Ο τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, προσπαθεί να αλλάξει την εικόνα της χώρας του στο Κογκρέσο γιατί έχει καταλάβει από την πρώτη θητεία Τραμπ ότι εκτός από τον Λευκό Οίκο, έχει ανάγκη και τους βουλευτές.
Την τελευταία δεκαετία δεν έχουν λείψει τα προβλήματα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Από τις αντεγκλήσεις στα θέματα της Μέσης Ανατολής και της Ρωσίας μέχρι τη στήριξη των Κούρδων της Συρίας, οι σχέσεις της Ουάσιγκτον με την Αγκυρα έχουν συνηθίσει να πορεύονται από τη μια κρίση στην άλλη.
Μετά την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, η τουρκική πλευρά φαίνεται να διαβλέπει ένα παράθυρο ευκαιρίας για τη βελτίωση των σχέσεων και την υπέρβαση των εμποδίων. Με αυτό το δεδομένο, προχωρεί σε ανάλογες κινήσεις στην Ουάσιγκτον που αποσκοπούν να προετοιμάσουν το έδαφος για την επερχόμενη τετραετία.
Ο σκόπελος
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ποντάρει για ακόμα μια φορά στην προσωπική σχέση και τη «χημεία» με τον Τραμπ, στοιχείο που προφανώς απουσίαζε στα χρόνια της θητείας του Τζο Μπάιντεν. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο τούρκος πρόεδρος προτιμά να παρακάμπτει την πολυπλοκότητα του αμερικανικού πολιτικού συστήματος και να διαπραγματεύεται τα προβλήματα απευθείας στο ανώτατο επίπεδο με τον Τραμπ.
Το πρόβλημα, όμως, για τον Ερντογάν είναι ότι ο αμερικανός ομόλογός του δεν απολαμβάνει την ίδια ελευθερία κινήσεων ώστε να μπορεί να πράττει τα όσα ενδεχομένως τού υπόσχεται. Αυτό έγινε εμφανές κατά την πρώτη θητεία Τραμπ αλλά και αργότερα, με τον Μπάιντεν, όταν τα σχέδια της Αγκυρας σκόνταψαν ουκ ολίγες φορές στον σκόπελο του Κογκρέσου, όπου η θέση της Τουρκίας έχει υποχωρήσει δραματικά τα τελευταία χρόνια.
Το πόσο έχει πληγεί η εικόνα της Τουρκίας στο Καπιτώλιο φαίνεται και από τη μείωση των μελών της ομάδας αμερικανοτουρκικής φιλίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Για παράδειγμα, την περίοδο 2015-2016 αριθμούσε 160 μέλη, το οποίο την καθιστούσε την τρίτη μεγαλύτερη ομάδα μετά από εκείνες της Ινδίας και της Ταϊβάν. Σήμερα η ομάδα της Τουρκίας έχει μόνο 81 μέλη.
Αυτό το πάθημα φαίνεται ότι έχει γίνει μάθημα στην Αγκυρα, γι’ αυτό μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου οι εταιρείες λόμπι και οι φίλοι της Τουρκίας επαναδραστηριοποιούνται έντονα στο Κογκρέσο. Σύμφωνα με πληροφορίες, σε αυτά τα ραντεβού οι εκπρόσωποι της Τουρκίας βάζουν ως κύριο θέμα την αμυντική συνεργασία και την ανάγκη να ξεμπλοκαριστούν τα εκκρεμή εξοπλιστικά ζητήματα.
Επίσης, ένα δεύτερο θέμα στο οποίο εστιάζουν είναι η στήριξη των ΗΠΑ στους κούρδους μαχητές στη Συρία. Στόχος αυτού του «ανοίγματος» είναι να βελτιωθεί το πολιτικό κλίμα για την Τουρκία στο Κογκρέσο ώστε οι πιθανές κινήσεις του Τραμπ να βρουν αυτή τη φορά περισσότερα ευήκοα ώτα στους διαδρόμους του Καπιτωλίου.
Αρνητικό κλίμα
Ωστόσο, η στρατηγική αυτή δεν έχει αποδώσει ακόμη καρπούς και το αρνητικό κλίμα για την Τουρκία δεν έχει ξεπεραστεί στο Κογκρέσο. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι χωρίς μια ουσιαστική λύση στο ζήτημα των ρωσικών S-400 που διαθέτει η Τουρκία, οι αμερικανοί νομοθέτες δεν πρόκειται να μαλακώσουν τη στάση τους σε ό,τι έχει να κάνει με την επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα των F-35.
Επίσης, στο θέμα των κούρδων μαχητών στη Συρία, οι επαφές της τουρκικής πλευράς δεν έχουν παραγάγει αποτελέσματα με δεδομένο ότι η συντριπτική πλειοψηφία των νομοθετών, και δη των συντηρητικών, εξακολουθεί να αντιτίθεται σε οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια. Οι Κούρδοι στη Συρία διαχειρίζονται τη λειτουργία των κέντρων στα οποία κρατούνται οι μαχητές του ISIS. Στην Αγκυρα έχουν πλέον συνειδητοποιήσει ότι δεν πρόκειται να βρεθεί κανένας λογικός άνθρωπος στην Ουάσιγκτον που θα διακινδυνεύσει να ανοίξει το κουτί της Πανδώρας στη Συρία επιτρέποντας στους Τούρκους να χτυπήσουν τους Κούρδους.
Τα κέντρα κράτησης
Για αυτό η Αγκυρα προσαρμόζει τη στρατηγική της αναλόγως, βάζοντας στο τραπέζι για πρώτη φορά την ιδέα να αναλάβει η ίδια η Τουρκία την ευθύνη για τα κέντρα κράτησης των μαχητών του ΙSIS. Η πρόταση αυτή μπορεί εν δυνάμει να αλλάξει τα δεδομένα και μένει να φανεί πώς θα αξιολογηθεί από τα μέλη του Κογκρέσου. Σε προγενέστερη συνομιλία με «Το Βήμα», ο αμερικανός υφυπουργός Εξωτερικών Τζον Μπας είχε αναφέρει ότι είναι εύλογο να περιμένουμε τη μετάβαση του ελέγχου των κέντρων κράτησης από τους Κούρδους σε κάποια κεντρική διοίκηση στη Συρία, χωρίς όμως να προσδιορίσει χρονικό ορίζοντα.
Το «παράθυρο ευκαιρίας» που διαβλέπει η Τουρκία από την εκλογή του Τραμπ ίσως να είναι μικρότερο από όσο είχε αρχικά φανταστεί. Ο αναλυτής του Center for American Progress, Αλαν Μακόφσκι, γράφει σε άρθρο του με τίτλο «Τουρκία: η διαχείριση ενός μη φιλικού συμμάχου» ότι οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις καθίστανται πιο εύθραυστες καθώς «ένας από τους ισχυρότερους πυλώνες υποστήριξης της Τουρκίας, οι αμερικανο-εβραϊκές οργανώσεις, σήμερα είναι ως επί το πλείστον εχθρικές εξαιτίας της ακατάπαυστης αντι-ισραηλινής ρητορικής του Ερντογάν και της υποστήριξης της Χαμάς».
tovima.gr
