ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Μια ιδιαίτερα σημαντική αλλαγή για χιλιάδες παραγωγούς ενεργοποιείται στις αγροτικές ενισχύσεις του 2026, καθώς τροποποιείται το καθεστώς της Αιρεσιμότητας, δηλαδή το σύνολο των υποχρεώσεων που πρέπει να τηρεί ο δικαιούχος για να μην κινδυνεύει με μειώσεις στις πληρωμές της ΚΑΠ.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Η τρίτη τροποποίηση της σχετικής υπουργικής απόφασης φέρνει δύο όρια που πρέπει να γνωρίζουν όλοι οι παραγωγοί: τα 100 στρέμματα και τα 300 στρέμματα.
Εκμεταλλεύσεις με επιλέξιμη έκταση έως 10 εκτάρια, δηλαδή έως 100 στρέμματα, εξαιρούνται από τους ελέγχους και τις κυρώσεις της Αιρεσιμότητας. Παράλληλα, από το 2026, γεωργικές εκμεταλλεύσεις συνολικής δηλωθείσας έκτασης έως 30 εκτάρια ή 300 στρέμματα εξαιρούνται από τους ελέγχους και τις κυρώσεις του ΚΓΠΚ 7, που αφορά την αμειψισπορά και τη διαφοροποίηση των καλλιεργειών.
Οι αλλαγές αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία ακριβώς τώρα, όταν βρίσκεται σε εξέλιξη η Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης 2026 και οι παραγωγοί καλούνται να δηλώσουν σωστά τόσο τις εκτάσεις όσο και τις καλλιέργειές τους.
Τι γίνεται πάνω από τα 300 στρέμματα
Για τις μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις η υποχρέωση παραμένει.
Ο παραγωγός μπορεί να εφαρμόσει αμειψισπορά. Σε αυτή την περίπτωση, τουλάχιστον το 1/3 της αρόσιμης γης πρέπει κάθε χρόνο να αλλάζει καλλιέργεια, ώστε σε βάθος τριετίας κάθε αγροτεμάχιο να έχει δεχθεί τουλάχιστον δύο κύριες καλλιέργειες διαφορετικού βοτανικού γένους.
Υπάρχει επίσης η δυνατότητα της διαφοροποίησης. Για μεγαλύτερες γεωργικές εκμεταλλεύσεις προβλέπεται η παρουσία περισσότερων καλλιεργειών, ενώ πάνω από τα 300 στρέμματα απαιτούνται τουλάχιστον τρεις, σύμφωνα με τους ειδικότερους κανόνες συμμετοχής κάθε καλλιέργειας.
Για τις επίσημες αποφάσεις και τις ανακοινώσεις οι παραγωγοί μπορούν να παρακολουθούν το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Αλλάζουν και οι κανόνες για τους βοσκοτόπους
Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι και η αλλαγή στο ΚΓΠΚ 1.
Η αναλογία μόνιμων βοσκοτόπων προς τη συνολική γεωργική έκταση της χώρας δεν επιτρέπεται να μειωθεί πάνω από 10% σε σχέση με το 2018.
Όταν η μείωση φθάνει το 9%, ο Οργανισμός Πληρωμών θα προειδοποιεί τους παραγωγούς. Εάν ξεπεράσει το 9,5%, μπορεί να ζητείται από παραγωγούς που άλλαξαν τη χρήση βοσκοτόπων να επαναφέρουν εκτάσεις σε βοσκότοπο.
Και εδώ υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: έκταση που επανέρχεται σε βοσκότοπο θα πρέπει να παραμείνει σε αυτή τη χρήση για τουλάχιστον πέντε συνεχόμενα χρόνια.
Η ΑΑΔΕ μπαίνει στους ελέγχους
Το νέο πλαίσιο αποτυπώνει και τη μεγάλη διοικητική αλλαγή στις αγροτικές πληρωμές.
Η ΑΑΔΕ αποκτά τον θεσμικό ρόλο Οργανισμού Πληρωμών και είναι αρμόδια για τον έλεγχο συμμόρφωσης με την Αιρεσιμότητα. Οι έλεγχοι μπορεί να είναι διοικητικοί ή επιτόπιοι και να χρησιμοποιούν τηλεπισκόπηση και το σύστημα παρακολούθησης εκτάσεων.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η σωστή αντιστοίχιση ΕΑΕ, αγροτεμαχίου και πραγματικής καλλιέργειας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Πέντε αναλυτικά παραδείγματα
Παράδειγμα 1 – Παραγωγός με 80 στρέμματα: Έχει συνολικά 80 επιλέξιμα στρέμματα. Βρίσκεται κάτω από το όριο των 100 στρεμμάτων και επομένως εμπίπτει στη γενική εξαίρεση από ελέγχους και κυρώσεις Αιρεσιμότητας.
Παράδειγμα 2 – Παραγωγός με 240 στρέμματα: Δεν βρίσκεται κάτω από το γενικό όριο των 100 στρεμμάτων. Ωστόσο, επειδή η συνολική έκταση είναι μικρότερη των 300 στρεμμάτων, εξαιρείται από τους ελέγχους και τις κυρώσεις που συνδέονται ειδικά με το ΚΓΠΚ 7.
Παράδειγμα 3 – Εκμετάλλευση 450 στρεμμάτων: Εάν επιλεγεί η αμειψισπορά, το 1/3 των 450 στρεμμάτων είναι 150 στρέμματα. Σε αυτά πρέπει κάθε χρόνο να γίνεται η απαιτούμενη αλλαγή καλλιέργειας, ώστε να εκπληρώνεται ο κανόνας της τριετίας.
Παράδειγμα 4 – Εκμετάλλευση 600 στρεμμάτων: Ο παραγωγός βρίσκεται σαφώς πάνω από τα 300 στρέμματα. Εφόσον χρησιμοποιήσει το μοντέλο διαφοροποίησης, θα πρέπει να οργανώσει τουλάχιστον τρεις καλλιέργειες και να τηρήσει τους προβλεπόμενους περιορισμούς συμμετοχής τους.
Παράδειγμα 5 – Βοσκότοπος που επαναφέρεται: Κτηνοτρόφος καλείται, λόγω εφαρμογής των εθνικών ορίων για τους μόνιμους βοσκοτόπους, να επαναφέρει μια έκταση 40 στρεμμάτων από άλλη χρήση. Εφόσον γίνει η επαναμετατροπή, τα 40 στρέμματα θα πρέπει να παραμείνουν ως βοσκότοπος για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Το νέο καθεστώς λοιπόν ανακουφίζει σημαντικό αριθμό μικρών και μεσαίων εκμεταλλεύσεων, αλλά ταυτόχρονα κάνει αυστηρότερο και πολύ πιο ψηφιακό τον έλεγχο των μεγάλων παραγωγών.
