ΟΣΔΕ : Σε φάση βαθιάς αναδιάρθρωσης περνά το σύστημα των αγροτικών δηλώσεων και πληρωμών, καθώς η κυβέρνηση προωθεί ένα νέο μοντέλο λειτουργίας του ΟΣΔΕ με βασικό άξονα τον αυξημένο ρόλο της ΑΑΔΕ, τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις και τον περιορισμό της εξάρτησης των παραγωγών από ενδιάμεσους μηχανισμούς.
Του Γιάννη Παπανικολάου
News: Το νέο πλαίσιο που βρίσκεται ήδη σε στάδιο τεχνικής προετοιμασίας, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς και υπηρεσιακούς παράγοντες, θεωρείται κρίσιμο για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας των αγροτικών ενισχύσεων απέναντι στους ευρωπαϊκούς ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Οι αλλαγές αφορούν τόσο τον τρόπο υποβολής των δηλώσεων όσο και τον συνολικό μηχανισμό ελέγχου, πληρωμών και επιβεβαίωσης στοιχείων των αγροτών.
Ψηφιακή μετάβαση με νέο κεντρικό σύστημα ελέγχου
Το σχέδιο προβλέπει σταδιακή μετάβαση σε ένα πιο ανοιχτό και πλήρως ψηφιοποιημένο ΟΣΔΕ, όπου ο παραγωγός θα έχει τη δυνατότητα να διαχειρίζεται μεγάλο μέρος της αίτησής του ηλεκτρονικά, μέσα από υπηρεσίες που θα συνδέονται με το gov.gr και τα πληροφοριακά συστήματα του κράτους.
Η νέα φιλοσοφία βασίζεται στη λογική των αυτόματων διασταυρώσεων, της άμεσης επιβεβαίωσης στοιχείων και της πλήρους καταγραφής κάθε ενέργειας μέσα στην πλατφόρμα.
- Ηλεκτρονική επαλήθευση αγροτεμαχίων
- Αυτόματοι έλεγχοι ιδιοκτησίας
- Διασύνδεση φορολογικών δεδομένων
- Καταγραφή αλλαγών και ενεργειών χρηστών
- Ψηφιακή παρακολούθηση πληρωμών
Πώς αλλάζει η διαδικασία των δηλώσεων
Σύμφωνα με πληροφορίες από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο σχεδιασμός προβλέπει άνοιγμα της νέας περιόδου δηλώσεων μέσα στις επόμενες εβδομάδες, με σταδιακή εφαρμογή νέων εργαλείων ελέγχου.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το σύστημα «ΜΙΔΑ», μέσω του οποίου θα πραγματοποιούνται εκτεταμένες διασταυρώσεις για:
| Πεδίο Ελέγχου | Τι θα ελέγχεται |
|---|---|
| Ιδιοκτησιακά στοιχεία | Νόμιμη χρήση και κατοχή αγροτεμαχίων |
| Καλλιέργειες | Συμβατότητα δηλώσεων και πραγματικής εικόνας |
| Ενισχύσεις | Επιλεξιμότητα και ιστορικό πληρωμών |
| Μητρώα παραγωγών | Ταυτοποίηση και επικαιροποίηση στοιχείων |
Παράλληλα, αυξάνεται σημαντικά η χρήση γεωχωρικών δεδομένων, δορυφορικής παρακολούθησης και monitoring μέσω φωτογραφιών πεδίου.
Τέλος στις «κλειστές» διαδικασίες
Κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν ότι βασικός στόχος του νέου μοντέλου είναι να μειωθούν οι αδιαφανείς πρακτικές που για χρόνια συνδέθηκαν με το σύστημα των δηλώσεων.
Η νέα προσέγγιση δίνει έμφαση:
- στη δυνατότητα ελεύθερης επιλογής τρόπου υποβολής,
- στην ενίσχυση της αυτονομίας του παραγωγού,
- στην ύπαρξη πιστοποιημένων διαδικασιών,
- στην αυστηρή εποπτεία των διαχειριστών αιτήσεων.
