Τα συμπεράσματα της Σύναξης των Ορθοδόξων

Του Μάνου Χατζηγιάννη

Από Βορρά την περίμενε την “ρουκέτα” η Σύναξη των Ορθοδόξων, από Ανατολή της ήρθε….Οι σχέσεις Φαναρίου-Μόσχας ήταν εκείνες που έμοιαζαν να στοιχειώνουν τη Σύναξη των Ορθοδόξων κυρίως λόγω πρωτείου, αλλά τελικά η…. Κατάρ-α ήλθε από άλλου. Μέσω Κατάρ πυρπολήθηκε η Σύναξη και μαζί η ενότητα της Ορθοδοξίας κι όσο κι αν προσπαθούν οι ιθύνοντες του Φαναρίου να υποβαθμίσουν την μη υπογραφή του κοινού ανακοινωθέντος από τους εκπροσώπους της Εκκλησίας της Αντιοχείας, το θέμα είναι άκρως σοβαρό.

Η Σύναξη των Ορθοδόξων, λοιπόν, ολοκληρώθηκε χθες με τον λαμπρό εορτασμό της Κυριακής της Ορθοδοξίας και ήγγικεν η ώρα για τα συμπεράσματα αυτής. Ήταν επιτυχημένη; Καθείς θα κρίνει από μόνος του αναλόγως τι επεδίωκε και τι ανέμενε από αυτήν….

Αναλυτικά:

-Ενότητα… κάτω από τη βάση

Στο τομέα της ενότητας των Ορθοδόξων η σύναξη πήρε κάτω από τη βάση. Τα ανοιχτά θέματα τόσο της Τσεχίας όσο και του Κατάρ με τον έναν ή τον άλλο τρόπο μετέτρεψαν τις ολόψυχες ευχές του Οικουμενικού Πατριάρχη για ενότητα στην εισήγησή του σε απλά κούφια λόγια. 
Η αιφνιδιαστική κίνηση του Πατριαρχείου Αντιοχείας στην κόντρα του με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων σκίασε το κλίμα ενότητας που διακαώς επιθυμούσε να προβάλει το Φανάρι.
Κλίμα ενότητας που ούτως ή άλλως δεν ήταν και πολύ θερμό και αυτό είχε διαφανή και από την πρόσφατη επίσκεψη εκπροσώπων της Τσεχικής Εκκλησίας στο Πατριαρχείο με το αποτέλεσμα των επαφών να είναι “μηδέν εις το πηλίκον”

-Εκατέρωθεν συμβιβασμοί

Όπως είπαμε και νωρίτερα η Σύναξη ξεκίνησε με το σύννεφο της κόντρας Φαναρίου-Μόσχας για το πρωτείο. Οι δύο πλευρές πάντως προχώρησαν σε εκατέρωθεν συμβιβασμούς. Ποίου ήταν οι πιο μεγάλοι; Δείτε και κρίνετε…

Η Πανορθόδοξη Σύνοδος θα γίνει το 2016 όπως ζητούσαν οι Ρώσοι αντί του 2015 που επέμενε ο κ. Βαρθολομαίος.
Οι αποφάσεις σε αυτήν θα ληφθούν με ομοφωνία αντί με πλειοψηφία. Ακριβώς δηλαδή ότι ζητούσαν οι Ρώσοι. Μάλιστα ο ίδιος ο Πατριάρχης Κύριλλος είχε ζητήσει στην εισήγησή του: «Δι’ομοφώνου γνώμης πασών των κατά τόπους Εκκλησιών καὶ όχι διά πλειοψηφίας».

Επίσης θα υπάρξει προπαρασκευαστική επιτροπή και γενικά μεγαλύτερη προετοιμασία όπως είχαν ζητήσει επανειλημμένως οι Ρώσοι.
Συγκεκριμένα το κοινό ανακοινωθέν αναφέρει σχετικά: 
“Ειδική Διορθόδοξος Επιτροπή θα αρχίση το έργον αυτής από του Σεπτεμβρίου 2014 και θα ολοκληρώση αυτό μέχρι του Αγίου Πάσχα του έτους 2015. Θα ακολουθήση Προσυνοδική Πανορθόδοξος Διάσκεψις κατά το πρώτον ήμισυ του έτους 2015.”

