Ο Ερρίκος Δάνδολος, στον οποίο αποδόθηκε η Αγία Σοφία Κωνσταντινουπόλεως με τους κειμηλιακούς της θησαυρούς ως προσωπικό λάφυρο, είχε μαζί του και κάτι ακόμη, πολύ ξεχωριστό.
Οταν επέστρεψε στη Βενετία, έφερε μαζί του και τέσσερα υπερπολύτιμα λείψανα: λείψανο του αχράντου αίματος του Χριστού, την κάρα του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, το χέρι του Αγίου Γεωργίου και τεμάχιο Τιμίου Ξύλου.
Από τις πληροφορίες που έχει συλλέξει σταδιακά μέχρι τώρα η λειψανοθήκη, θα προσπαθήσουμε να ανασυνθέσουμε την ιστορία αυτού του λειψάνου στη Βενετία.
Το λείψανο του αχράντου αίματος του Χριστού ήταν μία πολύ μικρή ποσότητα του αίματος του Χριστού που έρρευσε από την πλευρά Του και προφανώς συγκεντρώθηκε με κάποιο τρόπο κατά τη διάρκεια της αποκαθήλωσης από τον σταυρό και της προετοιμασίας του σώματος του Χριστού για την ταφή. Υπήρξε ένα βυζαντινό κειμήλιο που επιδεικνυόταν στους προσκυνητές και υπάρχουν ιστορικές μαρτυρίες για αυτό από τουλάχιστον 6 διαφορετικές μεσαιωνικές πηγές (βλέπε: 111 – Τα ιερά κειμήλια της Θεοτόκου του Φάρου στη βυζαντινή Κωνσταντινούπολη).
1. Το λείψανο του αχράντου αίματος του Χριστού ήταν, όπως είπαμε, ένα από τέσσερα υπερπολύτιμα λείψανα που έφερε μαζί του ο ο Δόγης της Βενετίας Ερρίκος Δάνδολος και περιεχόταν αρχικά σε μία πολύ μικρή γυάλινη βυζαντινή λειψανοθήκη που έφερε την εξής επιγραφή σύμφωνα με αυτούς που την είχαν δει:
ΕΧΙΣ ΜΕ Χ(ΡΙΣΤΟ)Ν ΕΜΑ ΣΑΡΚΟΣ ΜΟΥ ΦΕΡΟΝ
Η επιγραφή ήταν γραμμένη σε δωδεκασύλλαβο με κεφαλαία γράμματα χωρίς σημεία στίξης και είναι πιθανότατα του 10ου αιώνα.
Η λειψανοθήκη αυτή λανθάνει (;) σήμερα.
2. Η γυάλινη αυτή λειψανοθήκη εμπεριεχόταν σε μία άλλη βυζαντινή λειψανοθήκη από επιχρυσωμένο χαλκό που έφερε επιγραφή γραμμένη σε δύο δωδεκασύλλαβους, με μείξη κεφαλαίων και μικρών γραμμάτων που φέρουν σημεία στίξης και μεγέθους γραμμάτων 5-6 χιλ:
Αίματος ζωηφόρου τερπνόν δοχείον
Εξακήρατου Λόγου πλευράς ρυέντος.
Η επιγραφή είναι του 11ου αιώνα.
Η λειψανοθήκη αυτή σώζεται σήμερα.
3. Το σύνολο των δύο μικρών βυζαντινών λειψανοθηκών που εμπεριεχόταν η μία στην άλλη τοποθετούνταν, ίσως σε περιπτώσεις εκκλησιαστικών τελετών, στην παρακάτω λειψανοθήκη βυζαντινής (;) προέλευσης από ίασπη, χρυσό και σμάλτο, η φωτογραφία της οποίας σε πόστερ πουλιέται σε χιλιάδες αντίτυπα σήμερα (δες για παράδειγμα εδώ, εδώ και εδώ).
Η λειψανοθήκη αυτή σώζεται σήμερα.
4. Το λείψανο του αχράντου αίματος του Χριστού που ενσωματώθηκε στη σταυροθήκη Τιμίου Ξύλου της βυζαντινής αυτοκράτειρας Μαρίας της Αλανίας και που φέρει την ίδια επιγραφή με τη μικρή γυάλινη βυζαντινή λειψανοθήκη:
Εχεις με Χ(ριστό)ν αίμα σαρκός μου φέρων,
πρέπει είτε να είναι διαφορετικό από το λανθάνον σήμερα λείψανο που εμπεριεχόταν στη γυάλινη βυζαντινή λειψανοθήκη είτε να είναι το ίδιο που διαμοιράστηκε σε περισσότερες λειψανοθήκες για να προστατευθεί περισσότερο και να διασωθεί.
Η λειψανοθήκη αυτή σώζεται σήμερα.
Πάντως από τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει μέχρι στιγμής η λειψανοθήκη, κανείς από τους σύγχρονους ερευνητές, ιστορικούς κτλ του Θησαυρού του Αγίου Μάρκου στη Βενετία δεν έχει δει το ίδιο το λείψανο του αχράντου αίματος του Χριστού παρά μόνο τις λειψανοθήκες στο οποίο αυτό εμπεριεχόταν.
