Γράφει ο Μοναχός Μωυσής, Αγιορείτης
Τις ποικίλες σχέσεις θεολογίας και λογοτεχνίας ανέδειξε η ομότιτλη ημερίδα («Θεολογία και Λογοτεχνία») της ιεράς μητρόπολης Μεσσηνίας, που πραγματοποιήθηκε πριν από λίγα χρόνιαΟρισμένα από τα συμπεράσματά της, όπως τα σταχυολογεί ο οικείος μητροπολίτης Χρυσόστομος, είναι και τα εξής:
– Το θρησκευτικό βίωμα στην ποίηση του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού είναι ζωντανό. Τον συγκινούσε η ορθοδοξία, η Αγία Γραφή, η εκκλησιαστική υμνογραφία. Στην ορθοδοξία βρήκε στήριγμα, παρηγοριά κι ελπίδα. Χαίρεται την πρώτη του δυνατή πίστη. Η θρησκευτικότητά του συνδέεται με τα ιδανικά της ελευθερίας και της δικαιοσύνης του Θεού.
Ο «Ύμνος εις την Ελευθερία» έχει πηγή εμπνεύσεως την Αγία Γραφή. Μιλά για το φως του ουρανού, τη δύναμη της πίστεως, της ηθικής. – Ο ποιητής Ανδρέας Κάλβος υπήρξε σοβαρός διανοούμενος και γνήσιος άνθρωπος των ελληνικών γραμμάτων. Θεολόγος και φιλόλογος διά βίου. Εκτός από τις «Ωδές» έγραψε ωραίες προσευχές, κυρίως μετάφραση των Ψαλμών. Το όλο έργο του εμπνέεται από τον Θεό, την αρετή και τη θεία δικαιοσύνη. Πέθανε ως αγγλικανός το 1869. Κινείται κατά της παπικής κυριαρχίας. Ο Κάλβος δεν είναι πιστό μέλος της ορθόδοξης εκκλησίας αλλά ένας ηθικολόγος ευσεβιστής, ένας πουριτανός.
– Ο ποιητής Γιώργος Σαραντάρης πιστεύει, προφητεύει, μένει προσηλωμένος στον αναστάντα θεάνθρωπο. Αγαπά τον Ντοστογιέφσκι. Δεν μένει στα εξωτερικά. Ανοίγει παράθυρο φωτεινής θαλπωρής. Στη σύντομη ζωή του έγραψε σπουδαία ποιήματα.
– Ο Γιάννης Τσαρούχης πήγαινε στο Άγιον Όρος και το αγαπούσε. Χαιρόταν τη συνάντησή του μ– Ο ποιητής Γιώργος Θέμελης, ο Βυζαντινός της Θεσσαλονίκης, μιλά με αγάπη περί αγγέλων και πρωτοπλάστων. Επηρεασμένος από τον Έλιοτ μιλά πολύ για τον Χριστό. Ο πλησίον είναι η παρουσία του Θεού. Προτείνει να προσεύχεστε στα σκοτεινά. Φιλοκαλικός ποιητής. Ο Θέμελης φωτίζεται από αναστάσιμο φως.ε Γέροντες. Εκτός από την τέχνη, είχε πλήθος σπάνιων γνώσεων περί ιστορίας, φιλοσοφίας και φιλολογίας. Υπήρξε ένα αλλόκοτο στρουθίο. Πίστευε στη θέωση του ανθρώπου. Αγαπούσε τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, τη Δ’ Οικουμενική Σύνοδο. Προσκυνούσε τις βυζαντινές εικόνες. Ήταν αντιμονοφυσίτης. Ο Τσαρούχης είναι ποιητής και ζωγράφος της σαρκώσεως. Έλεγε «είμαι χριστιανός και γι’ αυτό είμαι ανθρωπιστής».
