ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Νέα κινητικότητα καταγράφεται στο μέτωπο της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), μετά τη δικαστική προσφυγή που –σύμφωνα με δημοσιεύματα– άνοιξε ξανά τη συζήτηση για το αν η εισφορά πρέπει να επιβάλλεται στο σύνολο της κύριας σύνταξης ή αναλογικά/κλιμακωτά μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει συγκεκριμένα όρια.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Αν το Δικαστήριο κρίνει υπέρ του «αναλογικού» μοντέλου, τότε το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης θα βρεθεί μπροστά σε αναμόρφωση του τρόπου υπολογισμού, που δυνητικά επηρεάζει περίπου 450.000 συνταξιούχους με κρατήσεις ΕΑΣ.
Το θέμα δεν είναι θεωρητικό: η ΕΑΣ παραμένει μια από τις πιο «βαριές» κρατήσεις για όσους έχουν υψηλότερες κύριες συντάξεις. Ενδεικτικά, σε υψηλές αποδοχές άνω των 3.500 ευρώ έχουν αναφερθεί κρατήσεις που φτάνουν και τα 500+ ευρώ τον μήνα.
Πώς επιβάλλεται σήμερα η ΕΑΣ (κλίμακες 2026)
Με βάση τα στοιχεία που δημοσιεύονται στον Τύπο, η ΕΑΣ ξεκινά από τα 1.468€ και πάνω (σε κύρια σύνταξη ή άθροισμα κύριων), με ποσοστά που «χτυπούν» ολόκληρο το ποσό της σύνταξης – κι εδώ βρίσκεται η βασική ένσταση περί αδικίας.
Πίνακας 1 – Ενδεικτική κλίμακα κρατήσεων ΕΑΣ
| Κλίμακα κύριας σύνταξης (μικτά) | ΕΑΣ σήμερα |
|---|---|
| 1.468€ – 1.783€ | 3% |
| 1.784€ – 2.097€ | 6% |
| 2.098€ – 2.412€ | 7% |
| 2.413€ – 2.726€ | 9% |
| 2.727€ – 3.041€ | 10% |
| 3.042€ – 3.356€ | 12% |
| 3.357€ – 3.670€ | 13% |
| 3.671€ και άνω | 14% |
Το πιο «σκληρό» σημείο είναι το πέρασμα από 3% σε 6% (δηλαδή διπλασιασμός) για όσους κινούνται στη ζώνη 1.784–2.097€.
Τι ζητά το «αναλογικό» μοντέλο – και γιατί αλλάζει την εικόνα
Η λογική του αναλογικού/κλιμακωτού υπολογισμού (τύπου «φορολογικής κλίμακας») είναι απλή:
κρατάς υψηλότερο ποσοστό, αλλά μόνο στο κομμάτι της σύνταξης πάνω από το όριο, όχι σε όλη τη σύνταξη.
Αυτό το σενάριο έχει συνδεθεί με παλαιότερη συζήτηση/επεξεργασία και με γνωμοδοτική κατεύθυνση του Συνηγόρου του Πολίτη, όπως έχει παρουσιαστεί δημόσια.
Πίνακας 2 – Πόσο θα μπορούσε να πέσει η κράτηση (ενδεικτικά παραδείγματα)
| Κύρια σύνταξη (μικτά) | ΕΑΣ σήμερα (στο σύνολο) | Αναλογικό μοντέλο (ενδεικτικά) | «Κέρδος»/μήνα |
|---|---|---|---|
| 1.500€ | ~45€ | ~5€ | ~40€ |
| 2.090€ | ~146€ | ~58€ | ~88€ |
| 2.800€ | ~280€ | ~150€ | ~130€ |
Τα παραδείγματα αυτά έχουν παρουσιαστεί ως ενδεικτική σύγκριση του «όλο το ποσό» έναντι του «μόνο το τμήμα» και δείχνουν γιατί πολλοί συνταξιούχοι θεωρούν ότι η σημερινή ΕΑΣ λειτουργεί σαν έμμεση δεύτερη περικοπή.
Ποιοι πληρώνονται αναδρομικά από ΕΑΣ έως 8.556€ – και ποιο είναι το «κλειδί»
Στο σκέλος των αναδρομικών, η εικόνα (όπως αποτυπώνεται στα δημοσιεύματα) είναι πιο «σφιχτή»:
προς το παρόν, επιστροφές ΕΑΣ για το διάστημα Φεβρ. 2017 – Δεκ. 2018 (23 μήνες) αποδίδονται κυρίως σε συνταξιούχους του Δημοσίου που έχουν ατομικές προσφυγές και κερδίζουν αποφάσεις, με ποσά που μπορεί να φτάνουν έως 8.556€.
Η αφετηρία είναι η κρίση αντισυνταγματικότητας από την Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου (αναφέρεται η απόφαση 244/2017 ως σημείο αναφοράς στη δημόσια συζήτηση), όμως στην πράξη το Δημόσιο/οι υπηρεσίες επιμένουν σε στενή εφαρμογή όταν δεν υπάρχει ατομική δικαστική δικαίωση.
«Τελευταία νέα» για αναδρομικά ενστόλων όλων των Σωμάτων
Εδώ χρειάζεται καθαρή διάκριση, γιατί κυκλοφορούν μαζί δύο διαφορετικές «κατηγορίες» αναδρομικών:
Α) Αναδρομικά εν ενεργεία (μισθολογικά)
Υπήρξε δέσμη εξελίξεων για νέο μισθολόγιο/αυξήσεις σε στελέχη Ενόπλων Δυνάμεων και Σωμάτων Ασφαλείας, με αναφορές ότι θα καταβληθούν αυξήσεις και αναδρομικά έως τριών μηνών σε περίπου 150.000 ένστολους, σε διαφορετικούς χρόνους ανά εκκαθαριστή μισθοδοσίας.
Αυτό αφορά μισθούς (ενεργούς) – όχι συντάξεις.
Β) Αναδρομικά αποστράτων/συνταξιούχων ενστόλων (συνταξιοδοτικά)
Για τους αποστράτους και γενικά τους συνταξιούχους από ειδικά μισθολόγια, το «βαρύ» κομμάτι των αναδρομικών το 2026 συνδέεται με:
- επιστροφές κρατήσεων (π.χ. ν. 4093 σε μερίσματα/συντάξεις, όπου υπάρχουν εκκρεμότητες επανελέγχων), και
- αναδρομικά ΕΑΣ για όσους έχουν δικαστικές αποφάσεις (23μηνο 2017–2018).
Με απλά λόγια:
άλλο τα μισθολογικά αναδρομικά των εν ενεργεία ενστόλων, άλλο τα συνταξιοδοτικά αναδρομικά αποστράτων (ΕΑΣ/κρατήσεις/επανυπολογισμοί).
Τι να προσέξουν οι συνταξιούχοι τώρα
- Αν έχεις κράτηση ΕΑΣ, κοίτα το μικτό ποσό κύριας σύνταξης/αθροίσματος και σε ποια κλίμακα είσαι.
- Αν έχεις προσφυγή, κράτα πλήρη φάκελο (απόφαση, αριθμούς, μήνες) γιατί οι πληρωμές «κουμπώνουν» πάνω στην εκτελεστότητα της απόφασης.
- Αν είσαι χήρα/χήρος Δημοσίου, παρακολούθησε τις επίσημες διευκρινίσεις του e-ΕΦΚΑ καθώς υπάρχει δημόσια αντιπαράθεση για το εύρος των περιπτώσεων και το τι θεωρείται «μαζικό λάθος» έναντι «περιορισμένων περιπτώσεων με δικαστική δέσμευση».