Από την άλλη πλευρά η κάθε Εκκλησία ανεξαρτήτως μεγέθους ποιμνίου, ιστορικότητας, δυναμικής κλπ  θα έχει μια ψήφο, ενώ οι συμμετέχοντες Μητροπολίτες από κάθε Εκκλησία θα είναι 20 αντί 13. Το κενό εδώ είναι τι θα γίνει με τις Εκκλησίες που έχουν λιγότερους από 20 Μητροπολίτες.

Εκεί επίσης που υποχώρησε η Μόσχα ήταν ο τόπος της Συνόδου.  Σύμφωνα με πληροφορίες δεν ήθελε να διεξαχθεί η Σύνοδος στην Κωνσταντινούπολη όπου κατά τα φαινόμενα θα γίνει στον ιστορικό ναό της Αγίας Ειρήνης. Αν και τέτοια λεπτομέρεια δεν αναφέρεται στο κοινό ανακοινωθέν.

Επίσης, οι Ρώσοι ζητούσαν προεδρείο στη Σύνοδο. Ο Πατριάρχης Κύριλλος είπε στην εισήγησή του: “η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας τονίζει την ανάγκη το Προεδρείο της Πανορθοδόξου Συνόδου να απαρτίζεται από τους Προκαθημένους των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών με επικεφαλής τον πρώτον εξ αυτών Παναγιώτατο Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως”. Αντ΄αυτού το κοινό ανακοινωθέν αναφέρει: “Η Σύνοδος θα προεδρεύηται υπό του Οικουμενικού Πατριάρχου. Οι αδελφοί Αυτού Προκαθήμενοι των λοιπών Ορθοδόξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών θα κάθηνται εκ δεξιών και εξ ευωνύμων Αυτού.”

Αμοιβαίες υποχωρήσεις λοιπόν υπήρξαν αλλά περισσσότερο ενδιαφέρον έχει να δούμε τι άλλες θα γίνουν στα δύο χρόνια που έπονται μέχρι τη Σύνοδο. Και μέσα σε δύο χρόνια πολλά μπορει να άλλαξουν….

-Περί Συρίας και Μέσης Ανατολής χωρίς την Αντιόχεια

Κωμικοτραγικό μοιάζει το γεγονός πως  στο κοινό ανακοινωθέν γίνεται εκτενής αναφορα στη Συρία, στη Μέση Ανατολή, στους διωγμούς των Χριστιανών στην περιοχή, στις απαγωγές των Μητροπολιτών και των μοναχών της Μααλούλα και όλα αυτά χωρις την υπογραφή του κατεξοχήν αρμοδίου Πατριαρχείου Αντιοχείας.
Λέει συγκεκριμένα μεταξύ άλλων το ανακοινωθέν “Στηρίζομεν το Πατριαρχείον Αντιοχείας εις την πνευματικήν και ανθρωπιστικήν διακονίαν αυτού, ως επίσης και τας προσπαθείας αυτού διά την παλινόρθωσιν της περιοχής και την παλιννόστησιν των προσφύγων” και το ίδιο το Πατριαρχείο δεν υπογράφει!

