του Ιερέα της Σταμνάς, Νικολάου Χ. Ζώτου
Ανατολικά της Σταμνάς, σε μια απ” τις δυτικότερες πλαγιές του Αρακύνθου, βρίσκεται το μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα, χτισμένο σε πυκνό δάσος από κυπαρίσσια, σε πλούσια βλάστηση.
Ο,τι σώζεται απ” το παλιό μοναστήρι, είναι ο ανατολικός τοίχος, με την αψίδα του Ιερού βήματος.
Ο υπόλοιπος ναός ξαναχτίστηκε πάνω στις παλιές βάσεις, ενώ διατηρήθηκε η αρχική αψίδα. Υπάρχει εξωτερικά στον τοίχο του ναού, επιγραφή με κάποια ονόματα, καθώς και χρονολογία, δυσανάγνωστη όμως. Κατά την παράδοση, το μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα άκμασε με πολλούς μοναχούς και τεράστια ακίνητη περιουσία, που έφτανε μέχρι τον ποταμό Αχελώο.
Καθώς μας πληροφορεί ο κ. Παλιούρας, στο βιβλίο του «Βυζαντινή Αιτωλοακαρνανία», υπήρχε Επισκοπή Αχελώου και πόλη με το ίδιο όνομα. Το 520 μ.Χ., η πόλη καταστράφηκε και σε κάποιο σιγίλιο (εκκλησιαστικό έγγραφο), αναφέρεται επί λέξει: «η έδρα της Επισκοπής μεταφέρεται στο Αγγελόκαστρο». Η πληροφορία στηρίζεται σε Αγιολογικό κείμενο του 18 αι. Επίσης, αναφέρονται με χρονολογική σειρά τα εξής:
Επίσκοπος Ιωακείμ 520 μ.Χ., Επίσκοπος Ιωάννης 1220 μ.Χ., Επίσκοπος Ευστάθιος 1240 μ.Χ. Επίσκοπος Ιωάσαφ 1587 μ.Χ. Επίσκοπος Αντώνιος 1665 μ.Χ. Επισκοπή Αχελώου 1708 με έδρα το Αγγελόκαστρο.
Απ” τα παραπάνω συμπεραίνεται ότι το μοναστήρι, πρέπει να ήταν σε μεγάλη άνθηση τον 170 αι. Τότε που ο Επίσκοπος είχε την δικαιοδοσία του από Μεσολόγγι και Αιτωλικό μέχρι Ζαπάντι, εξουσιάζοντας και τα Μοναστήρια της περιοχής. Από τους τελευταίους μοναχούς που έζησαν στο Μοναστήρι ήταν ο Ιερομόναχος Ιγνατιος Μποτάς ο οποίος εκοιμήθη το 1839 και στη μνήμη του τοποθετήθηκε σταυρός στο αλωνάκι.
Θα ήταν παράλειψη μεγάλη να μην αναφέρουμε την ύπαρξη στο Μοναστήρι Κρυφού Σχολειού, με το υπέροχο θολωτό του, που λειτουργούσε κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας με επιτυχία, καθώς επίσης και την μαρμάρινη κολόνα, που κατά την παράδοση έδεναν τους αρρώστους που είχαν προσβληθεί από τα «κακά πνεύματα».
Το χωριό μας τιμά ιδιαίτερα τον «Άγιο» με σημαντικές προσφορές σε χρήματα και έργα. Η αρχή έγινε με την μεγαλόπρεπη καμάρα, προσφορά των κατοίκων του χωριού μας
(ΩΝ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΚΥΡΙΟΣ ΟΙΔΕΝ) και τους οποίους ευχαριστώ.
Η ιδιαίτερη αγάπη που έχω για τον Άγιο Παντελεήμονα μαζί με την βοήθειά σας, θα έχει σαν αποτέλεσμα την καλύτερη αξιοποίηση του.
Η μνήμη του τιμάται στις 27 Ιουλίου.
βίντεο – φωτογραφίες: Χρήστος Αλεξόπουλος
){kind=link}