Το μοντέλο που εξετάζεται θυμίζει έντονα το πλαίσιο λειτουργίας που εφαρμόζεται ήδη στις ψηφιακές υπηρεσίες λογιστών και δικηγόρων, όπου όλες οι ενέργειες καταγράφονται ηλεκτρονικά και παραμένουν διαθέσιμες για έλεγχο.
Αλλαγές στον ρόλο των ΚΥΔ
Παρότι δεν υπάρχει επίσημη αναφορά για κατάργηση των Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων, παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι ο παραδοσιακός τους ρόλος θα περιοριστεί αισθητά.
Οι βασικές αλλαγές που συζητούνται αφορούν:
| Παλιό μοντέλο | Νέο μοντέλο |
|---|---|
| Κεντρικός ρόλος μεσαζόντων | Μεγαλύτερη αυτοδιαχείριση παραγωγού |
| Περιορισμένη πρόσβαση στα δεδομένα | Κεντρικός κρατικός έλεγχος |
| Χειροκίνητοι έλεγχοι | Αυτόματες ψηφιακές διασταυρώσεις |
| Αποσπασματική εποπτεία | Πλήρης καταγραφή ενεργειών |
Σύμφωνα με στελέχη του αγροτικού χώρου, η μετάβαση δεν αναμένεται εύκολη, καθώς επηρεάζει ένα σύστημα που λειτουργούσε επί σειρά ετών με συγκεκριμένες ισορροπίες.
myDATA και νέες διασταυρώσεις προϊόντων
Σημαντικό κομμάτι του σχεδιασμού αφορά και τη σύνδεση του νέου ΟΣΔΕ με την πλατφόρμα myDATA, προκειμένου να ενισχυθεί ο έλεγχος στις συναλλαγές και τις δηλώσεις παραγωγής.
Οι διασταυρώσεις θα επεκταθούν σε βασικά προϊόντα του πρωτογενούς τομέα όπως:
- ελαιόλαδο,
- γάλα,
- μέλι,
- πατάτες,
- κρέας.
Οι υπηρεσίες εκτιμούν ότι το νέο πλαίσιο θα επιτρέψει πιο στοχευμένους ελέγχους και καλύτερη ανίχνευση περιπτώσεων ανακριβών δηλώσεων.
Αβεβαιότητα για την Κάρτα του Αγρότη
Την ίδια ώρα, προβληματισμός επικρατεί στον αγροτικό κόσμο σχετικά με τη χρηματοδότηση της νέας καλλιεργητικής περιόδου και το μέλλον της Κάρτας του Αγρότη.
Τραπεζικές πηγές αναφέρουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν επιφυλάξεις μέχρι να σταθεροποιηθεί πλήρως το νέο σύστημα πληρωμών και ελέγχων.
Οι βασικές ανησυχίες εντοπίζονται:
- στην πορεία των πληρωμών ενισχύσεων,
- στην πρόσβαση στα δεδομένα παραγωγών,
- στην προσαρμογή των τραπεζικών εργαλείων,
- στην ολοκλήρωση των ψηφιακών διασυνδέσεων.
Στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ επισημαίνουν ότι το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο για την ομαλή μετάβαση στο νέο περιβάλλον.
Η επόμενη ημέρα για τους παραγωγούς
Οι παραγωγοί καλούνται πλέον να προσαρμοστούν σε ένα πιο απαιτητικό ψηφιακό περιβάλλον, με αυστηρότερους ελέγχους και συνεχείς ηλεκτρονικές διασταυρώσεις μέσω του ψηφιακού συστήματος αγροτικών υπηρεσιών.
Το νέο μοντέλο φιλοδοξεί να περιορίσει τις καθυστερήσεις, να αυξήσει τη διαφάνεια και να ενισχύσει την αξιοπιστία των πληρωμών απέναντι στις ευρωπαϊκές αρχές.
Ωστόσο, η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα υλοποίησης των ψηφιακών υποδομών, την εκπαίδευση των παραγωγών και τη δυνατότητα του κράτους να υποστηρίξει αποτελεσματικά τη μετάβαση στη νέα εποχή των αγροτικών ενισχύσεων.
