ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Λίγες ώρες πριν την εκπνοή του έτους, η αγροτική Ελλάδα βρίσκεται σε καθεστώς έντασης και οικονομικής ασφυξίας, με τις πληρωμές να προχωρούν αποσπασματικά και την αγανάκτηση να συσσωρεύεται.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Παρά τις επίσημες δεσμεύσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων από τις 17 Δεκεμβρίου για εκταμίευση περίπου 600 εκατ. ευρώ έως τις 31 Δεκεμβρίου, μεγάλο μέρος των παραγωγών παραμένει στο σκοτάδι για το πότε –και αν– θα δει χρήματα στους λογαριασμούς του.
Η διαδικασία των βασικών ενισχύσεων και της αναδιανεμητικής έχει τυπικά ολοκληρωθεί μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ, ωστόσο από εκεί και πέρα το τοπίο γίνεται θολό. Πληρωμές γίνονται «κατά κύματα», χωρίς ενιαίο χρονοδιάγραμμα, με αποτέλεσμα η ρευστότητα στην αγορά να παραμένει ασθενής και η εμπιστοσύνη των αγροτών να κλονίζεται.
Εξισωτική αποζημίωση 2025: έρχεται, αλλά κουτσουρεμένη
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, εντός της ημέρας αναμένεται να ολοκληρωθεί η πίστωση της εξισωτικής αποζημίωσης 2025, συνολικού ύψους 215,8 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ποσό μειωμένο κατά περίπου 52 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον αρχικό προϋπολογισμό των 268 εκατ. ευρώ, μετά την τροποποιητική απόφαση και τους τελικούς ελέγχους.
Η μείωση αυτή, που συνδέεται άμεσα με την κατανομή των βοσκοτόπων και τις τελευταίες διασταυρώσεις, μεταφράζεται πρακτικά σε χαμηλότερα ποσά για χιλιάδες δικαιούχους. Σε πολλές ορεινές και μειονεκτικές περιοχές, η εξισωτική δεν αποτελεί απλώς συμπληρωματικό εισόδημα, αλλά βασικό εργαλείο επιβίωσης. Το γεγονός ότι «έρχεται κουτσουρεμένη» εντείνει το αίσθημα αδικίας.
Μέτρο 23: δεύτερη δόση για 10.990 ΑΦΜ
Εντός του επόμενου 48ώρου αναμένεται να πιστωθεί η συμπληρωματική δόση του Μέτρου 23 για 10.990 ΑΦΜ, που είχαν αποκλειστεί από την πρώτη πληρωμή. Μετά από νέο διασταυρωτικό έλεγχο, αποδεσμεύτηκαν αγροτεμάχια που δεν παρουσίαζαν τελικά σοβαρές αποκλίσεις μεταξύ Ε9 και ΟΣΔΕ.
Αν και η διόρθωση αυτή κρίνεται θετική, έρχεται καθυστερημένα και ενισχύει την αίσθηση προχειρότητας στη διαχείριση. Για πολλούς παραγωγούς, τα χρήματα αυτά έχουν ήδη «καταναλωθεί» σε υποχρεώσεις που τρέχουν: εφόδια, καύσιμα, ζωοτροφές και λογαριασμούς.
Βιολογικά: σιωπή για 2022, 2024 και «κομμένους» 2025
Η μεγαλύτερη πληγή αφορά τα Βιολογικά, όπου επικρατεί πλήρης σιωπή. Για τα παλαιά Βιολογικά του 2022, παραμένει απλήρωτο το 30% της εξόφλησης για φακέλους της Βόρειας Ελλάδας, ενώ εκκρεμούν συνολικά οι πληρωμές των κτηνοτρόφων, παρά τις δημόσιες δεσμεύσεις της πολιτικής ηγεσίας.
Στα Βιολογικά 2024, η κατάσταση είναι πρωτοφανής: δεν καταβλήθηκε ούτε προκαταβολή ούτε εξόφληση. Το μόνο «χειροπιαστό» στοιχείο είναι μια πρόβλεψη δαπάνης 43,1 εκατ. ευρώ στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων για το δίμηνο Νοεμβρίου–Δεκεμβρίου 2025, κάτι που πρακτικά μεταθέτει το πρόβλημα έναν ολόκληρο χρόνο μετά.
Για τα Βιολογικά 2025, η εικόνα είναι ακόμη πιο συγκεχυμένη. Κάποιοι παραγωγοί πληρώθηκαν, άλλοι κόπηκαν, με ανεπίσημες πληροφορίες να κάνουν λόγο για τιμολόγια συμβατικών γεωργικών σκευασμάτων που εντοπίστηκαν στους ελέγχους. Δεν έχει ανακοινωθεί ούτε πόσοι πληρώθηκαν, ούτε πόσα χρήματα δόθηκαν, ούτε πότε θα υπάρξει νέα πληρωμή για όσους αποκλείστηκαν.
Το εισόδημα καταρρέει – και η οργή εξηγείται
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα στοιχεία για το αγροτικό εισόδημα λειτουργούν ως σπίθα. Σύμφωνα με δεδομένα που επεξεργάζονται η EUROSTAT και οι εθνικές στατιστικές αρχές, το επιχειρηματικό αγροτικό εισόδημα στην Ελλάδα μειώθηκε το 2025 κατά 12,5%, την ώρα που στο σύνολο της ΕΕ-27 αυξήθηκε κατά 17%.
Σε απόλυτα μεγέθη, το ελληνικό αγροτικό εισόδημα υποχώρησε στα 5,7 δισ. ευρώ από 6,5 δισ. ευρώ το 2024, ενώ στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 22,5 δισ. ευρώ. Η ψαλίδα διευρύνεται και η Ελλάδα χάνει διαρκώς έδαφος, όχι μόνο σε σύγκριση με τις μεγάλες αγροτικές χώρες, αλλά και με μικρότερες οικονομίες.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι αγρότες βρίσκονται στους δρόμους αυτές τις γιορτινές μέρες. Η εξίσωση είναι απλή: καθυστερήσεις πληρωμών, μειωμένες ενισχύσεις, αυξημένο κόστος παραγωγής και εισόδημα που συρρικνώνεται. Σε αυτό το περιβάλλον, η αγανάκτηση δεν είναι επιλογή· είναι αναπόφευκτη αντίδραση.
