Μητροπολίτης Δράμας: Επιφυλάξεις για τη συμφωνία επιστροφής των 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων από τη Βουλγαρία εκφράζει ο Μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος, με επιστολή του προς την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Ο Μητροπολίτης εμφανίζεται δύσπιστος ως προς το ενδεχόμενο να επιστραφούν και τα υπόλοιπα κειμήλια, επισημαίνοντας ότι μόνο από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας έχουν αφαιρεθεί 800 κειμήλια και 430 χειρόγραφα.
Στην επιστολή του, ο Μητροπολίτης Δράμας εκφράζει την έντονη ανησυχία του για τους όρους της συμφωνίας, η οποία προβλέπει την επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων στην Ελλάδα, με αντάλλαγμα την παράδοση στη Βουλγαρία των οστών που αποδίδονται στον τσάρο Σαμουήλ.
Παράλληλα, διατυπώνει ερωτήματα σχετικά με τη διαπραγματευτική δυνατότητα που θα διαθέτει η ελληνική πλευρά μετά την παράδοση των οστών, εκτιμώντας ότι ενδέχεται να αποδυναμωθεί η προσπάθεια διεκδίκησης των υπόλοιπων εκκλησιαστικών θησαυρών.
«Πληροφορήθηκα τη συμφωνία από τα ΜΜΕ»
Ιδιαίτερο σκεπτικισμό εκφράζει ο Μητροπολίτης Δράμας για το γεγονός ότι, παρά τις επανειλημμένες επικοινωνίες του με την υπουργό Πολιτισμού, δεν είχε ενημερωθεί για την επικείμενη συμφωνία ούτε είχε προσκληθεί να συμμετάσχει σε σχετική διαβούλευση.
Όπως αναφέρει, κατά τις τακτικές τηλεφωνικές και προσωπικές επικοινωνίες τους υπενθύμιζε συστηματικά το ζήτημα των κειμηλίων και των χειρογράφων της Ιεράς Μονής Εικοσιφοίνισσας, λαμβάνοντας τη διαβεβαίωση ότι η επιστροφή τους αποτελούσε προτεραιότητα του υπουργείου.
Ωστόσο, όπως υποστηρίζει, πληροφορήθηκε από τα μέσα ενημέρωσης τη συμφωνία μεταξύ των υπουργείων Πολιτισμού Ελλάδας και Βουλγαρίας, καθώς και την προγραμματισμένη τελετή υπογραφής της στις 3 Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη.
«Μόνο από την Εικοσιφοίνισσα έχουν αφαιρεθεί 800 κειμήλια και 430 χειρόγραφα»
Ο Μητροπολίτης Δράμας αμφισβητεί κατά πόσο η επιστροφή των 48 κειμηλίων ανταποκρίνεται στο εύρος των ελληνικών διεκδικήσεων, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, μόνο από την Ιερά Μονή Εικοσιφοίνισσας έχουν αφαιρεθεί 800 κειμήλια και 430 χειρόγραφα.
Επισημαίνει ακόμη ότι, σύμφωνα με όσα πληροφορήθηκε από τα μέσα ενημέρωσης, η συμφωνία δεν περιλαμβάνει αναφορά στην επιστροφή χειρογράφων η παλαιτύπων βιβλίων.
Παρότι, όπως αναφέρει, του μεταφέρθηκε ότι η συγκεκριμένη συμφωνία αποτελεί την πρώτη φάση μιας ευρύτερης διαδικασίας επιστροφής των εκκλησιαστικών θησαυρών, ο ίδιος δηλώνει δύσπιστος ως προς την προοπτική αυτή.
«Επιτρέψτε μου όμως να αμφιβάλλω», σημειώνει χαρακτηριστικά, επικαλούμενος την εμπειρία του από τη στάση της βουλγαρικής πλευράς κατά τα προηγούμενα χρόνια.
Ανησυχία για την παράδοση των οστών του τσάρου Σαμουήλ
Η σημαντικότερη επιφύλαξη του Μητροπολίτη αφορά την παράδοση στη Βουλγαρία των οστών που αποδίδονται στον τσάρο Σαμουήλ.
Κατά την εκτίμησή του, η παράδοσή τους ενδέχεται να περιορίσει σημαντικά τη μελλοντική διαπραγματευτική δυνατότητα της Ελλάδας για την επιστροφή των υπόλοιπων κειμηλίων.
