ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Η ψηφιακή επανάσταση στον χώρο της κοινωνικής ασφάλισης είναι ήδη γεγονός: η τεχνητή νοημοσύνη (AI) εφαρμόζεται πλέον ενεργά στη διαδικασία απονομής συντάξεων, επιταχύνοντας τις διαδικασίες και μειώνοντας το γραφειοκρατικό φορτίο που ταλαιπωρούσε χιλιάδες ασφαλισμένους επί χρόνια.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Όπως ανακοίνωσε η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, η ψηφιοποίηση όλων των καρτελών ενσήμων είναι σε πλήρη εξέλιξη και αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2025.
Ο στόχος είναι σαφής: η έκδοση συντάξεων fast track μέσα σε λίγες εβδομάδες από την υποβολή της αίτησης.
Πώς λειτουργεί η τεχνητή νοημοσύνη στις καρτέλες ενσήμων
Ο πυρήνας της νέας ψηφιακής διαδικασίας βασίζεται στην αυτόματη αναγνώριση και ανάλυση των ενσήμων των ασφαλισμένων μέσω αλγορίθμων μηχανικής μάθησης. Οι καρτέλες, που μέχρι σήμερα βρίσκονταν αποθηκευμένες σε φυσικό αρχείο ή σκαναρισμένες ως απλές εικόνες, μετατρέπονται σε δομημένα ψηφιακά δεδομένα, που μπορούν να αναγνωριστούν και να διασταυρωθούν άμεσα με άλλα μητρώα, τονίζει στο vimaitthodoxias.gr ο Άγγελος Σταμόπουλος, προγραμματιστής στην Microsoft.
Η τεχνολογία αυτή επιτρέπει στον e-ΕΦΚΑ (efka.gov.gr) να καταχωρεί αυτόματα τα χρόνια ασφάλισης, τις εισφορές, αλλά και τις περιόδους παράλληλης ή διακεκομμένης ασφάλισης, ώστε να μην απαιτείται η χειροκίνητη επεξεργασία των αιτήσεων από υπαλλήλους. Το αποτέλεσμα: ο ασφαλισμένος βλέπει την απόφαση συνταξιοδότησης εντός λίγων ημερών – και σύντομα, ίσως και αυθημερόν.
Ποιοι επωφελούνται από το σύστημα
Το νέο ψηφιακό σύστημα αφορά άμεσα:
• Όσους υποβάλλουν αίτηση σύνταξης το 2025 και μετά
• Όσους έχουν παλαιότερες αιτήσεις σε καθυστέρηση, οι οποίες ψηφιοποιούνται και επανεξετάζονται με τη νέα τεχνολογία
• Συνταξιούχους με διαδοχική ή παράλληλη ασφάλιση, των οποίων οι φάκελοι απαιτούν πολύπλοκη εκκαθάριση
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου, το νέο σύστημα έχει ήδη μειώσει κατά 40% τον μέσο χρόνο έκδοσης απόφασης σε πιλοτικό επίπεδο. Τα πλήρη αποτελέσματα θα φανούν μέσα στους επόμενους 12 μήνες.
Ψηφιακή διασύνδεση με ΑΑΔΕ και ΗΔΙΚΑ
Η υλοποίηση του έργου δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τη διασύνδεση με την ΑΑΔΕ (aade.gr) και την ΗΔΙΚΑ, ώστε οι ασφαλιστικές εισφορές, τα δηλωμένα εισοδήματα και οι χρόνοι απασχόλησης να διασταυρώνονται άμεσα και αξιόπιστα.
Αυτό δίνει λύση σε χρόνιες καθυστερήσεις που σχετίζονταν με την αδυναμία επιβεβαίωσης παλαιών ενσήμων, ειδικά για ασφαλισμένους με διακεκομμένη εργασία ή σε μικρά επαγγέλματα (π.χ. οικοδόμοι, αγρότες, ελεύθεροι επαγγελματίες).
Αναδρομικά συντάξεων: Ποιοι πληρώνονται και τι ποσά δικαιούνται
Παράλληλα με την τεχνολογική μετάβαση, προχωρούν και οι πληρωμές αναδρομικών σε δύο βασικές κατηγορίες συνταξιούχων:
1. Παλαιοί συνταξιούχοι με πάνω από 30 έτη ασφάλισης και διπλές εισφορές
2. Απόστρατοι που δικαιούνται επιστροφή κρατήσεων λόγω επανυπολογισμού
Η συνολική δαπάνη για τα αναδρομικά ξεπερνά τα 350 εκατ. ευρώ, ενώ οι καταβολές θα γίνουν σταδιακά έως τον Ιούλιο 2025.
Λίστα με ταμεία και εκτιμώμενα ποσά αναδρομικών
| Ταμείο | Αναδρομικά ανά δικαιούχο |
| ΙΚΑ | 1.400 – 6.800 ευρώ |
| Δημόσιο | 1.600 – 7.200 ευρώ |
| ΟΑΕΕ | 1.300 – 5.900 ευρώ |
| ΝΑΤ | 2.000 – 8.000 ευρώ |
| ΤΣΜΕΔΕ | 2.500 – 8.500 ευρώ |
| ΤΣΑΥ | 2.000 – 7.200 ευρώ |
| ΕΤΑΑ | 2.100 – 7.900 ευρώ |
| Απόστρατοι ΕΔ/ΣΑ | 1.200 – 3.500 ευρώ (νόμος 4093) |
| Παράλληλη ασφάλιση (2 ταμεία) | έως 16.000 ευρώ |
Τα ποσά είναι μεικτά και υπόκεινται σε φορολόγηση 20%, παρακράτηση για υγεία 6% και εισφορά αλληλεγγύης όπου εφαρμόζεται.
Οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα
Η ταχύτητα στην απονομή συντάξεων και η εκκαθάριση παλιών οφειλών αλλάζουν το τοπίο της κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα. Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης όχι μόνο επιταχύνει τη διαδικασία, αλλά και μειώνει τις πιθανότητες λάθους – ενώ προσφέρει διαφάνεια και ισονομία για όλους.
Όπως ανέφερε και η Ν. Κεραμέως, στόχος είναι η εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος να αποκατασταθεί, καθώς “ένα κράτος που καθυστερεί τη σύνταξη ενός πολίτη είναι κράτος που τον αδικεί”.
Η εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στις συντάξεις δεν είναι απλώς ένα ψηφιακό εργαλείο, αλλά ένα μέσο αποκατάστασης κοινωνικής δικαιοσύνης. Οι συνταξιούχοι βλέπουν επιτέλους πληρωμές χωρίς καθυστέρηση και το κράτος αποκτά ένα εργαλείο διαχείρισης πιο αξιόπιστο, πιο ανθρώπινο – και πιο γρήγορο από ποτέ.
