ΑΗ ΣΤΡΑΤΗΣ: Ο Άη Στράτης αποτελεί ένα ακριτικό νησί, “αφημένο” στη γαλήνη του βορειοανατολικού Αιγαίου, ιδανικό για όσους ψάχνουν να βρουν ησυχία και απομόνωση. Ας θυμίσουμε ότι τον προηγούμενο αιώνα αποτέλεσε τόπο συγκέντρωσης χιλιάδων πολιτικών εξόριστων, μεταξύ των οποίων ο Γιάννης Ρίτσος, ο Μάνος Κατράκης, ο Μενέλαος Λουντέμης και ο Τάσος Λειβαδίτης.
Η σπάνια ομορφιά του νησιού, το μαγευτικό ηλιοβασίλεμα, η θέα του απέραντου γαλάζιου, όπου τις καλές μέρες το μάτι χάνεται μέχρι το Άγιο Όρος, οι ανόθευτες παραλίες του, ακόμα και οι λιγοστές επιλογές που προσφέρονται, αναγκάζουν τον επισκέπτη να ξεφύγει από τις σκοτούρες και τις έγνοιες, να εναρμονιστεί με τη φύση και να βρει εσωτερική γαλήνη.
Το νησί έχει πάρει το όνομά του από τον όσιο Ευστράτιο, που, κατά την εποχή της Εικονομαχίας αναγκάστηκε να αποβιβαστεί εκεί λόγω θαλασσοταραχής και να βρει καταφύγιο σε μια σπηλιά, η οποία υπάρχει ακόμα και μπορεί κανείς να την επισκεφθεί.
Οι λιγοστοί κάτοικοι συγκεντρώνονται στο ένα και μοναδικό χωριό, στο λιμάνι του νησιού. Ο παλιός οικισμός ήταν “σκαρφαλωμένος” στην κορυφή του λόφου πάνω από το λιμάνι. Όλα τα σπίτια ήταν διώροφα ή τριώροφα, χαρακτηριστικά δείγματα της αρχιτεκτονικής του βορειοανατολικού Αιγαίου: Λιθόχτιστα με χαγιάτια που στηρίζονταν σε ξύλινα υποστυλώματα. Μετά τον φονικό σεισμό του 1968, η στρατιωτική δικτατορία κατέστρεψε εντελώς τον οικισμό και “κάτω” από την παλιά θέση του έχτισε έναν άλλο, εντελώς ακαλαίσθητο με πανομοιότυπα σπιτάκια το ένα δίπλα στο άλλο, κάνοντας τους κατοίκους να μιλούν ακόμα και σήμερα για “λαογραφικό έγκλημα”. Πλέον διατηρούνται ελάχιστα κτίσματα από την προ-σεισμού εποχή, ένα εκ των οποίων είναι η Μαράσλειος Σχολή, που παρουσιάζει αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον.
Δραστηριότητες
Σε όσους από εσάς αρέσουν οι δραστηριότητες και η εξερεύνηση, το φυσικό κάλλος του νησιού θα σας ανταμείψει. Οι φυσικές θαλάσσιες σπηλιές και οι γεωλογικοί σχηματισμοί κατά μήκος των ακτών του νησιού μαρτυρούν την ηφαιστειογενή σύστασή του και καλούν τους κολυμβητές να τις ανακαλύψουν.
Δια ξηράς, οι φυσιοδίφες πεζοπόροι και οι ποδηλάτες έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν μοναδικές διαδρομές και να βρεθούν σε δυσπρόσιτα για το αυτοκίνητο μέρη, μαγικά τοπία και σχεδόν απάτητες παραλίες.
Στα βορειοανατολικά του νησιού αναπτύσσεται το περίφημο βελανιδόδασος ή δρυοδάσος. Αποτελεί ένα από τα πιο πυκνά και αρχαία δάση βελανιδιάς της νησιωτικής Ελλάδας και το μεγαλύτερο του Αιγαίου. Επισκεφτείτε το πεζοί σε μία βατή και ασφαλή διαδρομή, αφού γενικά στο νησί δεν συναντώνται δηλητηριώδη ζώα, όπως φίδια ή σκορπιοί. Τα μόνα ζώα που πιθανώς θα συναντήσετε στις εξορμήσεις σας είναι αγελάδες, αιγοπρόβατα, άλογα και αν είστε τυχεροί ή στην “εποχή τους”, σπάνια αποδημητικά πουλιά όπως Μαυροπετρίτες (ή Ανεμογάμηδες, όπως τους λένε στο νησί).
Η απόσταση είναι περίπου 6χλμ από τον οικισμό, δηλαδή 20-50 λεπτά, αναλόγως του ρυθμού. Ξεκινήστε με το πρώτο φως της ημέρας από το χωριό και κατευθυνθείτε Βόρεια-Ανατολικά, περνώντας τη Μαράσλειο Σχολή και ακολουθώντας το μονοπάτι προς Αλωνίτσι. Στη διαδρομή θα συναντήσετε διάφορα συρματοπλέγματα ή αυτοσχέδιες πόρτες, τις οποίες καλό θα είναι να ξανακλείνετε σεβόμενοι τη δουλειά των κτηνοτρόφων. Μόλις φτάσετε στη “Φάρμα Πανέρα” θα ακολουθήσετε το δρόμο που πάει προς Βορρά και έπειτα θα κινηθείτε Ανατολικά, μέχρι να δείτε το εντυπωσιακό δάσος. Στην πλαγιά που ξεκινά απότομα και καταλήγει στη θάλασσα, έχουν βρει το σπίτι τους εκατοντάδες… καρακοζώητες βελανιδιές. Ακολουθήστε τη σκιά τους και απολαύστε τη διαδρομή που θα σας βγάλει στο όμορφο Αλωνίτσι.
Αξιοθέατα
Στα αξιοθέατα του νησιού μπορεί κανείς να αναφέρει το “Μουσείο Δημοκρατίας”. Στεγάζεται στον -ανακαινισμένο πλέον- “θάλαμο” των εξόριστων, που αποτέλεσε χώρο μαρτυρίου για 38 εξόριστους της Μεταξικής Δικτατορίας που πέθαναν μέσα σε αυτό από πείνα το χειμώνα του 1941-42, αρνούμενοι να αποκηρύξουν τις ιδέες τους.
Αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η Μαράσλειος Σχολή, που είναι έργο της Αδελφότητας Αγιοστρατητών της Αιγύπτου, με σημαντική δωρεά του Εθνικού Ευεργέτη Γρηγορίου Μαρασλή.
Μπορεί κανείς να επισκεφθεί επίσης τον Άγιο Μηνά, το σπήλαιο όπου μόνασε ο Όσιος Ευστράτιος καθώς και το μνημείο Σιαλμά, που είναι αφιερωμένο στο Νικόλαο Σιαλμά, ο οποίος κατέπεσε στο Αιγαίο πέλαγος με Mirage F1 κατά τη διάρκεια αερομαχίας με τουρκικό F-16.
Πώς θα πάτε
Με τα πλοία της Hellenic Seaways τέσσερις φορές την εβδομάδα από το λιμάνι του Λαυρίου. Το ταξίδι διαρκεί περίπου 11.30 ώρες (και 7 στην επιστροφή) ενώ τα εισιτήρια στοιχίζουν 26€ one way. Εναλλακτικά, μπορείτε να πετάξετε στο αεροδρόμιο της Λήμνου και να πάρετε το ίδιο καράβι για να φτάσετε στον Άη Στράτη σε 1.30 ώρα – το εισιτήριο στοιχίζει 7,50€.
