1. Σήμερα, αδελφοί μου χριστιανοί, γιορτάζουμε έναν άγιο με ωραίο και περίεργο βίο, τον άγιο Πέτρο τον Τελώνη. Αυτός ήταν ένας άσπλαγχνος άνθρωπος, τσιγκούνης που λέγουμε σήμερα. Μια φορά πήγε σ᾽ αυτόν κάποιος πτωχός, που δεν είχε να φάει, και του ζητούσε ελεημοσύνη.
Τότε ο Πέτρος θύμωσε και οργισμένος όπως ήταν, επειδή του ζητούσε ελεημοσύνη, άρπαξε ένα ζεστό καρβέλι, από αυτά που του έφερε ο δούλος του, και το έρριψε σαν πέτρα πάνω στο κεφάλι του για να τον κτυπήσει. Αλλά ο πτωχός άρπαξε στον αέρα το καρβέλι αυτό και έφυγε γρήγορα με χαρά γιατί βρήκε ψωμί για να φάει. Ύστερα από δύο μέρες ο Πέτρος αρρώστησε βαρειά και είδε ένα όραμα. Είδε μία ζυγαριά, που βάρυνε πολύ από τη μία μεριά, γιατί φορτώθηκαν σ᾽ αυτήν όλες οι κακές του πράξεις. Από την άλλη όμως μεριά, σαν καλές πράξεις, δεν είχαν οι άγγελοι να βάλουν τίποτα στη ζυγαριά, παρά μόνον εκείνο το ζεστό καρβέλι, που πέταξε να κτυπήσει τον πεινασμένο, αλλά που τον χόρτασε στην πείνα του. Ο Πέτρος, ύστερα από μέρες, έγινε καλά από την βαρειά του αρρώστια. Και σαν έγινε καλά μοίρασε στους πτωχούς όλα του τα υπάρχοντα, ακόμη και τα ενδύματά του. Ύστερα δε είδε στον ύπνο του τον Χριστό να φοράει τα ρούχα που είχε μοιράσει! Τότε ο Πέτρος, αφού εννόησε καλά πόση δύναμη έχει η ελεημοσύνη, επειδή δεν είχε τίποτε άλλο να δώσει, πούλησε τον εαυτό του ως δούλο σε ένα χρυσοχόο και τα χρήματα που πήρε τα έδωσε ελεημοσύνη. Μετά από καιρό, για να μην ανακαλυφθεί ποιος είναι, έφυγε για τα Ιεροσόλυμα και από εκεί έπειτα πήγε στην Κωσταντινούπολη, όπου παρέδωκε ειρηνικά την ψυχή του στον Θεό.
2. (α) Σήμερα, χριστιανοί μου, 21 του μηνός Ιανουαρίου, εορτάζουμε την μνήμη του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού. Αυτός από την νεαρή του ηλικία κατάλαβε καλά ότι ο σκοπός του ανθρώπου είναι να βρεί τον Θεό και να ενωθεί μαζί Του. Διάβαζε πολύ την Αγία Γραφή και τα βιβλία των αγίων Πατέρων και, επειδή προσευχόταν και πολύ, προόδευσε κατά πολύ στα θεολογικά νοήματα και στην αγιότητα. Με βάση λοιπόν αυτά που διάβαζε και ζούσε έγραψε ένα ωραίο θεολογικό λόγο, στον οποίο λέγει ότι ο άνθρωπος, κάθε άνθρωπος που ζητάει τον Θεό, λειτουργεί σαν ιερέας στον κόσμο. Τι κάνει ο ιερέας; Προσφέρει με την Θεία Λειτουργία τα δώρα, τον άρτο και τον οίνο, στον Θεό και με την ειδική ευχή που διαβάζει στο «Τα Σα εκ των Σων», αυτά τα υλικά δώρα μεταποιούνται, θεώνονται και γίνονται Σώμα και Αίμα Χριστού. Έτσι και ο χριστιανός που ζεί κατά Θεόν, λέγει ο άγιος Μάξιμος. Λειτουργεί σαν ιερέας σ᾽ όλη την κτίση και προσφέρει όλο τον κόσμο στο Θεό. Πως γίνεται αυτό; Ακούστε το με λίγα λόγια: Ο σκοπός του ανθρώπου, είπαμε, είναι να ενωθεί με τον Θεό, να θεωθεί.
