ΚΙΕΒΟΥ ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ: Συγχαρητήριο μήνυμα προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο απέστειλε ο Μητροπολίτης Κιέβου κ. Επιφάνιος, με αφορμή τη συμπλήρωση 35 ετών από την εκλογή του στον Θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Το μήνυμα επαναφέρει στο προσκήνιο τον στενό δεσμό των δύο εκκλησιαστικών προσώπων, αλλά και το αμφιλεγόμενο ζήτημα της ουκρανικής αυτοκεφαλίας, το οποίο εξακολουθεί να προκαλεί αντιπαραθέσεις στον ορθόδοξο κόσμο.
Ο Επιφάνιος, του οποίου η αναγνώριση ως Προκαθημένου δεν έχει γίνει αποδεκτή από πολλές τοπικές Ορθόδοξες Εκκλησίες, εκφράζει ευγνωμοσύνη προς τον Βαρθολομαίο για την υποστήριξη προς την Εκκλησία του και τον ουκρανικό λαό. Παρουσιάζει, μάλιστα, τη χορήγηση του Τόμου ως καθοριστική παρέμβαση για την αντιμετώπιση του εκκλησιαστικού διχασμού στην Ουκρανία.
Οι ευχαριστίες και το μήνυμα για τον πόλεμο
Στην επιστολή του, ο Μητροπολίτης Κιέβου υπογραμμίζει ότι η πατριαρχική διακονία του Βαρθολομαίου διακρίνεται τόσο για τη διάρκειά της όσο και για τις πρωτοβουλίες που ανέλαβε επί τρεισήμισι δεκαετίες.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο θάρρος και στην επιμονή του Οικουμενικού Πατριάρχη κατά τη διαδικασία χορήγησης της αυτοκεφαλίας. Εκφράζει την πεποίθηση ότι οι Ουκρανοί πιστοί θα διατηρούν στη μνήμη τους τις ενέργειές του με ευγνωμοσύνη και προσευχή.
Παράλληλα, ευχαριστεί τον Πατριάρχη για τη συμπαράστασή του στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια της ρωσικής εισβολής. Αναφέρεται στις δοκιμασίες του πληθυσμού και στη σημασία της πνευματικής υποστήριξης, ολοκληρώνοντας το μήνυμά του με ευχές για υγεία και δύναμη.
Η αναφορά στον Τόμο καταλαμβάνει κεντρική θέση στο συγχαρητήριο μήνυμα. Για τον Επιφάνιο, αποτελεί το σημαντικότερο σημείο σύνδεσης της δικής του εκκλησιαστικής πορείας με την Πατριαρχία Βαρθολομαίου.
Από την εκλογή του στον Τόμο του 2019
Ο Επιφάνιος εξελέγη στις 15 Δεκεμβρίου 2018, κατά την Ενωτική Σύνοδο στο Κίεβο. Ακολούθησε η υπογραφή του Τόμου Αυτοκεφαλίας από τον Βαρθολομαίο στις 5 Ιανουαρίου 2019 και η παράδοσή του την επομένη, ανήμερα των Θεοφανείων, στο Φανάρι.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο υποστήριξε ότι η παρέμβασή του αποσκοπούσε στην αποκατάσταση της εκκλησιαστικής ενότητας. Επικαλέστηκε τις κανονικές αρμοδιότητές του και τους ιστορικούς δεσμούς της Μητροπόλεως Κιέβου με την Κωνσταντινούπολη.
Ωστόσο, η διαδικασία και οι αποφάσεις που προηγήθηκαν προκάλεσαν ισχυρές αντιδράσεις. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η δικαιοδοσία επί της Ουκρανίας, η αποκατάσταση εκκλησιαστικών προσώπων και οι προϋποθέσεις χορήγησης αυτοκεφαλίας.
Η αναγνώριση που παραμένει διχαστική
Η Εκκλησία υπό τον Επιφάνιο δεν έχει εξασφαλίσει καθολική πανορθόδοξη αναγνώριση, τονίζει ιεράρχης στο vimaorthodoxias.gr. Πέραν του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αναγνώριση παρείχαν το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και οι Εκκλησίες Ελλάδος και Κύπρου. Πολλές άλλες τοπικές Εκκλησίες δεν έχουν προχωρήσει σε αντίστοιχη αναγνώριση, διατηρώντας διαφορετικές θέσεις απέναντι στο ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα.
Η εντονότερη αντίδραση προήλθε από το Πατριαρχείο Μόσχας. Στις 15 Οκτωβρίου 2018, πριν από την εκλογή του Επιφανίου και την παράδοση του Τόμου, η Ρωσική Εκκλησία αποφάσισε τη διακοπή της ευχαριστιακής κοινωνίας με την Κωνσταντινούπολη, αντιδρώντας στις αποφάσεις του Φαναρίου για την Ουκρανία.
Η διαφωνία υπερβαίνει, επομένως, το πρόσωπο του Επιφανίου. Αγγίζει τον τρόπο άσκησης της εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας, την ερμηνεία των ιερών κανόνων και τη διαδικασία αναγνώρισης μιας νέας αυτοκέφαλης Εκκλησίας.
Ενδεικτικό της εκκρεμότητας είναι ότι και τον Ιανουάριο του 2026 ο Βαρθολομαίος απηύθυνε πρόσκληση ενότητας προς τις διαφορετικές ουκρανικές εκκλησιαστικές πλευρές, επιδιώκοντας μία τοπική Εκκλησία αναγνωρισμένη από τις υπόλοιπες.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το συγχαρητήριο μήνυμα επιβεβαιώνει τη στήριξη του Επιφανίου προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη. Ταυτόχρονα, υπενθυμίζει ότι η ουκρανική αυτοκεφαλία παραμένει ένα από τα σοβαρότερα ανοιχτά ζητήματα στις σχέσεις των Ορθοδόξων Εκκλησιών.
