ΙΕΡΕΑΣ: Σύμφωνα με την Εκκλησία της Ελλάδος, η αποστολή του ιερέα είναι πρωτίστως πνευματική και ποιμαντική.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ένα φαινόμενο έντονων αντιδράσεων κάθε φορά που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο ένα βίντεο με κάποιον ιερέα ή ακόμη και επίσκοπο να τραγουδά ένα παραδοσιακό τραγούδι ή να συμμετέχει σε έναν παραδοσιακό χορό σε κοινωνική εκδήλωση.
Το ερώτημα που τίθεται είναι απλό: Από πότε η σεμνή συμμετοχή ενός ιερωμένου σε μια κοινωνική ή πολιτιστική εκδήλωση αποτελεί αμαρτία;
Η Ορθόδοξη Εκκλησία ουδέποτε δίδαξε ότι το τραγούδι καθαυτό είναι αμαρτία. Αντιθέτως, η ίδια η λατρευτική ζωή της Εκκλησίας είναι γεμάτη ύμνους, μελωδίες και ψαλμωδίες. Η βυζαντινή μουσική αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους θησαυρούς της Ορθοδοξίας.
Το ίδιο ισχύει και για τους παραδοσιακούς χορούς. Η ελληνική παράδοση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με πανηγύρια, εορτές και κοινωνικές εκδηλώσεις όπου συμμετείχαν κληρικοί και λαϊκοί επί αιώνες. Άλλο πράγμα η υπερβολή, η πρόκληση και η εκκοσμίκευση, και άλλο η ανθρώπινη συμμετοχή σε μια στιγμή χαράς, με μέτρο και αξιοπρέπεια.
Η διάκριση που συχνά χάνεται
Το πρόβλημα ξεκινά όταν ορισμένοι επιλέγουν να απομονώνουν λίγα δευτερόλεπτα από ένα βίντεο και να τα παρουσιάζουν ως δήθεν «σκάνδαλο». Ένας ιερέας που τραγουδά ένα παραδοσιακό τραγούδι σε ένα γάμο ή ένας επίσκοπος που συμμετέχει για λίγα λεπτά σε έναν τοπικό χορό δεν παραβιάζει κανέναν ιερό κανόνα.
Άλλωστε, η Εκκλησία πάντοτε έκανε διάκριση ανάμεσα στην αμαρτία και στην ανθρώπινη κοινωνική ζωή.
Το Βήμα Ορθοδοξίας έχει πολλές φορές ασκήσει κριτική σε περιπτώσεις όπου κληρικοί ή εκκλησιαστικοί παράγοντες υπερέβησαν τα όρια της διακριτικότητας ή προκάλεσαν το κοινό αίσθημα με συμπεριφορές που δεν συνάδουν με το ράσο. Όμως η δικαιοσύνη απαιτεί να μην μπαίνουν όλα στο ίδιο καλάθι.
Τι λένε εκκλησιαστικοί παράγοντες
Όπως επισημαίνουν εκκλησιαστικοί παράγοντες στο vimaorthodoxias.gr, η συμμετοχή ενός ιερωμένου σε έναν σεμνό παραδοσιακό χορό ή η απόδοση ενός παραδοσιακού τραγουδιού δεν συνιστά αμαρτία ούτε αποτελεί λόγο καταδίκης.
«Άλλο πράγμα η ευπρέπεια και άλλο ο φανατισμός. Δεν μπορούμε να βαφτίζουμε αμαρτία κάθε ανθρώπινη εκδήλωση χαράς. Η Εκκλησία δεν είναι ξένη προς την ελληνική παράδοση ούτε προς την ανθρώπινη κοινωνία», σημειώνουν χαρακτηριστικά.
Οι ίδιοι τονίζουν ότι ο ιερέας οφείλει να διατηρεί το μέτρο και την αξιοπρέπεια που επιβάλλει η αποστολή του. Αυτό όμως διαφέρει ουσιαστικά από την άποψη ότι απαγορεύεται να τραγουδήσει ή να χορέψει σε κάθε περίσταση.
Ο κίνδυνος του σκανδαλισμού μέσω διαδικτύου
Τα κοινωνικά δίκτυα συχνά λειτουργούν με υπερβολή. Ένα βίντεο λίγων δευτερολέπτων μπορεί να προκαλέσει χιλιάδες σχόλια χωρίς να είναι γνωστό το πλήρες πλαίσιο της εκδήλωσης.
Δυστυχώς, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου διαδίδονται θεωρίες συνωμοσίας ή ακραίες απόψεις που παρουσιάζουν ως «πτώση της πίστεως» ακόμη και την απλή συμμετοχή ενός κληρικού σε ένα τοπικό πανηγύρι.
Η Ορθόδοξη παράδοση, όμως, δεν χαρακτηρίζεται από ακρότητες αλλά από διάκριση. Οι Άγιοι Πατέρες μιλούν για μέτρο, ταπείνωση και πνευματική εγρήγορση, όχι για μια ζωή αποκομμένη από κάθε ανθρώπινη έκφραση.
Η ουσία βρίσκεται αλλού
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ένας ιερέας τραγούδησε ένα παραδοσιακό τραγούδι ή χόρεψε έναν καλαματιανό σε μια τοπική γιορτή.
Το ερώτημα είναι αν υπηρετεί με συνέπεια το ποίμνιό του, αν τελεί με ευλάβεια τα Ιερά Μυστήρια, αν αποτελεί παράδειγμα αγάπης, ταπείνωσης και προσφοράς.
Εκεί κρίνεται η διακονία ενός ιερέα και όχι σε ένα στιγμιότυπο λίγων δευτερολέπτων από μια ανθρώπινη στιγμή χαράς.
Η Εκκλησία πάντοτε ζητούσε από τους κληρικούς σοβαρότητα και μέτρο. Δεν δίδαξε όμως ποτέ ότι ένα σεμνό τραγούδι ή ένας παραδοσιακός χορός αποτελούν από μόνοι τους αμαρτία. Και ίσως σήμερα, περισσότερο από ποτέ, χρειάζεται ψυχραιμία, διάκριση και λιγότερη διάθεση καταδίκης.