[irp posts=”396675″ name=”Άγιοι βασιλομάρτυρες Ρομανόφ: Όσα δεν μπόρεσε να κρύψη η σιωπή”]
Ενούμενος όμως ο άνθρωπος με τον Θεό και θεούμενος φέρει μαζί του και το σώμα του, που κουβαλάει. Αλλά το σώμα του ανθρώπου έχει σχεδόν στοιχεία από όλη την κτίση (και χώμα και νερό και σίδηρο κ.α.). Και έτσι ο άνθρωπος που ενώνεται με τον Θεό ενώνει και όλη την κτίση με τον Θεό. Θεώνει την κτίση! Απέτυχε όμως, αγαπητοί μου, ο άνθρωπος στον υψηλό του σκοπό, στο να ενώσει, δηλαδή, την κτίση με τον Θεό. Απέτυχε, γιατί έφαγε τον απαγορευμένο καρπό, νομίζοντας ότι θεωθεί από αυτόν τον καρπό. Πίστευσε, δηλαδή, ότι θα τον θεώσει η κτίση (βλ. Γεν. 3,5.6) και όχι να θεώσει αυτός την κτίση, όπως ήταν προορισμένος να κάνει. Γι΄ αυτό και ο Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος, και γιορτάσαμε τα Χριστούγεννα, για να πετύχει αυτό που δεν πέτυχε ο άνθρωπος. Γι᾽ αυτό, λέγει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, που εορτάζουμε σήμερα, ότι το έργο που έχει να κάνει ο άνθρωπος για να θεώσει τον εαυτό του και την κτίση, τώρα, μετά την πτώση του, θα το πετύχει διά του θεανθρώπου Ιησού Χριστού, του σαρκωθένος Υιού του Θεού.
(β) Έχει σημασία, λοιπόν, χριστιανοί μου, το ότι ο Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος, το ότι πραγματικά σαρκώθηκε. Ο Ιησούς Χριστός είναι και Θεός και άνθρωπος, είναι Θεάνθρωπος με μία λέξη. Και αφού είναι Θεάνθρωπος, έχει και θεία και ανθρώπινη φύση. Και αφού έχει δύο φύσεις, θεία και ανθρώπινη, έχει και δύο θελήσεις, θεία και ανθρώπινη θέληση. Για το δόγμα αυτό, για την αλήθεια αυτή της πίστης μας, χριστιανοί μου, πολύ αγωνίστηκε ο άγιος Μάξιμος. Γιατί στα χρόνια του υποστηριζόταν πολύ, και από τους βασιλείς ακόμη, η αίρεση των Μονοθελητών. Αυτοί έλεγαν ότι ο Ιησούς Χριστός έχει μία μόνο θέληση, την θεία μόνο. Δηλαδή, έλεγαν ότι ο Υιός του Θεού, ο Ιησούς Χριστός, δεν σαρκώθηκε πραγματικά, ότι δεν είναι πραγματικά Θεάνθρωπος. Όχι, χριστιανοί μου! Ο Υιός του Θεού σαρκώθηκε πραγματικά και γι᾽ αυτό, ως πραγματικός Θεός και πραγματικός άνθρωπος, έχει δύο θελήσεις και θεία και ανθρώπινη. Ένα είναι το Πρόσωπο του Ιησού Χριστού, αλλά δύο είναι οι θελήσεις Του: Η θεία και η ανθρώπινη. Ο άγιος Μάξιμος το έλεγε ως εξής αυτό: «Ο Χριστός ενεργεί ανθρωπίνως ο,τι είναι θεικό, με τα θαύματά Του, και θεοπρεπώς ο,τι είναι ανθρώπινο, κατά το ζωοποιό Πάθος Του».
Για την ορθόδοξη αυτή ομολογία του ο άγιος Μάξιμος υπέστη πολλές διώξεις και φοβερά μαρτύρια. Γιατί και ο αυτοκράτορας Ηράκλειος είχε κλίνει προς αυτήν την αίρεση, προς τον Μονοφυσιτισμό, και ήθελε την ένωση με τους Μονοφυσίτες για την ειρήνη του κράτους. Έτσι διώχθηκε και βασανίσθηκε ο άγιος Μάξιμος, ο ορθόδοξος αυτός Ομολογητής, και μαζί με αυτόν και τα πνευματικά του τέκνα, που έλεγαν την ίδια με αυτόν ορθόδοξη ομολογία. Στον άγιο Μάξιμο έκοψαν την γλώσσα και το χέρι, γιατί αυτά τα δύο ήταν τα όργανα της Ορθόδοξης ομολογίας του! Κήρυττε και έγραφε! Αλλά τελικά, χριστιανοί μου, καταδικάσθηκε η πλάνη του Μονοφυσιτισμού, και έλαμψε η πίστη των Ορθοδόξων. Και εμείς σήμερα, εορτάζοντες τον άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή, τον παρακαλούμε να πρεσβεύει για μας, να κρατήσουμε ακεραία την ορθόδοξη πίστη μας, όπως αυτός και όλοι οι άγιοι Πατέρες μας την παρέδωσαν, ΑΜΗΝ.
Με πολλές ευχές,
† Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας
