Κυριακάτικο εγκύκλιο κήρυγμα του Μητροπολίτου Γόρτυνος Ιερεμία
1. Στο κήρυγμά μου αυτό, αδελφοί χριστιανοί, θα σας μιλήσω για τον όγδοο Αποστολικό Κανόνα. Ο Κανόνας αυτός μιλάει για τον Επίσκοπο, τον Ιερέα ή τον Διάκονο, αλλά και για τους κατώτερους κληρικούς, και λέγει ότι πρέπει να αφορίζονται, αν παρευρίσκονται στην θεία Λειτουργία και δεν κοινωνήσουν τα Άχραντα Μυστήρια, το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Αυτόν τον Κανόνα θα εξηγήσω σήμερα και παρακαλώ προσέξετε το θείο κήρυγμα.
2. Η θεία Λειτουργία, χριστιανοί μου, γίνεται για την θεία Κοινωνία. Αυτό πρέπει πολύ καλά να το καταλάβουμε. Όλα στην θεία Λειτουργία γίνονται για να βγεί ο Ιερεύς στο τέλος με το άγιο Ποτήριο στα χέρια του και να καλέσει τον λαό να κοινωνήσει, λέγοντας: «Μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης προσέλθετε». Ο άγιος Χρυσόστομος σε κάποια του ομιλία λέγει: «Γιά σένα σφάχτηκε ο Αμνός και συ τον αφήνεις;»! Βέβαια, μπορεί να υπάρξει λόγος και να μη μπορεί ένας χριστιανός ή μία χριστιανή να κοινωνήσει στην θεία Λειτουργία. Αλλά, το να μπορεί κάποιος ή κάποια να κοινωνήσει και να μην κοινωνεί, αυτό σημαίνει αδιαφορία· σημαίνει ότι δεν έχει πόθο για θεία Κοινωνία. Πάντως, ας γνωρίζουμε ότι προοδευμένος χριστιανός είναι εκείνος ο οποίος επιθυμεί και λαχταρά αυτά τα τέσσερα: Την προσευχή, την θεία Κοινωνία, την μελέτη του λόγου του Θεού και την αγάπη με όλους (βλ. Πραξ. 2,42).
3. Ο όγδοος Κανόνας, που σας ερμηνεύω, αδελφοί, μιλάει ειδικά για τον κληρικό εκείνο, ανώτερο ή κατώτερο, που παρευρέθηκε σε μία θεία Λειτουργία και δεν κοινώνησε. Ο κληρικός αυτός θα πρέπει να πεί την αιτία που δεν κοινώνησε, λέγει ο Κανόνας. Καί αν μεν η αιτία είναι «εύλογος», καλώς.
Γιατί και εμείς οι ιερείς σας, χριστιανοί μου, συμβαίνει να μην είμαστε πάντα έτοιμοι πνευματικά να κοινωνούμε σε κάθε θεία Λειτουργία. Αλλά, λέγει ο Κανόνας μας εδώ, αν ένας ιερέας, χωρίς να έχει λόγο, παρευρέθηκε σε θεία Λειτουργία και δεν κοινώνησε, αυτός ο ιερέας πρέπει να αφορίζεται. Καί ακούστε το γιατί: Γιατί με το να μην κοινωνήσει ο ιερεύς αυτός σκανδάλισε τον λαό, ο οποίος θα σκέφτηκε για τον ιερέα που λειτούργησε ότι δεν τέλεσε σωστά την θεία Λειτουργία. Αυτό θα είδε ο άλλος ο ιερέας στον λειτουργούντα ιερέα και γι᾽ αυτό δεν κοινώνησε από την θεία Λειτουργία που τέλεσε. Έτσι θα σκέφθηκε ο λαός και σκανδαλίστηκε και κατηγόρησε αδίκως τον λειτουργό ιερέα. Αλλά αιτία γι᾽ αυτό του τον σκανδαλισμό έγινε ο άλλος ιερέας που χωρίς να υπάρχει λόγος δεν κοινώνησε. Αυτός ξαναλέμε έγινε αίτιος ο λαός να κακολογήσει ένα λειτουργό ιερέα και γι᾽ αυτό πρέπει να αφορισθεί, λέγει ο Κανόνας. Να αφοριστεί γιατί – για να αναφέρω ακριβώς την φράση του Κανόνα – έγινε «αίτιος βλάβης» στον λαό και δημιούργησε υπόνοια «κατά του προσενέγκαντος ως μη υγιώς προσενέγκαντος». Το αμάρτημά του θεωρείται σοβαρό, και γι᾽ αυτό ακριβώς τιμωρείται με μεγάλη ποινή, την ποινή του αφορισμού.
