Η πρώτη αναφορά για το Σούζνταλ στα διασωθέντα χρονικά, απαντάται το 1204.
Φτιάχτηκε πλάι στις γραφικές όχθες του ποταμού Κάμενκα, ο οποίος στη δαιδαλώδη διαδρομή του, διαβρέχει κατά μήκος όλη την πόλη.
Στους αρχαίους χρόνους την Κάμενκα διέπλεαν πλοιάρια, καθώς αποτελούσε μια από τις κύριες εμπορικές οδούς. Στις αρχές του 12ου αιώνα, στη διάρκεια της ηγεμονίας του πρίγκιπα Γιούρι Ντολγκορούκι, η πόλη ήταν πρωτεύουσα του Πριγκιπάτου του Ροστόφ και Σούζνταλ.
Σημειωτέον, η Μόσχα είχε ιδρυθεί από τον Γιούρι Ντολγκορούκι ως ανάχωμα για την προστασία των νοτίων συνόρων του Πριγκιπάτου. Αργότερα, το Σούζνταλ έγινε πρωτεύουσα του Πριγκιπάτου Σούζνταλ και Ροστόφ, το οποίο έγινε τμήμα του Μεγάλου Πριγκιπάτου της Μόσχας.
Ένας τόσο σημαντικός ιστορικός ρόλος δεν θα μπορούσε να μην επιδράσει στην πολιτιστική ανάπτυξη της πόλης. Εκείνη την εποχή το Σούζνταλ ήταν το πνευματικό κέντρο της Ρωσίας, γεγονός που γίνεται αντιληπτό ακόμη και σήμερα.
Σε μια έκταση εννέα τετραγωνικών χιλιόμετρων υπάρχουν πέντε μοναστήρια, περίπου 30 εκκλησίες και 14 καμπαναριά. Ανάλογη συγκέντρωση πολιτιστικών μνημείων σε τόσο μικρό χώρο μπορεί να συναντήσει κάποιος πιθανόν μόνο στην παλιά πόλη της Ιερουσαλήμ.
Εδώ, δεν θα δείτε ψηλά κτίρια καθώς οι τοπικοί νόμοι απαγορεύουν την ανέγερσή τους.
Τα υψηλότερα σπίτια είναι πενταόροφα αλλά, αν δεν γνωρίζετε που βρίσκονται, τότε δεν θα τα βρείτε. Είναι καλύτερο να αρχίσετε την εξερεύνηση της πόλης από την πλατεία όπου βρίσκεται η αγορά.
Το μακρύ κτίριο της αγοράς με τις πολυάριθμες κολώνες του καταλήγει σε έναν μυτερό πυργίσκο που στην κορυφή του έχει ανεμοδείκτη με τη μορφή γερακιού, του αρχαίου συμβόλου της πόλης, ενώ η εκκλησία της Αναστάσεως στο κέντρο της πλατείας, ολοκληρώνει το αρχιτεκτονικό σύνολο.
Τα πάντα εδώ είναι ακριβώς όπως 100 ή 200 χρόνια πριν, και μόνο οι τοποθετημένοι περιμετρικά πάγκοι με τα σουβενίρ μεταβάλλουν λίγο την ιστορική εικόνα.
Το μοναστήρι του Σωτήρος Χριστού και του Αγίου Ευθυμίου περιλαμβάνεται στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Ανεγέρθηκε το 1352 στην ψηλή ακτή του ποταμού Κάμενκα. Αρχικά, τα τείχη και τα κτίσματα του μοναστηριού ήταν ξύλινα, αλλά στη διάρκεια της πολωνικής και λιθουανικής εισβολής τον 17ο αιώνα, κάηκαν.
Μετά από το γεγονός αυτό, κτίστηκε ένα πραγματικό κάστρο από πέτρα που διατηρήθηκε ως τις μέρες μας. Το μοναστηριακό συγκρότημα περιλαμβάνει μερικά μουσεία, ενώ σε αυτό βρίσκεται ακόμη ο τάφος του πρίγκιπα Παζάρσκι, ο οποίος μαζί με τον Κοσμά Μίνιν, ηγήθηκε της λαϊκής πανστρατιάς που το 1612 απελευθέρωσε τη Μόσχα από τους πολωνούς κατακτητές.
Στο Σούζνταλ υπάρχουν συνολικά 4 αρχιτεκτονικά μνημεία που έχουν συμπεριληφθεί στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Εκτός από το μοναστήρι του Σωτήρος Χριστού και του Αγίου Ευθυμίου,είναι το Κρεμλίνο του Σούζνταλ, ο Ναός της Γεννήσεως και η εκκλησία των Αγίων Μπορίς και Γκλεμπ στο χωριό Κίντεξα, 5 χιλιόμετρα από το κέντρο του Σούζνταλ.
