ΣΙΝΑ: Σε μια από τις πιο ταπεινωτικές στιγμές για την ελληνική διπλωματία και την ελληνορθόδοξη εκκλησιαστική ηγεσία, το ιστορικό μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, το αρχαιότερο εν λειτουργία χριστιανικό μοναστήρι στον κόσμο, οδηγείται σε αργό θάνατο, καθώς η Αίγυπτος αποφάσισε τη μετατροπή του σε μουσείο και την έξωση των μοναχών.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Κι ενώ η ελληνική κυβέρνηση δηλώνει αιφνιδιασμένη, η αλήθεια είναι πως η αδράνεια των τελευταίων ετών οδήγησε ακριβώς εδώ.
Η Ελλάδα γνώριζε – αλλά δεν έπραξε
Το πρόβλημα στη Μονή Σινά δεν προέκυψε χθες. Εδώ και χρόνια, υπήρχε ξεκάθαρη εικόνα για την έλλειψη μοναχών, τις ασφυκτικές πιέσεις από το αιγυπτιακό κράτος και τις προσπάθειες αποϊεροποίησης του χώρου, τονίζει Ιεράρχης της ελλαδικής Εκκλησίας στο vimaorthodoxias.gr .
Όμως, ούτε το Υπουργείο Εξωτερικών ούτε το Οικουμενικό Πατριαρχείο έκαναν το παραμικρό για να ενισχύσουν τη Μονή θεσμικά και να διεθνοποιήσουν την υπόθεση.
Παρά τις υποσχέσεις του Αιγύπτιου Προέδρου Αλ Σίσι στον Κυριάκο Μητσοτάκη, όπως δήλωσε το Υπουργείο Εξωτερικών, οι αιγυπτιακές αρχές φαίνεται πως είχαν από καιρό σχεδιάσει την εκδίωξη της Ορθόδοξης παρουσίας. Εξάλλου, το μοναστήρι είχε ήδη μπει στο στόχαστρο από την εποχή των «Αδελφών Μουσουλμάνων». Η δικαστική απόφαση της 28ης Μαΐου ήταν απλώς η τελευταία πράξη σε μια προδιαγεγραμμένη τραγωδία.
Οικουμενικό Πατριαρχείο: Παρών μόνο όταν είναι αργά
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο φέρει βαριά ευθύνη. Όχι μόνο γιατί δεν προχώρησε σε καμία ενέργεια για να ενισχύσει τη μοναστική αδελφότητα και την παρουσία στο Σινά, αλλά κυρίως γιατί επί χρόνια εφάρμοζε πολιτική σιωπής και αδιαφορίας απέναντι στις εξελίξεις. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος ουδέποτε έφερε δημοσίως το θέμα στην κορυφή των διεθνών θεσμών. Η στάση αυτή εκλήφθηκε από το Κάιρο ως ανοχή.
Πολιτικό έλλειμμα και διπλωματικός εφησυχασμός
Η αντίδραση του Έλληνα Πρωθυπουργού ήρθε κατόπιν εορτής. Όταν η Αίγυπτος είχε ήδη ενεργοποιήσει τη δικαστική της μηχανή και είχε προετοιμάσει την υφαρπαγή της περιουσίας της Μονής. Παρότι το θέμα συζητήθηκε στην πρόσφατη συνάντηση Μητσοτάκη – Σίσι, κανείς δεν εξασφάλισε έγγραφες δεσμεύσεις ή διακρατική συμφωνία προστασίας. Στην πραγματικότητα, επαναλήφθηκε το ελληνικό «φαινόμενο»: διπλωματική αφέλεια με πολιτικές κορώνες χωρίς αντίκρισμα.
Το γεγονός ότι η κυβέρνηση πληροφορήθηκε την απόφαση από τα μέσα ενημέρωσης και όχι θεσμικά, αποδεικνύει το μέγεθος του ερασιτεχνισμού.
Ο Ιερώνυμος σωστά φώναξε – αλλά πολύ αργά
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, με ισχυρή δήλωση, χαρακτήρισε το κλείσιμο της Μονής «μια νέα Άλωση». Και είχε απόλυτο δίκιο. Όμως γιατί δεν είχε προηγηθεί καμία δημόσια τοποθέτηση τα προηγούμενα χρόνια; Γιατί η Εκκλησία της Ελλάδος δεν έθεσε το θέμα σε συνέδρια, οικουμενικούς διαλόγους ή στον Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών; Γιατί άφησε την αδελφότητα στο έλεος του χρόνου και της γεωπολιτικής αδιαφορίας;
Η φράση του «δεν μπορώ να πιστέψω πως σήμερα βιώνουμε μία ακόμη ιστορική Άλωση», ηχεί πλέον σαν παραδοχή ενοχής. Όχι μόνο για την κυβέρνηση, αλλά και για την εκκλησιαστική ηγεσία που έπρεπε –και μπορούσε– να είχε δράσει νωρίτερα.
Πού ήταν η διεθνοποίηση του ζητήματος;
Καμία στρατηγική πίεσης σε UNESCO, Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ή οργανώσεις για τη θρησκευτική ελευθερία. Καμία σοβαρή ενημέρωση του ΟΗΕ ή άλλων ορθόδοξων Εκκλησιών, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Όταν κλείνουν εκκλησίες στην Τουρκία ή στη Συρία, η ελληνική πολιτεία αντιδρά πιο δυναμικά. Στην περίπτωση του Σινά, όμως, σιωπή, αβελτηρία, υποτίμηση κινδύνου.
Το τίμημα της εγκατάλειψης
Η Μονή της Αγίας Αικατερίνης υπήρξε όχι μόνο θρησκευτικό, αλλά παγκόσμιο πολιτισμικό σύμβολο. Εδώ φυλάσσονται χειρόγραφα, εικόνες και τεκμήρια άξια της Unesco. Αντί να τη θωρακίσουμε, την εγκαταλείψαμε. Και τώρα, καλούμαστε να διαχειριστούμε το αποτέλεσμα μιας κρατικής ανεπάρκειας και μιας εκκλησιαστικής νωθρότητας.
Αν δεν υπάρξει άμεση και συντονισμένη διεθνής κινητοποίηση, η Ιερά Μονή Σινά δεν θα είναι απλώς το πρώτο χριστιανικό μοναστήρι που γίνεται μουσείο, αλλά το πιο τραγικό σύμβολο της ελληνικής πολιτικής και πνευματικής αποτυχίας στον 21ο αιώνα.
