ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Στην τελική ευθεία εισέρχεται το ευρύ πρόγραμμα ελέγχου και αναπροσαρμογής που υλοποιεί ο e-ΕΦΚΑ, εστιάζοντας σε περίπου 35.000 περιπτώσεις συνταξιούχων των οποίων η διαδικασία επανυπολογισμού παραμένει στάσιμη.
Του Γιάννη Παπανικολάου
NEWS: Οι συγκεκριμένοι φάκελοι αφορούν περιπτώσεις με ελλιπή ή μη ψηφιοποιημένα δεδομένα, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να διενεργούν εξειδικευμένους διασταυρωτικούς ελέγχους για την οριστική διευθέτησή τους.
Η ολοκλήρωση της εκκαθάρισης αναμένεται να αναδείξει διαφοροποιήσεις στα τελικά ποσά. Για σημαντικό αριθμό δικαιούχων εκτιμάται ότι θα προκύψει μόνιμη αναπροσαρμογή της μηνιαίας σύνταξης προς τα πάνω, συνοδευόμενη από αναδρομικές καταβολές για το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί. Ωστόσο, η αναπροσαρμογή δεν συνεπάγεται καθολικά οικονομικό όφελος, καθώς το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από τα ατομικά στοιχεία ασφάλισης, τις συντάξιμες αποδοχές και τον χρόνο θεμελίωσης δικαιώματος.
Η κατανομή των εκκρεμοτήτων ανά πρώην Ασφαλιστικό Ταμείο
Η πλειονότητα των εκκρεμών υποθέσεων εντοπίζεται σε φορείς μη μισθωτών και μισθωτών του ιδιωτικού αλλά και του δημόσιου τομέα, όπου η χειρόγραφη τεκμηρίωση και οι σύνθετες ασφαλιστικές διαδρομές απαιτούν χειροκίνητη επεξεργασία. Ο παρακάτω πίνακας αποτυπώνει την εκτιμώμενη κατανομή του «στοκ» των υπό εξέταση φακέλων:
| Πρώην Ασφαλιστικός Φορέας | Εκτιμώμενος Αριθμός Εκκρεμών Υποθέσεων | Βασική Αιτία Εκκρεμότητας |
|---|---|---|
| πρώην ΟΑΕΕ – ΤΕΒΕ | 12.000 | Μη μηχανογραφημένος χρόνος ασφάλισης, παράλληλη καταβολή εισφορών |
| πρώην ΙΚΑ – ΕΤΑΜ | 11.000 | Ελλιπή στοιχεία βαρέων & ανθυγιεινών, διασταυρώσεις εργοδοτικών εισφορών |
| Δημόσιο (Γενικό Λογιστήριο του Κράτους) | 9.000 | Καθυστερήσεις στην έκδοση δελτίων υπηρεσιακής κατάστασης (ΔΑΥΚ) |
| πρώην ΕΤΑΑ – ΤΣΑΥ | 1.500 | Ειδικές προσαυξήσεις και διαδοχική ασφάλιση επιστημόνων |
| πρώην ΤΑΠΟΤΕ | 700 | Ειδικά καθεστώτα συνταξιοδότησης πρώην ΔΕΚΟ |
Το ορόσημο της 30ετίας και ο μηχανισμός των αναδρομικών
Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται κυρίως οι ασφαλισμένοι που έχουν συμπληρώσει περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης. Με βάση το θεσμικό πλαίσιο του Νόμου 4670/2020, οι συντελεστές αναπλήρωσης ενισχύθηκαν σημαντικά για όσους διαθέτουν μεγάλο ασφαλιστικό βίο, με την ισχύ των νέων συντελεστών να ανατρέχει θεσμικά στην 1η Οκτωβρίου 2019.
Η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της διαδικασίας οφείλεται κυρίως στην αδυναμία των αυτόματων μηχανογραφικών συστημάτων να επεξεργαστούν φακέλους με ασάφειες. Στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται θετική μεταβολή, το όφελος λειτουργεί αθροιστικά, καθώς επηρεάζει και τις μετέπειτα ετήσιες αναπροσαρμογές που χορηγήθηκαν στις συντάξεις από το 2023 έως σήμερα.
Τα βασικά στάδια της διαδικασίας και τα αποτελέσματα που αναμένονται συνοψίζονται στα εξής σημεία:
- Εξατομικευμένη διασταύρωση: Έλεγχος των δεδομένων από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και τις αρμόδιες διευθύνσεις του φορέα για την επιβεβαίωση των πραγματικών ετών ασφάλισης.
- Επανακαθορισμός βάσης υπολογισμού: Εφόσον προκύψει αυξημένος συντελεστής αναπλήρωσης, αναπροσαρμόζεται η κύρια σύνταξη αναδρομικά από τον Οκτώβριο του 2019.
- Προσαρμογή ετήσιων αυξήσεων: Το νέο, αυξημένο ποσό αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία υπολογίζονται εκ νέου οι ετήσιες αυξήσεις των ετών 2023, 2024, 2025 και 2026.
- Καταβολή συσσωρευμένων ποσών: Στις υποθέσεις με θετικό υπόλοιπο, τα αναδρομικά διαμορφώνονται κατά μέσο όρο πέριξ των 3.000 ευρώ, ανάλογα με τα συντάξιμα έτη και τις αποδοχές του δικαιούχου.
Τα αίτια των καθυστερήσεων και η πορεία της εκκαθάρισης
Η διαχείριση των εναπομεινάντων φακέλων απαιτεί αυξημένο χρόνο επεξεργασίας, καθώς πρόκειται για τις πλέον σύνθετες περιπτώσεις του ασφαλιστικού συστήματος. Η ύπαρξη παράλληλου χρόνου ασφάλισης, οι μη τακτοποιημένες οφειλές, καθώς και η έλλειψη ψηφιοποιημένων μητρώων από παλαιά ταμεία, καθιστούν αναγκαία τη φυσική εξέταση των εγγράφων από εξειδικευμένους υπαλλήλους.
Η σταδιακή επεξεργασία των υποθέσεων συνεχίζεται, με στόχο την οριστική διευθέτηση των εκκρεμοτήτων και την απόδοση των οφειλόμενων ποσών στους συνταξιούχους που επηρεάζονται από τις μεταβολές των συντελεστών.
