Οξειδωτικό στρες:
ένας όρος που όλοι μας έχουμε ακούσει ή διαβάσει αλλά λίγοι γνωρίζουμε τι ακριβώς είναι. Πρόκειται για μία κατάσταση κατά την οποία το σώμα μας, υπό την επίδραση επιβαρυντικών παραγόντων όπως είναι το άγχος και οι έντονοι ρυθμοί της καθημερινότητας, οι περιβαλλοντικοί ρύποι και η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, υπερπαράγει ελεύθερες ρίζες.
Παρότι οι ελεύθερες ρίζες αποτελούν φυσιολογικά προϊόντα του μεταβολισμού, όταν παράγονται σε τόσο υψηλές ποσότητες στρέφονται κατά των ίδιων μας των κυττάρων με αποτέλεσμα να τους προκαλούν φθορές και να επισπεύδουν τη γήρανση του οργανισμού και την εκδήλωση χρόνιων νοσημάτων.
Ποια είναι η λύση; Ένα διαιτολόγιο πλούσιο σε αντιοξειδωτικά συστατικά, τους φυσικούς συμμάχους μας ενάντια στην οξειδωτική βλάβη. Εκτός όμως από τρόφιμα, όπως είναι τα λαχανικά, τα φρούτα, το ελαιόλαδο και τα όσπρια, αντιοξειδωτικά βρίσκουμε σε υψηλές περιεκτικότητες και σε αγαπημένα μας ποτά και ροφήματα.
Ας δούμε λοιπόν ποια από αυτά, εκτός από το να καταπραΰνουν τη δίψα μας, συνεισφέρουν σημαντικά και στην καθημερινή αντιοξειδωτική μας προστασία.
Καφές
Ο καφές, εκτός του ότι μας χαρίζει τόνωση και ευεξία λόγω της καφεΐνης που περιέχει, μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο και στην κάλυψη των αντιοξειδωτικών αναγκών μας, καθώς έχει αναδειχθεί σε μία από τις βασικότερες πηγές αντιοξειδωτικών στη δίαιτα των δυτικών κοινωνιών.
Σε ορισμένες μάλιστα μελέτες φαίνεται πως συμβάλλει εντονότερα στην αντιοξειδωτική μας πρόσληψη ακόμη και σε σύγκριση με άλλα ροφήματα υψηλού αντιοξειδωτικού περιεχομένου, όπως το τσάι. Για παράδειγμα, εκτιμάται ότι σε ένα φλιτζάνι στιγμιαίου καφέ, που αποτελεί από τα πιο αγαπημένα είδη παγκοσμίως, περιέχονται πάνω από 500mg αντιοξειδωτικών.
Οι αντιοξειδωτικές ουσίες που περιέχονται στον καφέ ανήκουν στην ομάδα των πολυφαινολών (κυρίως χλωρογενικό και καφεϊκό οξύ), μιας ιδιαίτερα δραστικής τάξης αντιοξειδωτικών ενώσεων με σημαντικά οφέλη για την υγεία. Δεδομένης λοιπόν της συχνής κατανάλωσής του, ο καφές μπορεί να αποτελέσει σημαντικότατο ‘όχημα’ αντιοξειδωτικών ουσιών σε διάφορες φάσεις της ημέρας μας.
Χυμοί φρούτων
Τα φρούτα αναγνωρίζονται ως μία από τις σημαντικότερες πηγές αντιοξειδωτικών, το ίδιο και οι χυμοί τους. Ειδικότερα συγκεκριμένα είδη χυμών, όπως είναι ο κλασικός χυμός πορτοκάλι ή ο χυμός κόκκινο σταφύλι θεωρούνται κορυφαία όσον αφορά στο αντιοξειδωτικό τους περιεχόμενο.
Όλοι γνωρίζουμε ότι ο χυμός πορτοκάλι είναι ιδιαίτερα πλούσιος σε βιταμίνη C, ενώ δεν είναι τυχαίο ότι τα κόκκινα σταφύλια και ο χυμός τους καταλαμβάνουν από τις πρώτες θέσεις στη λίστα των τροφίμων και ποτών με την υψηλότερη αντιοξειδωτική ικανότητα, καθώς περιέχουν πολύ μεγάλη ποικιλία σε φλαβονοειδή συστατικά, κυρίως κερκετίνη και ρεσβερατρόλη.
Αξίζει επιπλέον να σημειώσουμε ότι ήδη κυκλοφορούν στην αγορά και νέοι χυμοί εμπλουτισμένοι με επιπλέον αντιοξειδωτικά, όπως χυμοί με έξτρα βιταμίνη C.
Τσάι
Προερχόμενο από την Κίνα, το τσάι έχει κερδίσει την παγκόσμια προτίμηση εδώ και πάνω από 2.000 χρόνια, καθώς αποτελεί ένα από τα πιο αγαπημένα ροφήματα των καταναλωτών. Παρότι οι Ασιάτες γνώριζαν για τις θεραπευτικές του ιδιότητες από τα αρχαία χρόνια, χρησιμοποιώντας το για τη θεραπεία διαφόρων παθήσεων, μόλις τις τελευταίες δεκαετίες έχουν αρχίσει να διεξάγονται έρευνες σχετικά με τη δράση των συστατικών αυτού του αφεψήματος.
Οι ευεργετικές ιδιότητες του τσαγιού και πιο συγκεκριμένα του πράσινου τσαγιού αποδίδονται κατά κύριο λόγο στην υψηλή του περιεκτικότητα σε κατεχίνες, αντιοξειδωτικές ενώσεις που έχουν συνδεθεί έντονα με την καλή υγεία της καρδιάς και φαίνεται πως εκδηλώνουν ισχυρή αντικαρκινική δράση.
Κακάο
Ιστορικά ντοκουμέντα αποκαλύπτουν ότι το κακάο χρησιμοποιούταν για θεραπευτικούς σκοπούς από τον καιρό των αρχαίων Μάγια και των Αζντέκων, αλλά και μέχρι την είσοδό του στην Ευρώπη την περίοδο του Μεσαίωνα. Πιθανότατα οι ευεργετικές για την υγεία ιδιότητές του να οφείλονται στα φλαβονοειδή που περιέχει (κυρίως κατεχίνη και επικατεχίνη).
Το ρόφημα του κακάο μπορεί λοιπόν να αποτελέσει έναν γευστικότατο τρόπο να προσλάβουμε πολύτιμα αντιοξειδωτικά, εφ’ όσον φυσικά δώσουμε προσοχή στη μέθοδο παρασκευής και στην προσθήκη επιπλέον συστατικών (ζάχαρη και γάλα), για να μην αυξήσουμε πολύ το θερμιδικό του περιεχόμενο.
Γράφει η Κωσταλένια Καλλιανιώτη
Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
