ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Η ΑΑΔΕ βρίσκεται στο επίκεντρο δύο εξελίξεων που απασχολούν χιλιάδες αγρότες: του προγραμματισμού των εκκρεμών ενισχύσεων μέχρι το τέλος του 2026 και των διευκρινίσεων για αγροτεμάχια με κληρονομική εκκρεμότητα στο ΟΣΔΕ.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
ΟΣΔΕ 2026: Τα 3 στοιχεία που μπλοκάρουν αγροτεμάχια – Από 30 Σεπτεμβρίου αιτήματα για επενδύσεις
NEWS: Οι σημερινές δημοσιεύσεις, στις 30 Σεπτεμβρίου, αναδεικνύουν ότι η πορεία των δηλώσεων παραμένει καθοριστική για τις επόμενες πιστώσεις. Ταυτόχρονα, οι περιπτώσεις θανάτου ιδιοκτήτη χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση ανάλογα με την ημερομηνία και τον τρόπο χρήσης της έκτασης.
Οι ενισχύσεις που προηγούνται και το ανοιχτό χρονοδιάγραμμα
Σύμφωνα με το vimaorthodoxias.gr, για την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου προγραμματίζεται συνάντηση της ηγεσίας της ΑΑΔΕ και του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για την πορεία του ΟΣΔΕ. Το δημοσίευμα μεταφέρει σχεδιασμό πληρωμών 75,6 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο, με παλαιότερες εκκρεμότητες οικολογικών σχημάτων, βιολογικών, αυτόχθονων φυλών, Κομφούζιου, τομεακών προγραμμάτων και άμεσων ενισχύσεων. Για τις ενισχύσεις του 2026 παραμένουν διαφορετικά ενδεχόμενα ως προς τον χρόνο προκαταβολής και εξόφλησης. Επομένως, ο σχεδιασμός δεν ισοδυναμεί με εγγυημένη ημερομηνία πίστωσης για κάθε παραγωγό.
Η σημαντικότερη διάκριση αφορά το έτος της ενίσχυσης. Ένα ποσό που θα καταβληθεί τον Οκτώβριο μπορεί να αφορά υποχρέωση του 2024 ή του 2025 και όχι τη φετινή δήλωση. Αυτό εξηγεί γιατί η ανακοίνωση μιας πληρωμής δεν συνεπάγεται ότι θα πιστωθούν όλοι οι αγρότες που έχουν υποβάλει αίτηση το 2026.
Για τον παραγωγό, η καθυστέρηση έχει πρακτικό κόστος. Η αγορά εφοδίων και η προετοιμασία της επόμενης καλλιέργειας απαιτούν χρήματα πριν από την επόμενη συγκομιδή. Όταν δεν υπάρχει σαφής ημερομηνία είσπραξης, περιορίζεται η δυνατότητα προγραμματισμού και αυξάνεται η πίεση να διαθέσει την παραγωγή του νωρίτερα.
Χρειάζεται, πάντως, να ξεχωρίζουν τρία στάδια: η ανακοίνωση του προγραμματισμού, η ολοκλήρωση των ελέγχων και η πραγματική τραπεζική πίστωση. Το πρώτο δίνει κατεύθυνση, το δεύτερο καθορίζει την επιλεξιμότητα και το τρίτο αποδεικνύει ότι ο δικαιούχος πληρώθηκε. Η σύγχυση μεταξύ τους δημιουργεί προσδοκίες που δεν έχουν πάντοτε διοικητικό αντίκρισμα.
Ένας παραγωγός που περιμένει υπόλοιπο παλαιότερου έτους χρειάζεται συγκεκριμένη ενημέρωση για την αίτησή του: σε ποιο καθεστώς ανήκει η εκκρεμότητα, αν υπάρχει εύρημα ελέγχου και αν απαιτείται συμπληρωματικό στοιχείο. Η γενική αναφορά ότι «έρχονται χρήματα» δεν αρκεί για να απαντήσει σε αυτά τα ερωτήματα.
Κληρονομικά αγροτεμάχια: καθοριστική η ημερομηνία θανάτου
Το δεύτερο θέμα αφορά τις δηλώσεις εκτάσεων που συνδέονται με θανόντες ιδιοκτήτες. Ο ΑγροΤύπος παρουσιάζει διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ, σύμφωνα με τις οποίες δεν υπάρχει γενική απαλλαγή από ΑΤΑΚ ή ΚΑΕΚ λόγω θανάτου. Για θανάτους από την 1η Ιανουαρίου 2026 προβλέπεται ειδική αντιμετώπιση, με προϋπόθεση την εμφάνιση του κληρονόμου στο φορολογικό μητρώο. Για παλαιότερους θανάτους και ιδιοχρησιμοποίηση αναφέρεται υποχρέωση δήλωσης στο Ε9. Στις μισθώσεις διαφοροποιείται επίσης η αντιμετώπιση ανάλογα με τον χρόνο θανάτου.
Οι διευκρινίσεις αυτές αφορούν πραγματικές περιπτώσεις οικογενειακών εκμεταλλεύσεων. Η καλλιέργεια μπορεί να συνεχίζεται χωρίς διακοπή, ενώ η αποδοχή κληρονομιάς, η φορολογική εικόνα και το Κτηματολόγιο δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Η ύπαρξη παραγωγής, όμως, δεν αντικαθιστά τα στοιχεία που ζητά η ηλεκτρονική αίτηση.
Η πρώτη ερώτηση είναι ποιος υποβάλλει τη δήλωση: ο κληρονόμος που καλλιεργεί ή ένας τρίτος που μισθώνει την έκταση. Η δεύτερη αφορά πότε πέθανε ο ιδιοκτήτης. Η τρίτη είναι αν τα στοιχεία της έκτασης αποτυπώνονται με συνέπεια στα διαθέσιμα δικαιολογητικά. Αυτές οι διαφορές εξηγούν γιατί δύο φαινομενικά ίδιες περιπτώσεις μπορεί να μην αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.
Η πρακτική προετοιμασία ξεκινά από τη συγκέντρωση των πραγματικών δεδομένων της υπόθεσης και την αντιπαραβολή τους με τις ισχύουσες οδηγίες της υπηρεσίας. Η επιλογή μιας ένδειξης στην εφαρμογή δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως γενική λύση για κάθε κληρονομικό χωράφι.
Για τον Οκτώβριο, το ζητούμενο είναι διπλό: να προχωρήσουν οι εκκαθαρίσεις που έχουν προγραμματιστεί και να ολοκληρωθούν οι φετινές δηλώσεις χωρίς εκκρεμότητες που θα μεταφερθούν στους ελέγχους. Οι αγρότες χρειάζονται συγκεκριμένες απαντήσεις ανά αίτηση, ώστε ο προγραμματισμός των ενισχύσεων να αποκτήσει πρακτικό αντίκρισμα στην εκμετάλλευσή τους.
