ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ-Η κρίση που έχει ξεσπάσει στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά δεν μοιάζει με καμία άλλη στην πρόσφατη ιστορία του αιωνόβιου μοναστικού θεσμού.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Ο Αρχιεπίσκοπος Σινά, Φαράν και Ραϊθώ κ. Δαμιανός ανακοίνωσε τη διαγραφή 11 μοναχών από το μοναχολόγιο, χαρακτηρίζοντάς τους «πραξικοπηματίες» και εκδιώκοντάς τους από τα κελιά τους.
Η απόφαση αυτή, η οποία συνοδεύτηκε από την παρουσία ιδιωτικής φρουράς, έχει προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις και νέα ερωτήματα για τη νομιμότητα των ενεργειών του.
Οι 11 μοναχοί, οι οποίοι πλέον βρίσκονται εκτός της Μονής, μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr και προχώρησαν σε σοβαρές καταγγελίες για πρωτοφανείς καταστάσεις. Η αντίδρασή τους αντιμετωπίστηκε – όπως καταγγέλλουν – με την ακραία τιμωρία του εξοστρακισμού.
Τα ερωτήματα που μένουν αναπάντητα
Η απόφαση του Αρχιεπισκόπου έχει εγείρει πλήθος ερωτημάτων όχι μόνο εντός του εκκλησιαστικού χώρου αλλά και σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο:
• με ποιο δικαίωμα βγάζει εκτός Μονής τους 11 μοναχούς που έχουν μόνιμη κατοικία τη Μονή;
• με ποιο δικαίωμα φέρεται να έφερε μπράβους για να τους απομακρύνουν βίαια από τα κελιά τους;
• και αφού τους έβγαλε, έχει κανονίσει πού θα μείνουν, εφόσον διαθέτουν άδεια παραμονής στην Αίγυπτο;
• είναι λύση αυτή να τους πετάξει έξω από τη Μονή σπάζοντας πόρτες και καταστρέφοντας περιουσία;
• με ποιο κανονικό δικαίωμα τούς έθεσε σε ακοινωνησία, επειδή διατύπωσαν γνώμη για το πρόσωπό του;
• ποιος κάλεσε και ποιος πλήρωσε τους ιδιωτικούς φρουρούς που εμφανίστηκαν στο μοναστήρι;
• σε ποιον να διαμαρτυρηθούν οι 11 μοναχοί – στον γενικό γραμματέα, στην αιγυπτιακή αστυνομία, στο οικουμενικό κέντρο;
• ποια είναι η ελληνική αρμόδια υπηρεσία που γνωρίζει για τις ενέργειες του Δεσπότη, διότι προφανώς αυτές έγιναν με κάποια κάλυψη;
Ρητορικά ερωτήματα που εκκρεμούν και φανερώνουν το κλίμα έντασης και δυσπιστίας.
Οι αντιδράσεις και οι πιέσεις
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο έσπευσε να παρέχει την πλήρη στήριξή του στον Αρχιεπίσκοπο Δαμιανό, τονίζοντας ότι αποτελεί τον νόμιμο εκπρόσωπο και ηγούμενο της Μονής. Ωστόσο, πηγές του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως επισημαίνουν ότι «η κρίση δεν μπορεί να λυθεί με αποκλεισμούς και διαγραφές», αφήνοντας ένα παράθυρο διαμεσολάβησης.
Παράλληλα, το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με τον υπουργό Γιώργο Γεραπετρίτη να υπογραμμίζει ότι «δεν υπάρχει ελληνική εμπλοκή στα εσωτερικά της Μονής», αλλά ταυτόχρονα να αναγνωρίζει τον «κίνδυνο περαιτέρω περιπλοκής μίας υπόθεσης που έχει διεθνείς προεκτάσεις».
Η αιγυπτιακή πλευρά, μέσω του Υπουργείου Πολιτισμού και Αρχαιοτήτων, εκφράζει ανησυχία για την ασφάλεια του μνημείου, καθώς η Ιερά Μονή Σινά αποτελεί μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της unesco και οποιαδήποτε διατάραξη της λειτουργίας της μπορεί να προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις.
Αξιοσημείωτη είναι και η στάση της Αιγυπτιακής Αστυνομίας, η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει παρέμβει δυναμικά, αλλά έχει αυξήσει την παρουσία της στην περιοχή, προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν κλιμάκωση.
Οι φωνές των μοναχών
Οι μοναχοί που εκδιώχθηκαν μιλούν με πικρία. Ένας εξ αυτών δηλώνει στο vima arthrodoxias.gr:
«Ζούμε εδώ δεκαετίες, αφιερώσαμε τη ζωή μας στη Μονή. Τώρα, επειδή διατυπώσαμε απόψεις, μας πετάνε έξω σαν ξένους. Ποια κανονική βάση δικαιολογεί τέτοια συμπεριφορά;».
Άλλος μοναχός προσθέτει: «Η Μονή Σινά δεν είναι προσωπικό τσιφλίκι κανενός. Αν ο Αρχιεπίσκοπος θεωρεί ότι με το έτσι θέλω μπορεί να μας εκδιώξει, τότε ποιο είναι το μέλλον αυτού του ιστορικού θεσμού;».
Οι μαρτυρίες τους σκιαγραφούν μια κατάσταση εσωτερικής ασφυξίας και πνευματικής κρίσης.
Η διεθνής διάσταση
Η υπόθεση της Μονής Σινά δεν είναι απλώς εσωτερικό ζήτημα ενός μοναστικού θεσμού. Εμπλέκει την Ελλάδα, την Αίγυπτο, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αλλά και διεθνείς οργανισμούς που έχουν την ευθύνη προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η UNESCO έχει ήδη ενημερωθεί, ενώ σύμφωνα με διπλωματικές πηγές «εξετάζονται όλα τα ενδεχόμενα, προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία της Μονής και η προστασία των μοναχών».
Οι ευθύνες του Αρχιεπισκόπου
Μπορεί ο Αρχιεπίσκοπος Δαμιανός να επικαλείται τη θεσμική του θέση και να τονίζει ότι ενεργεί «για την προστασία της Μονής», ωστόσο οι ευθύνες του είναι προφανείς. Δεν μπορεί να παραγνωρίζει ότι η χρήση ιδιωτικών φρουρών, οι διαγραφές, οι αποκλεισμοί και οι ακοινωνησίες δημιουργούν εικόνα αυθαιρεσίας.
Μπορεί να δικαιολογείται η σκληρή στάση του ως προσπάθεια αποτροπής ενός «πραξικοπήματος», αλλά μήπως τελικά η διαχείριση αυτή οδηγεί σε μεγαλύτερο διχασμό; Και μήπως, αντί να προστατεύει τη Μονή, την εκθέτει διεθνώς;
Το μέλλον
Το μέλλον της Μονής Σινά κρίνεται αβέβαιο. Αν οι 11 μοναχοί επιμείνουν στις καταγγελίες τους, αν η Αίγυπτος αποφασίσει να παρέμβει, αν το Πατριαρχείο θελήσει να μεσολαβήσει ουσιαστικά, όλα τα σενάρια παραμένουν ανοιχτά.
Η ουσία είναι ότι το ιστορικό αυτό μοναστήρι, που στέκει για περισσότερους από δεκαπέντε αιώνες ως φάρος πνευματικότητας και πολιτισμού, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπο με μια κρίση που μπορεί να αφήσει βαθιά τραύματα.
Και το ερώτημα παραμένει: θα υπάρξει γέφυρα συμφιλίωσης ή θα κυριαρχήσει ο διχασμός;
