ΙΡΑΝ – ΗΠΑ: Σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο σταυροδρόμι φαίνεται να εισέρχεται η αμερικανική στρατηγική απέναντι στο Ιράν, καθώς στην Ουάσιγκτον ενισχύονται οι προβληματισμοί για το κατά πόσο η συνέχιση των βομβαρδισμών μπορεί πράγματι να οδηγήσει σε πολιτική νίκη.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου – VIMAORTHODOXIAS.GR | ΑΝΑΛΥΣΗ
Οι διαδοχικές επιχειρήσεις που καταγράφει επισήμως η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ – CENTCOM επιβεβαιώνουν την ένταση της στρατιωτικής πίεσης, την ώρα που το ερώτημα μετατοπίζεται πλέον από το «πόσο μπορεί να πληγεί το Ιράν» στο «τι επιτυγχάνεται στρατηγικά μετά τα πλήγματα». (Centcom)
Στρατιωτικές εκτιμήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και αναλύσεις στην Ελλάδα για τις συνέπειες της ιρανικής κρίσης, συγκλίνουν σε ένα κρίσιμο σημείο: η υπεροχή στον αέρα δεν συνεπάγεται αυτομάτως πολιτική υποταγή του αντιπάλου. Το ΕΛΙΑΜΕΠ έχει ήδη εξετάσει τις συνέπειες της σύγκρουσης ακόμη και για την ελληνική αμυντική πολιτική, δείχνοντας πόσο μακριά από τα ιρανικά σύνορα μπορεί να φθάσει η στρατηγική επίδραση μιας παρατεταμένης κρίσης. (ΕΛΙΑΜΕΠ)
Ο Νταν Κέιν και το πραγματικό δίλημμα
Στο κέντρο των συζητήσεων βρίσκεται ο αρχηγός του Μικτού Επιτελείου των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν.
Το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η αμερικανική στρατιωτική ηγεσία δεν είναι εάν οι ΗΠΑ διαθέτουν τη δύναμη να καταστρέψουν επιπλέον στόχους. Την διαθέτουν.
Άλλωστε, σε προηγούμενη μεγάλη επιχείρηση κατά του Ιράν, ο ίδιος ο Κέιν είχε παρουσιάσει επισήμως τη χρήση δεκάδων όπλων ακριβείας, μεταξύ των οποίων και τα πανίσχυρα διατρητικά GBU-57. (U.S. Department of War)
Το ερώτημα όμως είναι διαφορετικό:
Τι συμβαίνει την επόμενη ημέρα;
Αυτό ακριβώς είναι το στρατηγικό αδιέξοδο. Περισσότερες αεροπορικές επιδρομές μπορούν να προκαλέσουν τεράστιες υλικές καταστροφές, χωρίς απαραίτητα να αναγκάσουν την ιρανική ηγεσία να δεχθεί τους όρους της Ουάσιγκτον.
Διεθνείς στρατιωτικές αναλύσεις έχουν ήδη επισημάνει ότι μια μεγάλη νέα κλιμάκωση, εφόσον δεν συνοδευθεί από χερσαία επιχείρηση, είναι αμφίβολο εάν θα επιτύχει εκεί όπου προηγούμενες φάσεις της στρατιωτικής πίεσης δεν πέτυχαν. (Al-Monitor)
Η παγίδα της κλιμάκωσης
Η δεύτερη μεγάλη ανησυχία είναι η αντίδραση της Τεχεράνης.
Το Ιράν δεν χρειάζεται να νικήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ με τη συμβατική έννοια. Αρκεί να αυξήσει το οικονομικό και πολιτικό κόστος της σύγκρουσης.
Αμερικανικοί στρατηγικοί αναλυτές έχουν περιγράψει την ιρανική λογική ως στρατηγική έντονων αντιποίνων απέναντι σε αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα. (CSIS)
Οι πιθανές επιλογές της Τεχεράνης περιλαμβάνουν επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, πίεση σε συμμάχους των ΗΠΑ, χτυπήματα εναντίον ενεργειακών υποδομών και νέες κινήσεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.
