Προς το ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ – Υπό του Γέροντος Μαξίμου Ιβηρίτου
ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΜΑΞΙΜΟΣ Ο ΙΒΗΡΙΤΗΣ – Υπό του Γέροντος Μαξίμου Ιβηρίτου: Ο πολύτιμος μαργαρίτης της Ελλαδικής Εκκλησίας και σύγχρονος Άγιος, Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κυρός Κοσμάς.
Ο θείος Απόστολος Παύλος λέγει, ότι «όσοι Πνεύματι Θεού άγονται, ούτοί εισιν υιοί Θεού» (Ρωμ. η΄, 14), το δε να γίνει τις άξιος να λάβει Πνεύμα Άγιον και να γίνει υίος Θεού, είναι των Αγίων επιθυμιών και πόθων η κορυφή, εις την οποίαν, όταν ανέλθει τις, ευρίσκει νοός και καρδίας ανάπαυσιν.
Εις αυτήν την υπερφυσικήν, την θείαν κορυφήν, την υψίστην μακαριότητα της απολαύσεως του άκρου αγαθού δια της εργασίας των αρετών ηξιώθησαν να φθάσουν οι απ’ αιώνος Άγιοι του Θεού.
Εκ τούτων, άλλοι μεν εν καιρώ διωγμών ήθλησαν ως Μάρτυρες, αντιστάθηκαν γενναίως κατά της αμαρτίας και της πλάνης, αγωνίσθηκαν και επάλαισαν και το αίμα αυτών προθύμως έχυσαν, άλλοι δε αγωνίσθηκαν ως Όσιοι και Ασκηταί, εβάδισαν την στενήν και τεθλιμμένην οδόν και ήσαν ανά πάσαν στιγμήν έτοιμοι να χύσουν και την τελευταίαν σταγόνα του αίματός των υπέρ του Κυρίου, δι’ ό και ως «Μάρτυρες τη προαιρέσει» λογίζονται.
Τούτων των απ’ αιώνος Αγίων, των Μαρτύρων, οι οποίοι δι’ αίματος ετελειώθησαν, των Οσίων και Ασκητών, οι οποίοι δια της ασκήσεως εμιμήθησαν την Αγγελικήν πολιτείαν, τας μάχας, τας νίκας, τα ηρωικά εν γένει κατορθώματα, η του Χριστού Εκκλησία δεν αφήκε να λησμονηθούν, αλλ’ εκτελούσα εντολήν των θεοφόρων Αποστόλων και των μακαρίων Πατέρων, κατέγραψεν εις βιβλία προς σωτηρίαν του Γένους ημών, δια να αναγιγνώσκουν και να βλέπουν αι νεώτεραι γενεαί.
Τα υποδείγματα της αρετής ταύτης έχομεν και ημείς σήμερα ανάγκην, καθότι η οδός, φέρουσα προς την αρετήν, δεν είναι εύκολος οδός, αλλ’ οδός δύσκολος, τραχεία, εναντία και ανηφορική· προ παντός δι’ εκείνους, οι οποίοι δεν έχουν υποστή ακόμη την εσωτερικήν της καρδίας κάθαρσιν και δεν έχουν εξ ολοκλήρου παραδώσει τον εαυτόν των εις τον Κύριον, αλλά πολεμούνται και σείονται από τας κακίας και τα πάθη, τα οποία υποδουλώνουν τας ψυχάς και εγκαθιστούν μεταξύ των ανθρώπων την φρικτήν τυραννίαν.
Δια τούτο, λοιπόν, και πολλών μέσων έχομεν ανάγκην δια να παρηγορηθώμεν και να ενισχυθώμεν εν τη αρετή. Έχομεν ανάγκην συμβουλών, προτροπών και παραινέσεων, ως και της αναγνώσεως του Βίου εκείνων, οι οποίοι έζησαν προ ημών και εβάδισαν την δύσκολον οδόν της αρετής. Ο άνθρωπος επλάσθη δια την αρχαίαν Πατρίδα, τον Παράδεισον, όστις παραμένει ανοικτός δι’ όσους θέλουν να σωθούν. Και θα σωθούν εκείνοι οι οποίοι πιστεύουν και τηρούν το Ευαγγέλιον του Χριστού, και ουχί το υπαγορευθέν εις αυτούς υπό του δολομήτου σατάν.
