Ελληνοτουρκικά: Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα έστειλε από τη Βουλή ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί τετελεσμένα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ρεπορτάζ –Γιάννης Παπανικολάου
Η παρέμβασή του ήρθε με φόντο τις πληροφορίες για τουρκική νομοθετική πρωτοβουλία γύρω από τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα», αλλά και τις νέες αναταράξεις στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Τουρκίας, τις οποίες ανέδειξε σε κύριο άρθρο του ο Guardian.
Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η ελληνική κυβέρνηση ασκεί την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας στο πεδίο, απαντώντας τόσο στην Τουρκία όσο και σε όσους στο εσωτερικό κάνουν λόγο για ελληνικές υποχωρήσεις. «Δεν ανεχόμαστε τετελεσμένα», ήταν το κεντρικό μήνυμα του υπουργού, ο οποίος χαρακτήρισε ανυπόστατες τις μονομερείς τουρκικές ενέργειες, όταν αυτές δεν στηρίζονται στο Διεθνές Δίκαιο.
Το μήνυμα προς την Άγκυρα
Η ελληνική διπλωματία επιχειρεί να διαχωρίσει πλήρως τον ελληνικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό από τη ρητορική της «Γαλάζιας Πατρίδας». Όπως σημείωσε ο υπουργός, ο ελληνικός σχεδιασμός αποτελεί ευρωπαϊκό κεκτημένο και όχι μονομερή εσωτερική πράξη χωρίς διεθνές έρεισμα.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών, η Ελλάδα επιμένει σταθερά στο Διεθνές Δίκαιο, στο Δίκαιο της Θάλασσας και στην ανάγκη αποφυγής ενεργειών που δημιουργούν ένταση. Η Αθήνα θεωρεί ότι οποιοδήποτε τουρκικό νομοθέτημα που επιχειρεί να εμφανίσει διεκδικήσεις στο Αιγαίο δεν παράγει έννομα αποτελέσματα.
Αναλυτές βλέπουν νέα φάση πίεσης
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησαν γεωστρατηγικοί αναλυτές από την Ολλανδία, τις ΗΠΑ, την Τουρκία και την Ελλάδα, οι οποίοι εκτιμούν ότι η Άγκυρα κινείται σε διπλό ταμπλό: εσωτερική συσπείρωση και εξωτερική πίεση.
Ο Ολλανδός αναλυτής Pieter Van Dalen σημειώνει ότι «η Τουρκία χρησιμοποιεί τη Γαλάζια Πατρίδα ως πολιτικό εργαλείο εσωτερικής νομιμοποίησης, ιδιαίτερα όταν πιέζεται οικονομικά και θεσμικά». Ο Αμερικανός ειδικός σε θέματα ασφάλειας Michael Anderson εκτιμά ότι «η Ουάσιγκτον παρακολουθεί με ανησυχία την τουρκική εσωτερική σκλήρυνση, διότι μπορεί να μεταφερθεί και στο Αιγαίο».
Ο Τούρκος αναλυτής Kemal Yildirim υποστηρίζει ότι «ο Ερντογάν χρειάζεται ισχυρά εθνικά αφηγήματα όσο πλησιάζει η συζήτηση για πρόωρες εκλογές». Από την Αθήνα, ο γεωστρατηγικός αναλυτής Νίκος Σταυρίδης τονίζει ότι «η Ελλάδα οφείλει να απαντά θεσμικά, ευρωπαϊκά και αποτρεπτικά, χωρίς ρητορική υπερβολή αλλά και χωρίς καμία υποχώρηση».
Η Τουρκία σε αυταρχική τροχιά
Οι εξελίξεις στην Τουρκία προκαλούν έντονο προβληματισμό στη Δύση. Ο Guardian σχολίασε ότι οι επόμενες εκλογές στην Τουρκία μπορεί να έχουν ουσιαστικά κριθεί πριν ακόμη στηθούν οι κάλπες, μετά την απομάκρυνση του Οζγκούρ Οζέλ από την ηγεσία του CHP και την επαναφορά του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Το ίδιο ρεπορτάζ σημειώνει ότι η τουρκική δημοκρατία υπονομεύεται σταδιακά, με παρεμβάσεις στη δικαιοσύνη, στην αντιπολίτευση, στα πανεπιστήμια και στα μέσα ενημέρωσης.
Παράλληλα, το Reuters μετέδωσε ότι το φιλοκουρδικό DEM καταδίκασε την απομάκρυνση της ηγεσίας του CHP, κάνοντας λόγο για αντιδημοκρατική εξέλιξη που πλήττει την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος της Τουρκίας.
Το Αιγαίο στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ασφάλειας
Η ελληνική πλευρά συνδέει πλέον τα ελληνοτουρκικά με τη συνολική ευρωπαϊκή ασφάλεια. Η Άγκυρα παραμένει σημαντικός παίκτης στο ΝΑΤΟ, στην Ουκρανία, στη Συρία και στη Μέση Ανατολή, όμως η επιδείνωση του κράτους δικαίου στο εσωτερικό της δημιουργεί νέα δεδομένα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί τις εξελίξεις στην Τουρκία με ιδιαίτερη προσοχή, καθώς κάθε εσωτερική κρίση στην Άγκυρα μπορεί να επηρεάσει το μεταναστευτικό, την Ανατολική Μεσόγειο, την Κύπρο και τις ισορροπίες στο ΝΑΤΟ.
Η ελληνική απάντηση στο πεδίο
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπενθύμισε ότι η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε κινήσεις που ενισχύουν εμπράκτως τη θέση της: θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, προκηρύξεις οικοπέδων, επέκταση θαλάσσιων ζωνών και ενημέρωση εταίρων και διεθνών οργανισμών.
Στο πλαίσιο αυτό, η Αθήνα επιδιώκει να δείξει ότι δεν αρκείται σε δηλώσεις αλλά οικοδομεί τεκμηριωμένη διπλωματική και νομική θωράκιση. Το Ελληνικό Κοινοβούλιο αποτελεί κεντρικό πεδίο αυτής της αντιπαράθεσης, καθώς εκεί διαμορφώνεται η εθνική γραμμή και καταγράφονται οι πολιτικές διαφωνίες.
Κρίσιμη περίοδος για Ελλάδα και Τουρκία
Η ένταση γύρω από τη «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι αποκομμένη από το εσωτερικό τουρκικό σκηνικό. Όσο ο Ερντογάν αντιμετωπίζει οικονομική πίεση, θεσμικές αντιδράσεις και εκλογικούς περιορισμούς, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να ενισχυθεί η εθνικιστική ρητορική.
Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι διπλό: να αποφύγει την παγίδα της υπερβολικής έντασης, αλλά και να μη δώσει κανένα περιθώριο αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Το μήνυμα Γεραπετρίτη, επομένως, δεν αφορά μόνο την Τουρκία. Αφορά και τους συμμάχους, την Ευρώπη και την ελληνική κοινή γνώμη: η Αθήνα θέλει διάλογο, αλλά όχι διάλογο υπό πίεση, απειλές ή τετελεσμένα.
