Παναγία Χοζοβιώτισσα: Με την υποδοχή της Ιεράς Εικόνας της Παναγίας Χοζοβιώτισσας από την Αμοργό άνοιξε στη Θεσσαλονίκη ο κύκλος των λατρευτικών εκδηλώσεων για τον πολιούχο της, Άγιο Δημήτριο τον Μυροβλύτη.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Η εικόνα μεταφέρθηκε στον ιστορικό ναό του Αγίου Δημητρίου, όπου οι πιστοί έχουν τη δυνατότητα να προσκυνήσουν, συμμετέχοντας στην πνευματική προετοιμασία για τη μεγάλη εορτή της 26ης Οκτωβρίου.
Η επίσημη υποδοχή πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τετάρτης 14 Οκτωβρίου 2026, μπροστά από το Διοικητήριο. Παρέστησαν ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος, εκπρόσωποι των πολιτικών και στρατιωτικών αρχών, κληρικοί, μοναχοί και πιστοί. Η άφιξη της εικόνας σηματοδότησε την έναρξη του εορταστικού προγράμματος στον προσκυνηματικό ναό του πολιούχου.
Από την Αμοργό στον ναό του Αγίου Δημητρίου
Την Ιερά Εικόνα εκόμισε ο Μητροπολίτης Θήρας, Αμοργού και Νήσων κ. Αμφιλόχιος, συνοδευόμενος από τον Ηγούμενο της Μονής Παναγίας Χοζοβιώτισσας, Αρχιμανδρίτη Φιλάρετο. Η παρουσία τους συνέδεσε τη μοναστική αδελφότητα της Αμοργού με την τοπική Εκκλησία της Θεσσαλονίκης, σε μια ιδιαίτερη στιγμή του εκκλησιαστικού έτους.
Για την υποδοχή οργανώθηκε λιτανευτική πομπή από τον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου προς το Διοικητήριο. Μετά την τελετή και τη δέηση, η εικόνα μεταφέρθηκε λιτανευτικά στον ναό, ο οποίος αποτελεί το επίκεντρο των ετήσιων εκδηλώσεων προς τιμήν του Μεγαλομάρτυρα.
Ακολούθησε επίσημη Δοξολογία, προεξάρχοντος του Μητροπολίτη Θήρας, Αμοργού και Νήσων κ. Αμφιλοχίου. Συμμετείχαν ο Μητροπολίτης Φιλαδελφείας κ. Μελίτων, από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ο Επίσκοπος Μεσαορίας κ. Γρηγόριος, από την Εκκλησία της Κύπρου, και ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος.
Η παραμονή της εικόνας προσφέρει στους Θεσσαλονικείς, αλλά και στους επισκέπτες της πόλης, την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά ένα σεβάσμιο προσκύνημα συνδεδεμένο με τη θρησκευτική ζωή των Κυκλάδων. Παράλληλα, αναδεικνύει τους δεσμούς ανάμεσα στις τοπικές Εκκλησίες και τη σημασία της κοινής προσευχής κατά τις μεγάλες εορτές.
Η πανηγυρική λιτανεία της 25ης Οκτωβρίου
Κεντρικός σταθμός του προγράμματος είναι η Κυριακή 25 Οκτωβρίου, παραμονή της εορτής του Αγίου Δημητρίου. Σύμφωνα με το ανακοινωμένο πρόγραμμα, οι ακολουθίες θα αρχίσουν στις 07:00 με τον Όρθρο και την πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία.
Στις 11:30 το πρωί θα πραγματοποιηθεί η πανηγυρική λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας της Παναγίας Χοζοβιώτισσας, της εικόνας του Αγίου Δημητρίου και των ιερών λειψάνων του πολιούχου. Η πομπή θα ακολουθήσει τις οδούς Αγίου Δημητρίου, Βενιζέλου, Εγνατίας και Αγίας Σοφίας, πριν επιστρέψει στον ναό.
Τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου η Θεσσαλονίκη θα τιμήσει τον προστάτη της. Η ημέρα συνδέει τη λειτουργική ζωή της πόλης με την ιστορική της μνήμη, καθώς συμπίπτει με την επέτειο της απελευθέρωσής της το 1912.
Ο ναός του Αγίου Δημητρίου γίνεται αυτές τις ημέρες τόπος συνάντησης ανθρώπων διαφορετικών ηλικιών, κατοίκων και προσκυνητών. Η παρουσία της Παναγίας Χοζοβιώτισσας προσθέτει στους εορτασμούς την ιδιαίτερη παράδοση ενός νησιωτικού μοναστηριού, του οποίου η ιστορία εξακολουθεί να συγκινεί όσους επισκέπτονται την Αμοργό.
Το ιστορικό της Παναγίας Χοζοβιώτισσας
Η Μονή της Παναγίας Χοζοβιώτισσας βρίσκεται στη νότια, απόκρημνη ακτή της Αμοργού, χτισμένη επάνω στον βράχο, περίπου 300 μέτρα πάνω από τη θάλασσα. Η λευκή της όψη, προσαρμοσμένη στη στενότητα του φυσικού χώρου, αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα τοπόσημα του νησιού.
Η ιστορία της συνδέεται με τον αυτοκράτορα Αλέξιο Α΄ Κομνηνό και το έτος 1088, όταν το μοναστήρι ανοικοδομήθηκε εκ βάθρων. Αναφορές σε παλαιότερο μοναστικό πυρήνα τοποθετούν τις απαρχές του πριν από τη μεγάλη αυτή οικοδομική φάση. Στη διάρκεια των αιώνων το συγκρότημα γνώρισε επισκευές, ανακαινίσεις και φθορές, διατηρώντας τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του.
Η ονομασία Χοζοβιώτισσα συνδέεται με τα Χόζοβα της Παλαιστίνης. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η εικόνα έφθασε στην Αμοργό κατά την περίοδο της Εικονομαχίας, προκειμένου να διασωθεί από την καταστροφή. Μια παραλλαγή της διήγησης αναφέρει ότι ταξίδεψε στη θάλασσα, ενώ άλλη αποδίδει τη μεταφορά της σε μοναχούς από την Παλαιστίνη. Πρόκειται για παραδόσεις που συνοδεύουν την τιμή της εικόνας και διασώζουν την πνευματική σύνδεση των δύο τόπων.
Μια ακόμη τοπική διήγηση συνδέει την επιλογή της απόκρημνης θέσης με τη σμίλη του πρωτομάστορα, η οποία βρέθηκε ψηλά στον βράχο και ερμηνεύθηκε ως υπόδειξη της Παναγίας για την ανέγερση του ναού. Η παράδοση αυτή παραμένει δεμένη με την ταυτότητα του προσκυνήματος.
Η Μονή πανηγυρίζει στις 21 Νοεμβρίου, στα Εισόδια της Θεοτόκου. Για τους Αμοργιανούς η Χοζοβιώτισσα αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς, συνδεδεμένο με την προσευχή, τη φιλοξενία και τη συνέχεια της τοπικής εκκλησιαστικής ζωής. Αυτή την παράδοση μεταφέρει η παρουσία της εικόνας στη Θεσσαλονίκη.