Είναι γεγονός, ότι οι Βίοι των Αγίων ελκύουν και δεν αφήνουν να καταληφθεί από την απελπισίαν και την απόγνωσιν πάσα υπέρ της αρετής αγωνιζομένη ψυχή. Και δια να ομιλήσωμεν δια παραδείγματος, αναφερόμεθα ουχί εις εν παλαιόν χριστιανικόν πρότυπον αρετής και μιμήσεως Χριστού, αλλ’ εις εν σύγχρονον πρότυπον, ίνα φανεί ότι και σήμερα δεν εξέλιπον οι άνθρωποι του Θεού, οίτινες ως στύλοι υψιπετείς στηρίζουν άπασαν την οικουμένην, ώστε να μη σαλευθώσι και αυτά τα θεμέλια της γης εν δυσχειμέροις χρόνοις και καιροίς, εν οις τα σημεία του «Θηρίου» της Αποκαλύψεως είναι πλέον ορατά.
Το αδαμάντινον πρότυπον αρετής και αγιότητος, περί του οποίου αναφερόμεθα ενταύθα, είναι ο πολύτιμος μαργαρίτης της Ελλαδικής Εκκλησίας και σύγχρονος Άγιος, Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κυρός Κοσμάς, Μάρτυς της ως μη ώφειλεν εθνοκτόνου διχαστικής Κορωνοϊκής εποχής, η μορφή του οποίου μας ενέπνευσε και πάλιν κατά την πρόσφατον επίσκεψίν μας εις τα ηγιασμένα Αιτωλικά χώματα υπό του μεγάλου Αγίου και Διδάχου του Γένους, Κοσμά του Αιτωλού, του Διδασκάλου Οσίου Ευγενίου του Αιτωλού και πλείστων άλλων τοπικών Αγίων και Μαρτύρων της Ορθοδόξου ημών Πίστεως.
Ο Πανιερώτατος μακαριστός Κοσμάς, κατά κόσμον Κωνσταντίνος Παπαχρήστος, εγεννήθη εις την Σκουτεσιάδαν Αγρινίου το 1945, και ήταν γόνος ιερατικής και απλής οικογενείας. Μετά τας γυμνασιακάς σπουδάς κατέστη πτυχιούχος του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου Αθηνών το 1971 και της Θεολογίας εις το Αριστοτέλειον Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης το 1976. Διάκονος και Πρεσβύτερος εχειροτονήθη υπό του επιχωρίου μακαριστού Μητροπολίτου Θεοκλήτου το 1974. Αργότερα έλαβε και το οφφίκιον του Αρχιμανδρίτου.
Ο ίδιος επί τριάκοντα και πλέον έτη υπηρέτησεν ως Ιεροκήρυξ την Ιεράν Μητρόπολιν Αιτωλίας και Ακαρνανίας, και την 8ην Οκτωβρίου 2005 εχειροτονήθη Μητροπολίτης αυτής. Η χειροτονία του έλαβε χώραν εις τον Καθεδρικόν Ιερόν Ναόν των Αθηνών υπό του αειμνήστου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κυρού Χριστοδούλου.
Κατά κυριολεξίαν, ο μακαριστός υπήρξε Θεόκλητος και Δημόκλητος. Το έργον του ήταν ποικίλον: πνευματικόν, ποιμαντικόν, φιλανθρωπικόν και αντιαιρετικόν· όμως, η μεγαλύτερα αυτού προσφορά ήταν εις τον νεανικόν τομέα. Επί το γενικώτερον, κατά τα 16 έτη της ποιμαντορίας του ως Μητροπολίτου της Ιεράς Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας, προσέφερεν εξαίρετον και ανεκτίμητον έργον εις την τοπικήν κοινωνίαν, έχων ως επίκεντρον τον άνθρωπον και την στήριξιν των αδυνάμων.
