Μητροπολίτης Πειραιώς: Πότε μια ανάρτηση ενός ιερέα γίνεται αφορμή για να πλησιάσει κάποιος την ενορία του και πότε καταλήγει να χτίζει κοινό γύρω από το πρόσωπο του κληρικού;
Επιμέλεια: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Στο ερώτημα αυτό στάθηκε ο Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ στην ετήσια Ιερατική Σύναξη, την Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026, στο συνεδριακό κέντρο του Μητροπολιτικού Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου Νέου Φαλήρου.
Η εισήγησή του έφερε στην ίδια συζήτηση τις μεταδόσεις των ακολουθιών, τη δημόσια έκφραση των ιερέων και τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην προετοιμασία ενός κηρύγματος.
Πριν από την έναρξη των εργασιών, ο κ. Σεραφείμ τέλεσε τον Αγιασμό στον ναό, παρουσία του βοηθού Επισκόπου Αχελώου και Πρωτοσυγκέλλου κ. Νήφωνος και του Γενικού Αρχιερατικού Επιτρόπου, πρωτοπρεσβυτέρου Ιωάννη Παναγιώτου. Στην εισαγωγή του συνέδεσε τη συζήτηση για το διαδίκτυο με τη συνοδικότητα και την κοινή ευθύνη των ποιμένων απέναντι σε ζητήματα που συναντούν καθημερινά στις ενορίες τους. Τις τοποθετήσεις από τη σύναξη δημοσίευσε η Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς.
Από την οθόνη στην ενορία
Ο Μητροπολίτης έδωσε έμφαση στους νέους που έχουν περιορισμένη επαφή με την ενοριακή ζωή. Ένα βίντεο, μια απάντηση σε ερώτημα ή μια διαδικτυακή κατηχητική συζήτηση μπορούν να γίνουν η πρώτη τους επαφή με έναν κληρικό. Για έναν ηλικιωμένο που δυσκολεύεται να μετακινηθεί, έναν ασθενή ή έναν απόδημο, η μετάδοση μιας ακολουθίας μπορεί να προσφέρει παρηγοριά. Ο κ. Σεραφείμ θύμισε τη χρησιμότητα αυτής της δυνατότητας κατά την πανδημία, όταν πολλοί άνθρωποι έμεναν μακριά από τους ναούς.
Το κριτήριο που έθεσε ήταν πού οδηγεί η επικοινωνία. Για όσους μπορούν να βρεθούν στον ναό, η επαφή μέσω της οθόνης αποκτά ποιμαντικό νόημα όταν ανοίγει δρόμο για προσωπική συνάντηση, συμμετοχή στην ενορία και παρουσία στη λατρεία. Για όσους αδυνατούν να παρευρεθούν, η μετάδοση αποτελεί μορφή επικοινωνίας σε συνθήκες ανάγκης. Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στη χρησιμότητα των ενοριακών ιστοσελίδων, όπου ο πιστός μπορεί να βρίσκει το πρόγραμμα των ακολουθιών, τις κατηχητικές συναντήσεις και πληροφορίες για τη φιλανθρωπική δράση της ενορίας.
Ο κληρικός, οι ακόλουθοι και η ευθύνη του δημόσιου λόγου
Ο κ. Σεραφείμ μίλησε ευθέως για τον κίνδυνο να εξελιχθεί ο ποιμένας σε influencer. Σε μια πλατφόρμα όπου η απήχηση μετριέται σε προβολές, αντιδράσεις και ακολούθους, ένα μεγάλο ακροατήριο μπορεί να συσπειρωθεί γύρω από έναν ιερέα και να συνδέσει την εκκλησιαστική ζωή αποκλειστικά με το πρόσωπό του. Ο Μητροπολίτης ζήτησε από τους κληρικούς να εξετάζουν τι υπηρετεί κάθε δημόσια παρέμβασή τους και ποια σχέση καλλιεργεί με όσους τους παρακολουθούν.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στην ευθύνη που συνοδεύει ακόμη και μια προσωπική ανάρτηση. Ένας αναγνώστης μπορεί εύκολα να εκλάβει την άποψη ενός ιερέα ως επίσημη θέση της Εκκλησίας. Ο κ. Σεραφείμ παρέπεμψε στις συνοδικές εγκυκλίους του 2002 και του 2015 και υπογράμμισε τη σημασία της εκκλησιαστικής ευλογίας για την ψηφιακή δραστηριότητα. Ζήτησε επίσης αυτοσυγκράτηση στις δημόσιες τοποθετήσεις και έλεγχο πριν από την αναπαραγωγή πληροφοριών, ιδίως όταν αυτές αφορούν συγκεκριμένα πρόσωπα ή σοβαρά κοινωνικά και εκκλησιαστικά ζητήματα.
