Διονύσης Σαββόπουλος: Έφυγε από τη ζωή ένας θρύλος του ελληνικού τραγουδιού-Ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο τραγουδοποιός που σημάδεψε τη σύγχρονη Ελλάδα με τη μουσική, τον λόγο και την ελεύθερη σκέψη του, πέθανε σήμερα, αφήνοντας πίσω του ένα τεράστιο πολιτιστικό και πνευματικό αποτύπωμα.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Ο άνθρωπος που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1944 και με το έργο του ένωσε τη ροκ κουλτούρα με τη λαϊκή και δημοτική παράδοση, υπήρξε πολιτιστικό σύμβολο ανεξαρτησίας, αυτοκριτικής και ελληνικής ψυχής. Με τραγούδια όπως το Ζήτω το ελληνικό τραγούδι, το Ας κρατήσουν οι χοροί, το Βιβλίο των Ηρώων του 1821 και το Μη μιλάς άλλο γι’ αγάπη, ο Σαββόπουλος έγινε φωνή μιας ολόκληρης γενιάς που αναζητούσε ταυτότητα μέσα σε εποχές ριζικών αλλαγών.
Ο πνευματικός προβληματισμός και η σχέση του με την Εκκλησία
Αν και δεν υπήρξε ποτέ «εκκλησιαστικός» άνθρωπος με την αυστηρή έννοια, ο Σαββόπουλος είχε βαθύ σεβασμό προς την πνευματική διάσταση της Ορθοδοξίας και συχνά μιλούσε με αγάπη για την πίστη, τον πολιτισμό και το εκκλησιαστικό ήθος.
Το vimaorthodoxias.gr αποκαλύπτει ότι σε συνεντεύξεις του είχε εκφράσει κριτικό αλλά ευγενικό προβληματισμό για τον ρόλο της Εκκλησίας μέσα στην κοινωνία, τονίζοντας ότι η Εκκλησία «δεν είναι μια υπηρεσία του κράτους, αλλά μια κοινότητα σωτηρίας και πνευματικής παρουσίας».
Παράλληλα, θεωρούσε ότι ο εκκλησιαστικός λόγος δεν πρέπει να εγκλωβίζεται σε πολιτικές ή ιδεολογικές αντιπαραθέσεις, αλλά να παραμένει ανοιχτός και ειλικρινής.
«Τα του Καίσαρος τω Καίσαρι…» – Η θέση του για τον διαχωρισμό Εκκλησίας και Κράτους
Ο ίδιος είχε τοποθετηθεί με παρρησία για το ζήτημα του διαχωρισμού Εκκλησίας – Κράτους, δηλώνοντας:
«Τα του Καίσαρος τω Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ. Είμαι υπέρ του διαχωρισμού Εκκλησίας – Κράτους. Δεν ξέρω για το Κράτος, αλλά η Εκκλησία θα γίνει σίγουρα καλύτερη. Υπάρχει πάντως ένα λεπτό ζήτημα. Η Εκκλησία είχε τεράστια περιουσία από τους πιστούς που επί αιώνες της άφηναν κληρονομιές, έκαναν δωρεές κ.λπ. για να συγχωρεθούν π.χ. τα πεθαμένα τους. Στις αρχές του περασμένου αιώνα η Εκκλησία χάρισε την περιουσία της στο Κράτος με αντάλλαγμα να πληρώνει το Κράτος τον μισθό των ιερέων. Έγιναν κάπως σαν δημόσιοι υπάλληλοι δηλαδή οι παπάδες. Επομένως ένα τέτοιο διαζύγιο είναι αρκετά δύσκολο και σίγουρα πρέπει να γίνει με σεβασμό, αγάπη και λίγη αρχοντιά, αν είναι δυνατόν».
Η φράση αυτή, που είχε προκαλέσει τότε συζητήσεις, αποτύπωνε τον στοχαστικό και ουσιαστικό τρόπο με τον οποίο ο Σαββόπουλος αντιμετώπιζε τα ζητήματα πίστης: χωρίς προκαταλήψεις, με ρεαλισμό αλλά και με βαθιά εκτίμηση για την πνευματική κληρονομιά της Ορθοδοξίας.
«Η Εκκλησία είναι το άλλο μας πρόσωπο»
Σε άλλες δημόσιες παρεμβάσεις του είχε σημειώσει ότι, παρότι πολλοί νέοι απομακρύνθηκαν από την Εκκλησία, «η Εκκλησία δεν είναι απλώς θεσμός, αλλά το πρόσωπο του ελληνικού πολιτισμού».
«Η Ελλάδα δεν έχει μόνο Ιστορία, έχει Μνήμη, και αυτή η Μνήμη είναι εκκλησιαστική. Από το Άγιον Όρος μέχρι το τελευταίο ξωκλήσι του χωριού, η Ορθοδοξία μάς κρατά ενωμένους», είχε πει σε εκδήλωση το 2018, αναγνωρίζοντας ότι η πνευματική παράδοση δεν είναι “σκοταδισμός”, αλλά ρίζα ελευθερίας.
Ο ίδιος είχε επισκεφθεί κατ’ επανάληψη το Άγιον Όρος και είχε δηλώσει πως ένιωθε «ευγνωμοσύνη για το πνεύμα ταπείνωσης και ειρήνης που αποπνέει».
Οι αντιδράσεις στον καλλιτεχνικό και εκκλησιαστικό χώρο
Η είδηση του θανάτου του Διονύση Σαββόπουλου προκάλεσε κύμα συγκίνησης στον καλλιτεχνικό κόσμο αλλά και σε κύκλους της Εκκλησίας, όπου πολλοί θυμήθηκαν τον ήπιο και φιλοσοφημένο λόγο του.
«Ο Σαββόπουλος δεν ήταν “κατά” της Εκκλησίας, ήταν υπέρ της πνευματικής της αναγέννησης», δήλωσε ιεράρχης της Βόρειας Ελλάδας στο Βήμα Ορθοδοξίας.
«Ήταν από τους λίγους καλλιτέχνες που δεν χλεύασε ποτέ την πίστη, αλλά προσπαθούσε να τη δει μέσα από τον φακό της αλήθειας και της ελευθερίας».
Ένας «αιρετικός» που αγαπούσε την Ελλάδα
Ο Διονύσης Σαββόπουλος υπήρξε πάντοτε ένας αιρετικός της αγάπης. Με το βλέμμα στραμμένο προς τον ουρανό αλλά τα πόδια στη γη, έγραψε τραγούδια που μιλούσαν για τον Θεό, την ελπίδα και τον άνθρωπο.
Ακόμη και όταν διαφωνούσε με πρόσωπα ή δομές, ποτέ δεν αρνήθηκε τον πνευματικό ρόλο της Εκκλησίας στη διαμόρφωση της ελληνικής ταυτότητας.
Το πέρασμά του από τη ζωή αφήνει πίσω έναν ανεπανάληπτο καλλιτέχνη, έναν άνθρωπο που συνδύασε την τέχνη με τον στοχασμό, και έναν Έλληνα που τόλμησε να πει, με τον δικό του τρόπο, ότι «η ελευθερία δεν είναι χωρίς πίστη».
Ο Διονύσης Σαββόπουλος έφυγε, αλλά όπως θα έλεγε και ο ίδιος, «ας κρατήσουν οι χοροί».
Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο εάν προσθέσετε ενεργό σύνδεσμο στη πηγή του άρθρου