Υπήρξε γνήσιος Πατήρ του λαού της θεοσώστου Ιεράς Μητροπόλεως αυτού, και προ πάντων Ομολογητής της Ορθοδόξου ημών Εκκλησίας. Είχεν αρετήν και τόλμην! Ήταν εκφραστής της γνησίας «Πατερικής Θεολογίας» και ουχί της καινοτόμου «Μεταπατερικής Θεολογίας». Έλαβε «νουν και φρένας» παρά του δωρεοδότου Θεού, όπως όλοι οι εις Χριστόν πιστεύοντες κατά την ρήσιν της Αγίας Ευφημίας προς τον τύραννον ανθύπατον Πρίσκον, χαρίσματα τα οποία εκράτησεν άχρι τέλους. Όσοι δεν τον κατενόησαν, ηδίκησαν εαυτούς και άλλους.
Όλως εξαιρέτως ηγάπα τον Μοναχισμόν και ηγαπάτω υπό πάντων. Ήταν γλυκύς, ευγενής, πράος, καλλίφωνος και καλός γνώστης της ψαλτικής τέχνης. Τα πνευματικά του τέκνα θεωρούν, ότι η ευχή την οποίαν έκαμεν εις τον ενθρονιστήριον λόγον του, όπως ομοιάσει με τον Άγιον Κοσμάν τον Αιτωλόν, εξεπληρώθη πλήρως. Ευχόμεθα από καρδίας, όπως εύρει αξίους διαδόχους μιμητάς, οι οποίοι θα βαδίσουν επί τοις ίχνεσιν αυτού, δια να αναπαύσουν τον ευσεβή και περιούσιον επιχώριον λαόν του Θεού, καθώς και αυτήν την συνείδησιν του πληρώματος της Ορθοδόξου ημών Εκκλησίας.
Η δε Αγία μας Εκκλησία ευρίσκεται πάλαι τε και νυν εις το στόχαστρον σκοτεινών ξένων κέντρων, όπως τονίζει και ο Λεοντόθυμος Ιεράρχης πρώην Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβρόσιος εις μίαν πρόσφατον Υπομνηματικήν και Ομολογιακήν Επιστολήν του προς την Ιεράν Σύνοδον της Εκκλησίας της Ελλάδος, γράφων χαρακτηριστικώς τα εξής: «Το Σώμα του Χριστού, η Εκκλησία βάλλεται. Βάλλεται από σκοτεινές δυνάμεις, ξένα κέντρα συμφερόντων που κινούν τα νήματα της ανθρωπότητος. Κι έχουν εξουσία στις κυβερνήσεις, αλλά και στις απανταχού θρησκείες. Αλλά και στη Μία Αληθινή, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία…»
Ο μακαριστός Κοσμάς ήρχισε τον βίον του πτωχός, και ως πτωχός ανεχώρησε δια την ποθητήν του Χριστού Ουράνιον Βασιλείαν, δια να ευφραίνηται εκεί αιωνίως μετά πάντων των Αγίων. Εκοιμήθη 77χρονος, περί ώραν 7,30΄ την πρωίαν της Δευτέρας της 3ης Ιανουαρίου 2022, κατόπιν διαρκούς νοσηλείας 25 ημερών εις το Γενικόν Νοσοκομείον Αθηνών «Ευαγγελισμός». Η είδησις της κοιμήσεως αυτού προεκάλεσε μέγα πένθος εις άπασαν την Αιτωλοακαρνανίαν και την λοιπήν Ελλαδικήν χώραν.
