ΝΑΥΠΛΙΟ: Τις εντυπώσεις μικρών και μεγάλων κερδίζει ο προαύλιος χώρος του Ιερού Ναού Ευαγγελισμού Ναυπλίου, ο οποίος έχει διαμορφωθεί με τρόπο που συνδυάζει την παράδοση με την παιδαγωγική εμπειρία.
Από τον ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΣΠΥΡΟΥ*
Ξεχωριστή θέση κατέχουν ένα ομοίωμα γαϊδουριού και ένα μαγκανοπήγαδο, τα οποία λειτουργούν ως ζωντανή αναπαράσταση μιας άλλης εποχής και προσελκύουν ιδιαίτερα τα παιδιά, μετατρέποντας την επίσκεψη σε μια βιωματική γνωριμία με την ιστορία και την καθημερινότητα του παρελθόντος.
Στον κήπο, λοιπόν, και σε άμεση σύνδεση με το Λαογραφικό Μουσείο που λειτουργεί στον Ναό, συνεχίζεται η προσπάθεια να αναδειχθούν στοιχεία της παραδοσιακής ζωής του τόπου, ώστε να τα γνωρίσουν κυρίως τα παιδιά και οι νέοι.
Ο προϊστάμενος του Ιερού Ναού Ευαγγελισμού Ναυπλίου, π. Ελευθέριος Μίχος μιλώντας στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» αναφέρει ότι ο περιβάλλων χώρος του Ναού είναι ιδιαίτερα εκτεταμένος, καταλαμβάνοντας περισσότερα από εννέα στρέμματα μέσα στον αστικό ιστό της πόλης. «Περιλαμβάνει κήπους, χώρους περιπάτου και σημεία ξεκούρασης, με στόχο να αποτελεί έναν επισκέψιμο και φιλόξενο χώρο για το κοινό» σημειώνει και προσθέτει ότι «σε συνδυασμό με το Εκκλησιαστικό Μουσείο που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά και κατόπιν πρότασης του Μητροπολίτη Αργολίδος κ. Νεκταρίου για τη δημιουργία του πρόσφατα οργανωμένου λαογραφικού μουσείου, ο χώρος αποκτά έναν έντονα παιδαγωγικό και πολιτιστικό χαρακτήρα. Στους κήπους έχουν δημιουργηθεί μικρές παρεμβάσεις με παραδοσιακά στοιχεία, όπως λιμνούλες με χρυσόψαρα, καθώς και αναφορές στην παλιά ζωή του τόπου».
Ο π. Ελευθέριος εξηγεί ότι μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάχθηκε και η τοποθέτηση του γαϊδουριού με το μαγκανοπήγαδο, όπως το αποκαλούσαν παλαιότερα. Με τον τρόπο αυτό, ο επισκέπτης -και ιδίως τα παιδιά- μπορεί να αντιληφθεί πώς παλαιότερα αντλούσαν το νερό από τα πηγάδια. Επισημαίνει, ακόμη, ότι επειδή η περιοχή είναι κατεξοχήν αγροτική, στην Αργολίδα και το Ναύπλιο, στόχος είναι οι επισκέπτες να κατανοήσουν πώς το νερό εξυπηρετούσε τις καθημερινές ανάγκες, είτε για το πότισμα των ζώων είτε για την οικιακή χρήση. Σήμερα τα παιδιά δεν έχουν αυτές τις παραστάσεις· όταν όμως βλέπουν μπροστά τους το γαϊδουράκι, το πηγάδι και τον τρόπο άντλησης του νερού, αρχίζουν να ρωτούν, να μαθαίνουν και να κατανοούν πώς ήταν η αγροτική ζωή παλαιότερα. Πρόκειται, ουσιαστικά, για ένα ζωντανό μάθημα ιστορίας και πολιτισμού.
Ιδιαίτερα ενθουσιώδης είναι η ανταπόκριση των παιδιών, τα οποία προσεγγίζουν με χαρά και περιέργεια το γαϊδουράκι, το αγγίζουν, φωτογραφίζονται και συχνά το αντιμετωπίζουν σαν… «ζωντανό». Η εμπειρία αυτή λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, δίνοντας στα παιδιά την ευκαιρία να γνωρίσουν, με απλό και άμεσο τρόπο, πτυχές της καθημερινής ζωής του παρελθόντος.
Όπως τονίζει ο π. Ελευθέριος η εκπαιδευτική αυτή εμπειρία συνεχίζεται και μέσα στο λαογραφικό μουσείο, όπου τα παιδιά έρχονται σε επαφή με την εξέλιξη της αγροτικής αλλά και της οικιακής ζωής. Βλέπουν πώς σιδέρωναν παλιά, καθώς υπάρχουν παραδοσιακά αντικείμενα, πώς μαγείρευαν χωρίς ψυγείο, με τα λεγόμενα «φανάρια», και άλλα αντικείμενα που σήμερα τους φαίνονται παράξενα. «Κεντρικός στόχος όλων αυτών των παρεμβάσεων είναι η σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν, ώστε να γίνει κατανοητή η εξέλιξη της καθημερινής ζωής, ακόμη και στον τομέα της αγροτικής εργασίας, όπως το όργωμα των χωραφιών με το αλέτρι, σε αντίθεση με τα σύγχρονα μηχανικά συστήματα» υπογραμμίζει ο π. Ελευθέριος.
ΑΛΕΤΡΙΑ ΚΙ ΑΡΓΑΛΕΙΟΙ
Στον χώρο εκτίθενται επίσης ραπτομηχανές, γεωργικά εργαλεία όπως αλέτρια, καθώς και αργαλειοί, που μαρτυρούν την καθημερινή οικιακή δημιουργία και την τέχνη της υφαντικής, η οποία υπήρξε για πολλές οικογένειες βασικό στοιχείο της ζωής και της παράδοσης. Ξεχωριστή θέση έχει και το παραδοσιακό γαμπριάτικο κοστούμι, το οποίο αποτυπώνει το ύφος, την αισθητική και τα έθιμα μιας άλλης εποχής, φωτίζοντας πλευρές της κοινωνικής και οικογενειακής ζωής του τόπου.
Τα εκθέματα αυτά προέρχονται κυρίως από δωρεές ανθρώπων, οι οποίοι θέλησαν να τα διαφυλάξουν από τη φθορά του χρόνου και να τα προβάλλουν, ώστε να παραμείνει ζωντανή η μνήμη της παράδοσης. Ελάχιστα από αυτά ανήκαν αρχικά στον ναό, γεγονός που αναδεικνύει ακόμη περισσότερο την αξία της συλλογικής προσφοράς και της διάσωσης της πολιτιστικής κληρονομιάς. «Όταν κάποιος είχε ένα αντικείμενο στο σπίτι του, το έβλεπε μόνο η οικογένειά του, ενώ τώρα εκτίθεται δημόσια και γίνεται κτήμα όλων» επισημαίνει ο π. Ελευθέριος. Τα αντικείμενα που φιλοξενούνται χρονολογούνται περίπου 100–150 χρόνια πίσω.
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
