν να ξαναλειτουργήσουν.
