ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Ραγδαίες εξελίξεις φέρνουν οι τελευταίες ανακοινώσεις του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων σχετικά με τις συντάξεις και τα αναδρομικά του 2026, με το επίδομα των 250 ευρώ, τις αυξήσεις 2,4% και την τιμαριθμοποίηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Οι προβλέψεις του νέου προϋπολογισμού επιβεβαιώνουν πως οι συνταξιούχοι μπαίνουν σε «ρυθμούς» ορατής βελτίωσης, μετά από χρόνια παγώματος.
Η μεγάλη αδικία στους συνταξιούχους του ΟΓΑ
Η υπόθεση της 93χρονης συνταξιούχου του ΟΓΑ που καλείται να επιστρέψει 18.427,97 ευρώ, επειδή έλαβε σύνταξη χηρείας από το πρώην ΙΚΑ, αναδεικνύει μια παθογένεια που παραμένει άλυτη από το 2016. Η βασική σύνταξη του ΟΓΑ, ύψους 360 ευρώ, «κόβεται» αυτομάτως μόλις απονεμηθεί σύνταξη χηρείας από άλλο Ταμείο, αφήνοντας πολλούς ηλικιωμένους με μικρότερο εισόδημα από ό,τι είχαν πριν.
Ο μηχανισμός που θεσπίστηκε με τον νόμο 4387/2016 (νόμο Κατρούγκαλου) αποδεικνύεται εξαιρετικά άδικος για χιλιάδες αγρότισσες, οι οποίες, μετά την τριετία, καταλήγουν με σύνταξη μειωμένη έως και 40%. Το Βήμα Ορθοδοξίας ανέδειξε το ζήτημα μέσα από μαρτυρίες συνταξιούχων που βρέθηκαν αντιμέτωποι με ειδοποιήσεις καταλογισμών χιλιάδων ευρώ.
Μίλησε ενεντικά στέλεχος του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αναφέροντας ότι «το θέμα επανεξετάζεται σε συνεργασία με τον e-ΕΦΚΑ ώστε να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση μεταξύ συνταξιούχων όλων των Ταμείων».
Η δήλωση αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διορθωτικής ρύθμισης μέσα στο 2026, πιθανότατα με αναδρομική αποκατάσταση για όσους υπέστησαν κρατήσεις ή αναστολές.
Ποιοι θα πάρουν αύξηση και ποιοι μισή
Από τον Ιανουάριο του 2026, περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχοι θα δουν αυξήσεις που ξεκινούν από 12 ευρώ τον μήνα και φτάνουν τα 65 ευρώ. Οι 671.586 συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά θα λάβουν τουλάχιστον τη μισή αύξηση, ενώ από το 2027 θα παίρνουν το σύνολο.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) θα εφαρμόσει παράλληλα τη νέα μείωση φόρου, που προβλέπει χαμηλότερη παρακράτηση κατά 5 έως 35 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης. Αυτό σημαίνει ότι το καθαρό όφελος θα αυξηθεί για όλους, με συνδυασμό αύξησης, επιδόματος και φοροελάφρυνσης.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος με αποδοχές 1.687 ευρώ θα έχει ετήσιο όφελος 950 ευρώ: 480 ευρώ από την αύξηση, 250 ευρώ από το έκτακτο επίδομα και 220 ευρώ από τη μείωση φόρου.
Αντίστοιχα, συνταξιούχος με 1.060 ευρώ θα έχει καθαρό όφελος 610 ευρώ ετησίως, ενώ όσοι έχουν προσωπική διαφορά θα δουν σταδιακή απορρόφηση της, μειώνοντας το «λογιστικό βάρος» που τους κρατούσε εκτός αυξήσεων.
Τι σημαίνει η τιμαριθμοποίηση της ΕΑΣ
Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), που επιβάλλεται σε συντάξεις άνω των 1.434 ευρώ, θα τιμαριθμοποιηθεί ώστε τα κλιμάκια να αυξηθούν κατά 2,4%. Αυτό σημαίνει ότι το νέο όριο απαλλαγής ανεβαίνει στα 1.468,41 ευρώ, αποτρέποντας μετακίνηση σε υψηλότερη κατηγορία.
Σύμφωνα με την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ), οι περισσότεροι συνταξιούχοι δεν θα δουν καμία επιπλέον κράτηση το 2026. Έτσι, ένας συνταξιούχος με 1.740 ευρώ σύνταξη που πληρώνει σήμερα 3% (52 ευρώ) θα παραμείνει στην ίδια κλίμακα, αποφεύγοντας διπλασιασμό της κράτησης.
Η ΕΑΣ αναπροσαρμόζεται για πρώτη φορά από το 2016, εξέλιξη που θεωρείται βήμα αποκατάστασης κοινωνικής δικαιοσύνης, αφού ευθυγραμμίζει τις κρατήσεις με τις πραγματικές αυξήσεις.
