ΤΟΥΡΚΙΑ: Έντονη ανησυχία προκαλεί στην Αθήνα η πληροφορία ότι η Τουρκία προετοιμάζει νομοθετική πρωτοβουλία με στόχο να εντάξει στην εσωτερική έννομη τάξη της τις διεκδικήσεις που προβάλλει σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Σύμφωνα με πληροφορίες και διεθνή δημοσιεύματα, η Άγκυρα εξετάζει την κατάθεση σχετικού νομοσχεδίου στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, επιχειρώντας να θεσμοθετήσει τις θέσεις της περί υφαλοκρηπίδας, θαλασσίων ζωνών, ΑΟΖ και περιοχών έρευνας και διάσωσης.
Η εξέλιξη θεωρείται εξαιρετικά σοβαρή, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε σημαντικές πρωτοβουλίες για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, τις ενεργειακές έρευνες και τις στρατηγικές συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με αναλυτές, η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο πολιτικό και νομικό πλαίσιο, το οποίο θα χρησιμοποιεί ως εργαλείο πίεσης τόσο προς την Ελλάδα όσο και προς τη διεθνή κοινότητα.
Στο στόχαστρο η ελληνική υφαλοκρηπίδα
Η ελληνική πλευρά παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η τουρκική πρωτοβουλία φαίνεται να βασίζεται στους γνωστούς χάρτες του τουρκικού κέντρου DEHUKAM, οι οποίοι αμφισβητούν πλήρως την επήρεια των ελληνικών νησιών σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.
Στην ουσία, η Άγκυρα επαναφέρει τη λογική του τουρκολιβυκού μνημονίου, επιχειρώντας να εμφανίσει ως «τουρκικές θαλάσσιες ζώνες» περιοχές που η Ελλάδα θεωρεί τμήμα των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Η Αθήνα επιμένει ότι η θέση της στηρίζεται απολύτως στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο αναγνωρίζει πλήρη δικαιώματα σε νησιά και νησιωτικά συμπλέγματα.
Διπλωματικές πηγές τονίζουν ότι καμία μονομερής νομοθετική ενέργεια της Τουρκίας δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος της Ελλάδας.
Το βλέμμα σε Κρήτη και Καστελλόριζο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι τουρκικές κινήσεις συνδέονται άμεσα με τις έρευνες νοτίως της Κρήτης και τις συμφωνίες της Ελλάδας με διεθνείς ενεργειακούς κολοσσούς.
Η Άγκυρα ενοχλείται ιδιαίτερα από τις συμφωνίες που έχει υπογράψει η Αθήνα με την ExxonMobil αλλά και από τη σταδιακή εδραίωση συνεργασιών Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ.
Παράλληλα, η Τουρκία επιδιώκει να διατηρήσει ενεργό το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας», θεωρώντας ότι η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί πεδίο στρατηγικής αντιπαράθεσης για τον έλεγχο ενεργειακών και γεωπολιτικών ισορροπιών.
Οι διεθνείς αναλυτές προειδοποιούν
Στο διεθνές συνέδριο Ορθοδοξίας στην Αθήνα, όπου συμμετείχαν γεωστρατηγικοί αναλυτές από τις ΗΠΑ και τη Γαλλία, εκφράστηκαν έντονες ανησυχίες για τις εξελίξεις στην περιοχή.
Ο Αμερικανός αναλυτής Michael Rubin σημείωσε στο vimaorthodoxias.gr ότι «η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει πολιτικές διεκδικήσεις σε κρατική νομική πραγματικότητα, ώστε να ενισχύσει μελλοντικές επιχειρησιακές κινήσεις».
Από την πλευρά του, ο Γάλλος διεθνολόγος François Heisbourg υπογράμμισε ότι «η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει μια από τις πιο ευαίσθητες γεωπολιτικές ζώνες του πλανήτη, με άμεση εμπλοκή ευρωπαϊκών και αμερικανικών συμφερόντων».
Οι δύο αναλυτές τόνισαν ότι η Ελλάδα θα πρέπει να συνεχίσει να στηρίζεται στις διεθνείς συμμαχίες και στη σταθερή επίκληση του διεθνούς δικαίου.
Η στάση της Αθήνας
Το Υπουργείο Εξωτερικών εξετάζει προσεκτικά όλα τα δεδομένα, ενώ κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί τετελεσμένα.
Παράλληλα, σε διπλωματικό επίπεδο συνεχίζονται οι επαφές με εταίρους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και με τις ΗΠΑ και τη Γαλλία, καθώς η Αθήνα θεωρεί ότι οι τουρκικές κινήσεις δεν αφορούν μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά συνολικά τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι ενεργειακοί σχεδιασμοί, καθώς η περιοχή αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.
Ο παράγοντας Χακάν Φιντάν
Τουρκικές πηγές αναφέρουν ότι κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση του νομοσχεδίου έχει ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με την Αθήνα.
Ωστόσο, στην Ελλάδα υπάρχει έντονος προβληματισμός για το αν οι τουρκικές κινήσεις εντάσσονται σε μια τακτική εσωτερικής κατανάλωσης ή αν αποτελούν προετοιμασία για νέα περίοδο έντασης.
Το ΝΑΤΟ και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παρακολουθούν επίσης στενά τις εξελίξεις, καθώς οποιαδήποτε κρίση στο Αιγαίο θα επηρεάσει συνολικά τη νοτιοανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.
Το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο
Το αν η Τουρκία θα προχωρήσει τελικά σε πλήρη κατάθεση του νομοσχεδίου ή αν θα επιχειρήσει μια πιο ήπια εκδοχή μένει να φανεί το επόμενο διάστημα.
Πάντως, στην Αθήνα επικρατεί η εκτίμηση ότι η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο διαπραγματευτικό και επιχειρησιακό περιβάλλον στην περιοχή, συνδέοντας τις θαλάσσιες διεκδικήσεις με ενεργειακά και γεωπολιτικά συμφέροντα.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, εμφανίζεται αποφασισμένη να απαντήσει με διπλωματικά μέσα, ισχυρές διεθνείς συμμαχίες και σταθερή προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, στέλνοντας μήνυμα ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί αμφισβήτηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