Τεχνητή νοημοσύνη, προσωπικά μηνύματα και κατάρτιση
Στο σκέλος για την τεχνητή νοημοσύνη, ο Μητροπολίτης έθεσε ένα πρακτικό ερώτημα. Πώς ελέγχει ο κληρικός ένα κείμενο που παράγεται αυτόματα πριν χρησιμοποιήσει αποσπάσματά του σε κήρυγμα ή θεολογική εισήγηση; Η ανησυχία του αφορούσε επίσης τις συνθετικές εικόνες, τα βίντεο και τις φωνές που μπορούν να δώσουν αληθοφανή μορφή σε ανακριβές περιεχόμενο. Στην ποιμαντική επικοινωνία, όπου ο αποδέκτης συχνά εμπιστεύεται το πρόσωπο που μιλά, η εξακρίβωση της προέλευσης ενός υλικού αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Ο κ. Σεραφείμ επισήμανε και την ανάγκη προσοχής στα προσωπικά μηνύματα, ιδίως όταν ένας άνθρωπος εμπιστεύεται σε έναν κληρικό ευαίσθητα οικογενειακά ή πνευματικά ζητήματα. Πρότεινε βασική ψηφιακή κατάρτιση για τους ιερείς, με αντικείμενο τη λειτουργία των πλατφορμών, την προστασία προσωπικών δεδομένων και ανηλίκων, την αναγνώριση της παραπληροφόρησης και τους μηχανισμούς που ευνοούν την πόλωση. Συνέδεσε την κατάρτιση αυτή με την ανάγκη για ένα πλαίσιο ποιμαντικών αρχών, στο οποίο κεντρική θέση έχουν η διάκριση, η ταπείνωση και η ευθύνη απέναντι στους ανθρώπους που απευθύνονται στην Εκκλησία.
«Χρειαζόμαστε κληρικούς, οι οποίοι θα μπορούν να χρησιμοποιούν τα σύγχρονα μέσα, χωρίς να χρησιμοποιούνται από αυτά», είπε στο κλείσιμο της εισήγησής του, συνοψίζοντας την ευθύνη που αποδίδει στον ίδιο τον κληρικό για τη χρήση τους.
Μετά την εισήγηση ακολούθησε συζήτηση με τους ιερείς και η σύναξη ολοκληρώθηκε με κοινή τράπεζα, την οποία παρέθεσε η ενορία του Αγίου Δημητρίου Νέου Φαλήρου.
Το vimaorthodoxias.gr χαιρετίζει την πρωτοβουλία του Μητροπολίτη Πειραιώς Σεραφείμ να ανοίξει με τους ιερείς του μια συζήτηση που αφορά και τους πιστούς. Όποιος αναζητά στο διαδίκτυο μια απάντηση, μια προσευχή ή έναν άνθρωπο να τον ακούσει έχει ανάγκη από υπεύθυνο λόγο και σεβασμό στην εμπιστοσύνη του. Η Ιερατική Σύναξη ανέδειξε μια ακόμη πτυχή του μεγάλου και πολύπλευρου ποιμαντικού έργου του Μητροπολίτη Πειραιώς, ο οποίος στηρίζει τους κληρικούς στην καθημερινή τους διακονία και φροντίζει η ενορία να παραμένει προσιτή στους ανθρώπους που τη χρειάζονται.