-Οι διαχριστιανικοί και διαθρησκειακοί διάλογοι

Στο ανακοινωθέν είναι τουλάχιστον χλιαρή η αναφορά σε διαθρησκειακούς και διαχριστιναικούς διαλόγους.
“Επαναβεβαιούμεν την υποχρέωσίν μας να διαλεγώμεθα προς τον άλλον, μετά των άλλων ανθρώπων, μετά των άλλων πολιτισμών, όπως και μετά των άλλων χριστιανών και των ανθρώπων άλλων θρησκευτικών πεποιθήσεων” αναφέρει το κοινό ανακοινωθέν γενικώς και αορίστως ενώ το κοινό ανακοινωθέν της πορηγούμενης Σύναξης του 2008 ήταν ασφαλώς πιο σαφές όταν έλεγε:
“Την επιθυμίαν ημών όπως, παρά τας οιασδήποτε δυσκολίας, συνεχίσωμεν τους θεολογικούς διαλόγους μετά των λοιπών Χριστιανών, ως και τους διαθρησκειακούς διαλόγους, ιδιαιτέρως μετά του Ιουδαισμού και του Ισλάμ, δοθέντος ότι ο διάλογος αποτελεί τον μόνον τρόπον επιλύσεως των μεταξύ των ανθρώπων διαφορών, ιδιαιτέρως εις μίαν εποχήν, ως η σημερινή, κατά την οποίαν αι παντοίαι διαιρέσεις, περιλαμβανομένων και εκείνων εν ονόματι της θρησκείας, απειλούν την ειρήνην και ενότητα των ανθρώπων”

Βέβαια η αλήθεια είναι πως θα ήταν πρόκληση για τον κοινό ορθόδοξο νου να γίνεται αντίστοιχη αναφορά επι παραδείγματι στο Ισλάμ όταν το φονταμενταλιστικό Ισλαμ βασανίζει κατά συρροήν τους Χριστιανούς σε πολλά σημεία του πλανήτη.

Όλα τα υπόλοιπα θέματα στα οποία γίνεται αναφορά στο κοινό ανακοινωθέν και τα οποία συζητήθηκαν στη Σύναξη μοιάζουν να αναφέρονται μόνο για να…αναφέρονται.

-Περί γάμου και λοιπών θεμάτων βιοηθικής

Το ανακοινωθέν μιλάει για το γάμο και προφανώς κατά της ομοφυλοφιλίας με τη φράση “Αναγνωρίζομεν τον γάμον ως ένωσιν ανδρός και γυναικός, η οποία εικονίζει την ένωσιν του Χριστού και της Εκκλησίας Του”

Θα περίμενε κανείς  όμως περισσότερα πράγματα για ζητήματα βιοηθικής όταν υπάρχουν πρωτοβουλίες στο ευρω-κοινοβούλιο για να περάσουν νόμοι που θα επιτρέπουν πειράματα σε έμβρυα. Μια μονάχα πρόταση που λέει αορίστως “Υπογραμμίζομεν την αναμφισβήτητον ιερότητα της ανθρωπίνης ζωής από της συλλήψεως μέχρι του φυσικού θανάτου” δε φτάνει!

-Οικονομία-Ουκρανία

Οι αναφορές στην οικονομική κρίση και στην Ουκρανία μοιάζουν να έχουν γίνει απλώς για να καλύψουν την επικαιρότητα και στερούνται αποφασιστικότητας. Ειδικά για την Ουκρανία οι μόλις τέσσερις αράδες μοιάζουν με δελτίο τύπου!

-Και τώρα ο Πάπας…

Πλέον τα μάτια είναι στραμμένα στη συνάντηση του Οικουμενικού Πατριάρχου με τον Πάπα Βενέδικτο στα Ιεροσόλυμα.
Ένας λόγος που ο κ. Βαρθολομαίος  έδινε μεγάλη βαρύτητα στη Σύναξη των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών ήταν επειδή αυτή προηγείται της συνάντησης με τον Πάπα Φραγκίσκο στα Ιεροσόλυμα. Δυο μήνες μετά τη Σύναξη, Βαρθολομαίος και Φραγκίσκος θα ανταμώσουν στην ιερή γη των Ιεροσολύμων και προφανέστατα ο Οικουμενικός Πατριάρχης θέλει να έχει τον ξεκάθαρο….αέρα του ηγέτη της Ορθοδοξίας, ο οποίος προσφάτως έχει ηγηθεί της Συνάξεως των υπολοίπων Προκαθημένων.