Η Εξόδιος αυτού Ακολουθία εψάλη εις τον Μητροπολιτικόν Ιερόν Ναόν του Αγίου Σπυρίδωνος Μεσολογγίου την 4ην Ιανουαρίου 2022, παρουσία Ιεραρχών και εκπροσώπων της Πολιτείας. Επικηδείους λόγους εξεφώνησαν εκ μέρους της Ιεράς Συνόδου ο Αρχιγραμματεύς, Επίσκοπος Ωρεών Φιλόθεος Θεοχάρης, αρχόμενος με το «εσίγησε το γλυκό στόμα του σεπτού και ταπεινού Ιεράρχου… που μετέβη στην όντως ζωή». Εκ μέρους δε του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου ωμίλησεν ο τοποτηρητής και χοροστατών Σεβ. Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος.
Η Ταφή του εγένετο την ιδίαν ημέραν εις την Ιεράν Μονήν Εισοδίων της Θεοτόκου Μυρτιάς Τριχωνίδος, κατόπιν ιδικής του επιθυμίας. Εις την κήδευσίν του προσήλθε πλήθος ανθρώπων, διαφόρων ηλικιών, οίτινες εκραύγαζον την λέξιν: «Άγιος»! Η ιδία λέξις δεσπόζει και σήμερα επί του Τάφου του, καθότι πολλοί πιστοί συρρέουν εκεί, δια να τον χαιρετήσουν και να λάβουν την ευλογίαν του.
Κατά κοινήν ομολογίαν εθεωρήθη εξαιρετικός ποιμενάρχης, του οποίου η ποιμαντορία είχεν εις το επίκεντρον τον άνθρωπον. Η κρίσις εγένετο. Εκρίθη ως πιστός και άοκνος εργάτης της Ορθοδοξίας και του λόγου του Θεού. Ο Δίκαιος Κριτής, γνωρίζων τα μύχια της καρδίας καθενός, τας δοκιμασίας και τους αγώνας αυτού, θα φανερώσει, δια πλειόνων σημείων, ότι το όνομά του εγράφη όντως εις την Βίβλον της Ζωής. Τον μακαριστόν εγνωρίσαμεν και ημείς, μέσω ομιλιών και συνεδρίων εις την Αιτωλοακαρνανίαν και είχομεν βαθυτάτην αλληλοεκτίμησιν.
Τον Νοέμβριον του 2024 το Δημοτικόν Συμβούλιον Αγρινίου απεφάσισε την κατασκευήν και τοποθέτησιν Προτομής του εις κεντρικόν σημείον της πόλεως. Τα Αποκαλυπτήρια αυτής ετελέσθησαν μεγαλοπρεπώς την 4ην Ιανουαρίου 2025 εις τον αύλειον χώρον του Μητροπολιτικού Ιερού Ναού Ζωοδόχου Πηγής Αγρινίου, κατά το τριετές μνημόσυνον αυτού.
Την Αγιότητά του καταμαρτυρεί άπας ο ένθεος και ασκητικός Βίος αυτού, και βεβαίως η ευωδία του θαλάμου νοσηλείας του κατά τας τελευταίας ημέρας της επιγείου αυτού ζωής. Ομολογουμένως, εις την συνείδησιν και την καρδίαν του πιστού λαού της Αιτωλοακαρνανίας και πέραν αυτής, ο αοίδιμος έχει καταταχθεί εις την χορείαν των Αγίων Ιεραρχών της Εκκλησίας μας.
Αυτήν την αληθή Αγιότητα, παγκοίνως ανεγνωρισμένην από τον ευσεβή κόσμον των Αιτωλοακαρνάνων και τον ευρύτερον Ορθόδοξον κόσμον, είθε να εορτάσωμεν πανηγυρικώς κατά την εν καιρώ επίσημον Αγιοκατάταξιν αυτού.
[Έγραφον εν τω Αγιωνύμω Όρει του Άθω την 1/14 Σεπτεμβρίου 2026.
Γέρων Μάξιμος Ιβηρίτης, Επίτιμον Μέλος του Συνδέσμου Αιτωλοακαρνάνων «Όσιος Ευγένιος ο Αιτωλός»].