Η συμφωνία που υπέγραψαν οι υπουργοί Πολιτισμού των δύο χωρών προβλέπει την επιστροφή 48 κειμηλίων στην Ελλάδα και την παράδοση των οστών στη Βουλγαρία. Παράλληλα, οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις για επιπλέον ιστορικά αντικείμενα αμοιβαίου ενδιαφέροντος.
Ωστόσο, ο Μητροπολίτης Δράμας εκφράζει την ανησυχία ότι, μετά την ολοκλήρωση της ανταλλαγής, η ελληνική πλευρά θα διαθέτει περιορισμένα διαπραγματευτικά μέσα για τη διεκδίκηση των εκκλησιαστικών θησαυρών που εξακολουθούν να βρίσκονται στη Βουλγαρία.
Κλείνοντας την επιστολή του προς τη Λίνα Μενδώνη, εκφράζει την ελπίδα ότι η ελληνική κυβέρνηση έλαβε την καταλληλότερη απόφαση τόσο για την επιστροφή των εκκλησιαστικών κειμηλίων όσο και για το συμφέρον της χώρας.
Διαβάστε ολόκληρη την επιστολή:
Εξοχωτάτη κ. Υπουργέ,
Σας ενοχλώ για το θέμα των κειμηλίων της Ιεράς Μονής Εικοσιφοινίσσης της Ιεράς Μητροπόλεώς μας και Ιερών Μονών των Ιερών Μητροπόλεων Σερρών και Ξάνθης που συλήθηκαν από τους Βουλγάρους σε διάφορες χρονικές περιόδους κατά τον παρελθόντα αιώνα.
Μέχρι πρόσφατα, στις τακτικές τηλεφωνικές, κατ’ ιδίαν επικοινωνίες μας, συχνά – πυκνά σας υπενθύμιζα το θέμα των κειμηλίων και χειρογράφων που εκλάπησαν από την Ιερά Μονή Εικοσιφοινίσσης και ελάμβανα πάντοτε τη διαβεβαίωσή σας ότι το ζήτημα αυτό βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα των προτεραιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού.
Χωρίς να έχω καμία ενημέρωση και χωρίς να μού έχει ζητηθεί να λάβω μέρος σε κάποια σχετική διαβούλευση, πληροφορήθηκα χθές από τα ΜΜΕ ότι τα Υπουργεία Πολιτισμού Ελλάδος και Βουλγαρίας κατέληξαν σε συμφωνία, η οποία θα υπογραφεί το Σάββατο 3 Οκτωβρίου ε.έ. στη Θεσσαλονίκη.
Η συμφωνία αυτή, όπως μαθαίνω από τα ΜΜΕ προβλέπει, από την πλευρά της Βουλγαρίας, την παράδοση στην Ελλάδα 48 κειμηλίων (χωρίς να γίνεται λόγος για χειρόγραφα η παλαίτυπα βιβλία) και από τη δική μας πλευρά την παράδοση στη Βουλγαρία των οστών που αποδίδονται στον τσάρο της Βουλγαρίας Σαμουήλ.
Εκφράζω τις επιφυλάξεις μου για το συμφέρον που αποκομίζουμε εμείς, ως Ελλάδα, από την εν λόγω συμφωνία, τη στιγμή κατά την οποία μόνο τα κλεμμένα από την Ιερά Μονή Εικοσιφοινίσσης ιερά κειμήλια είναι 800 και τα χειρόγραφα 430.
Μού ειπώθηκε ότι η επιστροφή των 48 κειμηλίων της παραπάνω συμφωνίας είναι η πρώτη φάση μιάς διαδικασίας επιστροφών συληθέντων κειμηλίων. Επιτρέψτε μου όμως να αμφιβάλω, γνωρίζοντας εξ εμπειρίας την από πολλών ετών αδιαλλαξία της άλλης πλευράς και την απροθυμία της για την επιστροφή των κειμηλίων και χειρογράφων.
Πιστεύω ότι παραδίδοντας τα οστά, στο μέλλον θα έχουμε ισχνή διαπραγματευτική δυνατότητα έναντι των κειμηλίων που υπολείπονται.
Ελπίζω να πράξατε το καλύτερο για τους κλεμμένους θησαυρούς των μοναστηριών μας και για το συμφέρον της φιλτάτης πατρίδος μας.