Και εδώ βρίσκεται ο μεγάλος φόβος της Ουάσιγκτον: ένα νέο αμερικανικό πλήγμα να μην αποτελέσει το τέλος μιας στρατιωτικής φάσης αλλά την αρχή ενός ακόμη μεγαλύτερου γύρου αντιποίνων.
Το πρόβλημα που δεν λύνεται εύκολα: πυρομαχικά
Υπάρχει όμως και μία λιγότερο θεαματική, εξαιρετικά σοβαρή παράμετρος: τα αποθέματα.
Ένας σύγχρονος πόλεμος υψηλής έντασης καταναλώνει τεράστιες ποσότητες προηγμένων πυραύλων, αναχαιτιστών και όπλων ακριβείας.
Οι ΗΠΑ δεν σχεδιάζουν μόνο για το Ιράν. Πρέπει ταυτόχρονα να διατηρούν επαρκή αποθέματα για την προστασία δικών τους δυνάμεων, για δεσμεύσεις έναντι συμμάχων και για άλλα πιθανά μέτωπα.
Η συνεχής χρήση προηγμένων πυρομαχικών δημιουργεί επομένως ένα στρατηγικό δίλημμα: πόσα όπλα μπορεί να καταναλώσει σήμερα η Ουάσιγκτον χωρίς να περιορίσει τις επιλογές της αύριο;
Η ένταση των επιχειρήσεων αποτυπώνεται και στις επίσημες ανακοινώσεις της CENTCOM, η οποία μέσα στον Ιούλιο κατέγραψε διαδοχικές νύχτες πληγμάτων κατά ιρανικών στρατιωτικών στόχων. (Centcom)
Γιατί κανείς δεν θέλει χερσαίο πόλεμο
Η θεωρητική στρατιωτική λύση θα ήταν μια μεγάλης κλίμακας χερσαία εκστρατεία.
Πολιτικά όμως θα ήταν ένα εντελώς διαφορετικό κεφάλαιο.
Ένα Ιράν με τεράστια γεωγραφική έκταση, δύσκολο ανάγλυφο και πολυπληθή στρατιωτική δομή δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μία σύντομη επιχείρηση αεροπορικών πληγμάτων.
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, μια τέτοια εμπλοκή θα ερχόταν επιπλέον σε ευθεία σύγκρουση με την επιδίωξή του να αποφεύγει πολέμους μεγάλης αμερικανικής χερσαίας ανάπτυξης.
Έτσι δημιουργείται το παράδοξο: η Ουάσιγκτον διαθέτει τεράστια ισχύ για να καταστρέφει στόχους, αλλά πολύ λιγότερες επιλογές για να μετατρέψει αυτή την ισχύ σε οριστική πολιτική λύση.
Η «νίκη» που χρειάζεται ο Τραμπ
Γι’ αυτό το πραγματικό παιχνίδι μεταφέρεται πλέον στη διπλωματία.
Η αμερικανική στρατιωτική ηγεσία χρειάζεται μια εξέλιξη που θα μπορεί να παρουσιαστεί στον Λευκό Οίκο ως αποτέλεσμα της στρατιωτικής πίεσης και ταυτόχρονα θα ανοίγει τον δρόμο προς αποκλιμάκωση.
Μια συμφωνία γύρω από την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα.
Το κρίσιμο συμπέρασμα είναι ότι η σημερινή αμερικανική ανησυχία δεν προκύπτει από στρατιωτική αδυναμία των ΗΠΑ.
Προκύπτει από κάτι δυσκολότερο: από τη συνειδητοποίηση ότι ακόμη και η συντριπτική στρατιωτική ισχύς έχει όρια όταν δεν υπάρχει καθαρός πολιτικός δρόμος για την επόμενη ημέρα.
Και όσο ο πόλεμος συνεχίζεται, τόσο μεγαλύτερος γίνεται ο κίνδυνος ενός λανθασμένου υπολογισμού που θα μετατρέψει τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν σε πολύ ευρύτερη περιφερειακή αναμέτρηση.