4. Ο Κανόνας αυτός, αγαπητοί μου χριστιανοί, έχει δύο ωραία διδάγματα για μας τους ιερωμένους: (α) Το πρώτο δίδαγμα είναι ότι, όπως σείς οι λαικοί πρέπει να είστε πολύ προσεκτικοί στην ζωή σας, ώστε να μπορείτε να κοινωνείτε σε κάθε θεία Λειτουργία, έτσι, και πολύ-πολύ περισσότερο, και εμείς οι ιερείς σας, πρέπει να προσέχουμε την καθαρότητά μας, την αγιότητά μας, ώστε να μπορούμε να λειτουργούμε συχνά· ή, να μπορούμε να κοινωνούμε κατά την θεία Λειτουργία που λειτουργηθήκαμε κάποια ημέρα. (β) Το άλλο δίδαγμα από τον Κανόνα είναι ότι πρέπει να προσέχουμε οι ιερείς να μην δίνουμε αιτία, με λόγια και τις ενέργειές μας, να κατηγορείται ο άλλος αδελφός μας ιερεύς και να υποτιμάται από τον λαό και μάλιστα, όταν ο λαός αυτός είναι το ποίμνιό του. Να προσέχουμε δηλαδή οι ιερωμένοι στις ενέργειές μας και τα λόγια μας περί των άλλων ιερέων, να μην δημιουργείται στην ψυχή του πιστού λαού κακή εντύπωση περί αυτών, ότι τάχα αυτοί είναι ανάξιοι ή ότι δεν ιερουργούν σωστά. Αλλά ας μας συγχωρέσει ο Θέος – και εμένα πρώτον – όπου με το θέλημά μας ή χωρίς το θέλημά μας διαπράξαμε αυτό το αμάρτημα και γίναμε ένοχοι στο πνεύμα του εδώ Κανόνα.
5. Αλλά και σείς οι λαικοί, αδελφοί, πρέπει να προσέχετε να μην κατηγορείτε τους ιερείς σας, όπως έτσι συμβούλευε στα κηρύγματά του ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός. Να μην γίνεστε αιτία με την ιεροκατηγορία να δυσφημούνται οι ιερείς μας και να σκανδαλίζονται ψυχές χριστιανών, για τις οποίες χύθηκε το Αίμα του Χριστού και να υβρίζεται έπειτα η Εκκλησία. Είναι μεγάλο αμάρτημα αυτό. Αν δείτε σε ένα ιερέα κάτι σοβαρό και άπρεπο – και θα δείτε –, έχετε την υποχρέωση από αγάπη στην Εκκλησία να το αναφέρετε στον Επίσκοπο, ο οποίος, ως υπεύθυνος, με βάση τους Ιερούς Κανόνες της Εκκλησίας και με την ποιμαντική τέχνη, που θα τον φωτίσει ο Θεός να ασκήσει, θα διορθώσει τον Ιερέα και θα παύσει το σκάνδαλο. Κάθε άλλη ενέργεια εκτός από αυτή είναι αμαρτία και κάνει ζημιά στην Εκκλησία. Το «κουτσομπολιό» γενικά είναι μεγάλο αμάρτημα. Το «κουτσομπολιό» όμως εναντίον των ιερέων είναι πολύ-πολύ μεγαλύτερο αμάρτημα, γιατί ζημιώνονται ψυχές, για τις οποίες σταυρώθηκε ο Χριστός, και γιατί βλασφημείται η Εκκλησία του Χριστού.
6. Ας μας φωτίσει και ας μας βοηθήσει με την Χάρη του ο Θεός, να ζούμε όλοι μας ασκανδάλιστο βίο· ούτε εμείς οι ιερωμένοι να σκανδαλίζουμε εσάς, ούτε εσείς οι λαικοί να παραπικραίνετε εμάς, για να ζούμε όλοι εν αγάπη, ώστε να μπορούμε να κοινωνούμε όλοι μας σε κάθε θεία Λειτουργία, όπως το θέλει ο όγδοος Αποστολικός Κανόνας που ερμηνέυσαμε ΑΜΗΝ