Αναδρομικά και fast track διαδικασίες
Το Υπουργείο Οικονομικών σε συνεργασία με τον e-ΕΦΚΑ έχει δώσει εντολή για fast track διαδικασίες εκκαθάρισης των εκκρεμών αναδρομικών, με στόχο να εξοφληθούν ως το καλοκαίρι του 2026 περίπου 380.000 συνταξιούχοι. Πρόκειται για ποσά που φτάνουν έως τα 3.751 ευρώ, κυρίως από διαφορές επικουρικών και κρατήσεων ΕΑΣ που κρίθηκαν αντισυνταγματικές.
Οι πρώτες πληρωμές υπολογίζονται για τον Μάιο του 2026 και θα γίνονται σταδιακά, ανά Ταμείο και κατηγορία ασφαλισμένου. Όπως εξηγούν κύκλοι του e-ΕΦΚΑ, δίνεται προτεραιότητα σε όσους υπέβαλαν αιτήσεις ως το τέλος του 2024 και σε όσους έχουν οριστικοποιημένη σύνταξη χωρίς εκκρεμότητες επανυπολογισμού.
Το έκτακτο βοήθημα των 250 ευρώ
Το επίδομα των 250 ευρώ θα καταβληθεί σε περίπου 1,1 εκατομμύριο δικαιούχους, με το gov.gr να ενεργοποιεί πλατφόρμα ενημέρωσης για το στάδιο πληρωμής. Το κριτήριο ηλικίας (65 ετών) και το εισοδηματικό πλαφόν (16.000 ευρώ ατομικό ή 27.000 οικογενειακό) παραμένουν. Δεν θα το λάβουν όσοι συνταξιοδοτούνται μετά τον Οκτώβριο, καθώς το μέτρο αφορά όσους είχαν ενεργή σύνταξη ως 30/9/2025. Οι νέοι συνταξιούχοι θα το λάβουν το 2026.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να «δέσει» το βοήθημα με τις ετήσιες αυξήσεις, ώστε να καθιερωθεί ως μηχανισμός στήριξης για τους πιο αδύναμους, εφόσον οι δημοσιονομικές συνθήκες το επιτρέψουν.
Αυξήσεις σε όλα τα Ταμεία
Από το νέο έτος, οι μέσες συντάξεις αυξάνονται στα εξής επίπεδα:
• ΙΚΑ: 1.247 ευρώ από 1.218 ευρώ σήμερα
• Δημόσιο: 1.406 ευρώ από 1.374 ευρώ
• ΔΕΚΟ και Τράπεζες: 2.671 ευρώ από 2.609 ευρώ
• ΟΓΑ: 659 ευρώ από 644 ευρώ
• ΕΤΑΑ: 1.287 ευρώ από 1.257 ευρώ
Τα ποσά είναι μικτά, ενώ το καθαρό όφελος εξαρτάται από τον φόρο και την κράτηση υγείας. Η αύξηση θα αποτυπωθεί στην πληρωμή των συντάξεων Ιανουαρίου (τέλη Δεκεμβρίου), με αναδρομική εφαρμογή από 1/1/2026.
Τι πρέπει να προσέξουν οι υποψήφιοι συνταξιούχοι
Όσοι υποβάλουν αίτηση συνταξιοδότησης έως 30 Νοεμβρίου 2025 θα θεωρηθούν συνταξιούχοι του 2025 και θα λάβουν την αύξηση τόσο στην εθνική όσο και στην ανταποδοτική σύνταξη. Αντίθετα, όσοι καταθέσουν αίτηση από τον Δεκέμβριο και μετά θα ενταχθούν στο νέο καθεστώς, με αύξηση μόνο στην εθνική σύνταξη.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Διαφάνειας (ΑΑΔΑ) αναμένεται να ενισχύσει τους ελέγχους για καθυστερήσεις ή λάθη σε αποφάσεις συνταξιοδότησης, ώστε να μειωθεί το στοκ των εκκρεμοτήτων.
Προοπτικές και κοινωνική διάσταση
Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι το 2026 θα είναι χρονιά εξομάλυνσης για τους περισσότερους συνταξιούχους, με διπλό στόχο: πραγματική αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος και αποκατάσταση αδικιών. Οι αυξήσεις, η τιμαριθμοποίηση της ΕΑΣ, οι μειώσεις φόρου και τα αναδρομικά συνθέτουν ένα «τετραπλό» όφελος που αγγίζει άμεσα 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους.
Αυτό που μένει να αποσαφηνιστεί είναι αν το Υπουργείο θα προχωρήσει σε διορθωτική νομοθεσία για τους συνταξιούχους του ΟΓΑ με σύνταξη χηρείας, κάτι που ζητούν επιτακτικά οι αγρότισσες από την περιφέρεια και οι οργανώσεις τους.
Η επόμενη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, θα φέρει στο τραπέζι το σχέδιο ρύθμισης με στόχο να τεθεί σε ισχύ μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026.
Η δίκαιη αποκατάσταση για τις χήρες του ΟΓΑ και η σταθερή αύξηση για όλους τους συνταξιούχους θα κρίνουν εν πολλοίς την κοινωνική αποδοχή των νέων μέτρων.
