Το σοκ στην Εκκλησία της Ελλάδος – αν και δεν την αφορά άμεσα καθώς πρόκειται για πρώην
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης- ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Παλαιοημερολογίτη-είναι βαθύ μετά την αποκάλυψη ότι ρασοφόρος–youtuber φέρεται να έκανε χρήση και διακίνηση κοκαΐνης μέσα σε ναό της Αθήνας, υπόθεση που διερευνά πλέον η Ελληνική Αστυνομία και η Δικαιοσύνη.
Την ίδια ώρα, ειδικοί για τις εξαρτήσεις υπενθυμίζουν –με βάση τα στοιχεία και τις δομές του Υπουργείο Υγείας και του οργανισμού ΟΚΑΝΑ– ότι πίσω από κάθε κύκλωμα υπάρχει ένα δραματικό ανθρώπινο υπόβαθρο, το οποίο όμως δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την βεβήλωση του Ιερού Θυσιαστηρίου.
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησαν μοναχοί τόσο από το Άγιον Όρος όσο και από γυναικείες και ανδρώες μονές στην υπόλοιπη Ελλάδα, εκφράζοντας τον αποτροπιασμό τους για την εικόνα να μετατρέπεται η «κουζίνα του ναού» σε άτυπο στέκι χρήσης κοκαΐνης, όπως περιγράφεται στην απολογία του κατηγορουμένου. «Δεν είναι απλώς ποινικό αδίκημα, είναι βεβήλωση. Ο ναός είναι τόπος μετανοίας, όχι “καβάντζα” για φιξάκια», τονίζει αυστηρά αγιορείτης ιερομόναχος.
«Ζούσαμε με επιδόματα» – Το αφήγημα θυματοποίησης
Ο κατηγορούμενος 46χρονος, όπως προκύπτει από την απολογία του, δηλώνει οροθετικός, άστεγος, χρήστης κοκαΐνης επί μία δεκαετία και άνθρωπος που υποτίθεται «ζούσε με επιδόματα» και τα έσοδα του καναλιού στο YouTube. Περιγράφει ότι γνώρισε την φερόμενη ως «εγκέφαλο» του κυκλώματος, ότι εκείνη τον «μύησε» στην καπνιστή κοκαΐνη («φρίμπα») και ότι σταδιακά βρέθηκε χρεωμένος με ποσά που, σύμφωνα με τον ίδιο, έφτασαν τις 1.900 ευρώ.
Στο αφήγημα αυτό, ο ρασοφόρος εμφανίζεται ως θύμα, που δήθεν εξαναγκάζεται από την εξάρτηση και τις πιέσεις τρίτων να μετατραπεί σε διακινητή, για να «σβήσει χρέη» και να εξασφαλίζει την καθημερινή δόση. Όμως, όπως επισημαίνουν αρμόδιες δικαστικές πηγές στο Βήμα Ορθοδοξίας, η ιδιότητα του κληρικού – ακόμη και αν αποδειχθεί ότι πρόκειται για αυτοαποκαλούμενο «ιερέα» χωρίς κανονική τοποθέτηση – λειτουργεί επιβαρυντικά στη συνείδηση του κόσμου και θέτει επιτακτικά το ζήτημα ενός πιο αυστηρού πλαισίου ελέγχου από την επίσημη Εκκλησία της Ελλάδος.
«Κάναμε χρήση στην κουζίνα του ναού» – Η βαρύτερη πληγή
Ανάμεσα στις πιο σοκαριστικές αναφορές της απολογίας είναι η φράση ότι ο ρασοφόρος και ακόμη ένας κληρικός «κάπνιζαν κόκα» στην κουζίνα του ναού, την ώρα που στον ίδιο χώρο οργανώνονταν – όπως ο ίδιος υποστηρίζει – συσσίτια για άστεγους και άπορους. Μοναχός από μεγάλη ανδρώα μονή εκτός Αγίου Όρους σχολιάζει στο Βήμα Ορθοδοξίας:
«Όταν ο χώρος όπου προετοιμάζεται ο άρτος και το φαγητό των φτωχών μετατρέπεται σε εργαστήρι εξάρτησης, τότε δεν έχουμε απλώς πτώση ενός ανθρώπου, αλλά τραύμα στο σώμα της Εκκλησίας. Η αμαρτία είναι προσωπική, όμως το σκάνδαλο είναι συλλογικό».
Οι αγιορείτες πατέρες, με τους οποίους επικοινώνησε η ιστοσελίδα, τονίζουν ότι οι περιπτώσεις εξαρτημένων κληρικών χρειάζονται θεραπευτική και πνευματική στήριξη μέσα από ειδικά προγράμματα, αλλά και ξεκάθαρη γραμμή «μηδενικής ανοχής» όταν η εξάρτηση γίνεται όχημα για διακίνηση και συνεργασία με σκληρά κυκλώματα ναρκωτικών.
Πιέσεις, απειλές και βαλίτσες με «φόρτωμα»
Στην δικογραφία περιγράφονται – σύμφωνα με τις πληροφορίες – συνεχείς πιέσεις από την «εγκέφαλο» και τον σύντροφό της, τον οποίο ο ρασοφόρος κατονομάζει, ώστε να μεταφέρουν ναρκωτικά ακόμη και εκτός Αθηνών, με αντάλλαγμα τη μείωση του χρέους. Κάνει λόγο για «βαλίτσα» με απαγορευμένες ουσίες που έπρεπε να ταξιδέψει σε νησί, ενώ αναφέρει και απειλές κατά της ζωής του ίδιου και των λοιπών εμπλεκομένων.
Έμπειροι αξιωματικοί της Δίωξης Ναρκωτικών σημειώνουν ότι αυτό το μοτίβο – χρήση χρέους, απειλές, εργαλειοποίηση αδύναμων κρίκων – είναι τυπικό στις οργανωμένες ομάδες. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν, «ουδείς υποχρεώνει κάποιον να κάνει χρήση, πολύ περισσότερο να φορέσει ράσο και να χρησιμοποιεί το κύρος του για να κρύβει διακίνηση».
Οι μοναχοί κρούουν τον κώδωνα: Έλεγχος, διαφάνεια, πνευματική ευθύνη
Στο Βήμα Ορθοδοξίας, αγιορείτης γέροντας υπογραμμίζει την ανάγκη να μπουν σαφείς γραμμές προστασίας των ενοριών:
• συστηματικός έλεγχος των οικονομικών ροών στις ενορίες, με εργαλεία διαφάνειας και αξιοποίηση και της Εθνική Αρχή Διαφάνειας,
• στενή συνεργασία με τις κοινωνικές υπηρεσίες και εξειδικευμένα κέντρα απεξάρτησης, όπως ο ΟΚΑΝΑ,
• πνευματική συνοδεία κληρικών που εμφανίζουν ενδείξεις εξάρτησης, με παράλληλη – όπου χρειάζεται – απομάκρυνσή τους από ενοριακά καθήκοντα.
«Δεν μπορεί να κρύβουμε τα προβλήματα κάτω από το ράσο», λέει χαρακτηριστικά. «Όταν ένας κληρικός αρρωσταίνει πνευματικά ή σωματικά, χρειάζεται θεραπεία. Όταν όμως η “αρρώστια” γίνεται συνεργασία με το έγκλημα, τότε η Εκκλησία οφείλει να προστατεύσει το ποίμνιο και την τιμή των ιερών χώρων».
Η ευθύνη της Πολιτείας και το μήνυμα προς τους πιστούς
Πέρα από την πειθαρχική και πνευματική διάσταση, η υπόθεση ανοίγει ξανά τη συζήτηση για το πώς η Πολιτεία παρακολουθεί τις δομές κοινωνικής πρόνοιας και επιδομάτων, αλλά και τις διαδρομές ανθρώπων που ζουν «με τα επιδόματα» και ταυτόχρονα φέρονται να κυκλοφορούν σε σκληρά κυκλώματα. Πηγές με γνώση των θεμάτων εξαρτήσεων υπενθυμίζουν ότι υπάρχουν προγράμματα υποκατάστασης, ψυχοκοινωνικής στήριξης και στεγνά θεραπευτικά προγράμματα υπό την ευθύνη του Υπουργείο Υγείας, τα οποία μπορούν να ενεργοποιηθούν για κάθε πολίτη – κληρικό ή λαϊκό.
Για τους πιστούς, η είδηση προκαλεί οργή, σάστισμα αλλά και ένα βαθύ «γιατί»: πώς άνθρωπος που ευλογεί, που λειτουργεί, που οργανώνει – κατά δήλωσή του – συσσίτια, την ίδια στιγμή «κάνει φρίμπα» δίπλα στην Αγία Τράπεζα; Μοναχοί από το Άγιον Όρος επιμένουν ότι η απάντηση δεν είναι να γενικευθεί η καχυποψία προς όλους τους κληρικούς, αλλά να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη σε εκείνους που ζουν με νηφαλιότητα, ακτημοσύνη και υπακοή.
«Τα ράσα δεν φταίνε – οι άνθρωποι φταίνε», λέει γεροντάς σε κελί του Άθω. «Και όταν κάποιο ράσο γίνεται αιτία σκανδάλου, τότε χρειάζεται μετάνοια, δικαιοσύνη και καθαρό ξεκαθάρισμα, ώστε να μη σκανδαλίζονται οι μικροί αδελφοί».
Η υπόθεση του ιερέα–youtuber βρίσκεται πλέον στα χέρια των αρχών και η Δικαιοσύνη θα αποφανθεί για το ποινικό σκέλος. Όμως το ηθικό αποτύπωμα έχει ήδη γραφτεί: ένας ακόμη συναγερμός ότι ο ναός δεν είναι «ουδέτερη ζώνη», αλλά ο πιο ευαίσθητος χώρος της κοινωνίας. Και η ευθύνη να παραμείνει καθαρός βαραίνει τόσο την Πολιτεία και την Εκκλησία της Ελλάδος, όσο και κάθε πιστό που οφείλει να απαιτεί διαφάνεια και αλήθεια μέσα στον οίκο του Θεού.
